V KRN 146/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: W. Sikorski, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 1980 r. sprawy Stanisława B., skazanego z art. 200 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego, od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 28 czerwca 1979 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 grudnia 1977 r. skazany Stanisław B. uznany został za winnego tego, że w okresie od dnia 1 sierpnia 1977 r. do dnia 4 sierpnia 1977 r. w Z., działając przestępstwem ciągłym, jako pracownik Spółdzielni Transportu Wiejskiego w Z. z racji dodatkowo pełnionej funkcji konwojenta, będąc odpowiedzialny za powierzony towar, zagarnął kosmetyki i przybory kosmetyczne o ogólnej wartości 17.745 zł na szkodę Zakładu Obrotu Artykułami Importowanymi w Ś. - Magazyn Nr 3 w Z., i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 36 § 3 k.k. i art. 58 k.k. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz 14.000 zł grzywny.Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności sąd warunkowo zawiesił na okres 3 lat, zobowiązując skazanego Stanisława D. do zapłaty 17.745 zł w terminie jednego roku od daty uprawomocnienia się wyroku.Wyrok ten uprawomocnił się nie zaskarżony przez strony.Skazany w zakreślonym terminie jednego roku od daty uprawomocnienia się wyroku nie wykonał zobowiązania do zapłacenia odszkodowania. Na posiedzeniu Sądu Rejonowego w Z. w dniu 5 kwietnia 1979 r. skazany wyjaśnił, że nie wykonał zobowiązania ze względu na chorobę swojego dziecka. Z późniejszego pisma skazanego z dnia 6 grudnia 1979 r. wynika, że choroba dziecka trwała około jednego roku, w związku z czym żona skazanego nie pracowała wobec konieczności opiekowania się dzieckiem.Na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 1979 r. skazany nie stawił się, gdyż nie został o nim powiadomiony; w aktach brak dowodu doręczenia mu wezwania, aczkolwiek w protokole posiedzenia zanotowano, że skazany został zawiadomiony o posiedzeniu. Na tym posiedzeniu wydano postanowienie o zarządzeniu wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. Sąd postanowienie to uzasadnił jedynie tym, że skazany - mimo upływu terminu - nie naprawił szkody. Postanowienie to zostało skazanemu doręczone w dniu 11 lipca 1979 r. i uprawomocniło się, gdyż nie wniósł on zażalenia.Skazany Stanisław B. w dniu 29 listopada 1979 r. został przyjęty do Aresztu Śledczego w Z., a w dniu 27 marca 1980 r. na rachunek bankowy WSS "Społem" w K. wpłynęła kwota odszkodowania, wpłacona w imieniu skazanego.Od wskazanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 28 czerwca 1979 r. rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości, zarzucając:obrazę art. 78 § 1 k.k. wskutek zastosowania tego przepisu jako podstawy zarządzenia wykonania kary, bez ustalenia, czy zachodzą przesłanki przewidziane w tym przepisie - mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, orazobrazę art. 102 § 2 k.p.k. i art. 74 § 4 k.k.w., polegającą na wydaniu zaskarżonego postanowienia bez wysłuchania skazanego Stanisława B. i niepowiadomienia go o posiedzeniu w kwestii zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności,a w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna jest zasadna z następujących przytoczonych zresztą już w jej uzasadnieniu powodów.Postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 28 czerwca 1979 r. wydane zostało z obrazą art. 78 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uznał, że wystarczającą przesłanką zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej jest fakt niewykonania obowiązku naprawienia szkody w zakreślonym terminie, podczas gdy - zgodnie z art. 78 § 1 k.k. - może to nastąpić jedynie w razie uchylenia się od wykonania tego obowiązku. Niewywiązywanie się z obowiązku naprawienia szkody zawiera w sobie znamiona uchylania się od tego obowiązku tylko wtedy, gdy jest zawinione, czego Sąd Rejonowy w ogóle nie badał i nie dokonał właściwych ustaleń opierając się między innymi na wyjaśnieniach skazanego.Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1976 r. - VI KZP 43/75 (OSNKW 1976, z. 4-5, poz. 57): "odstąpienie od wysłuchania skazanego może nastąpić wtedy, gdy skazany prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia sądu na posiedzenie to nie stawił się bez usprawiedliwienia albo gdy nastąpiły inne przyczyny uniemożliwiające jego wysłuchanie".W rozpatrywanej sprawie skazany na posiedzenie nie stawił się, gdyż nie został o nim powiadomiony, co zgodnie z art. 102 § 2 k.p.k. powinno spowodować odroczenie posiedzenia. Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, gdyż skazany został pozbawiony wynikającej z treści art. 74 § 4 k.k.w. możliwości obrony swych praw i wyjaśnienia okoliczności związanych z niewywiązywaniem się z nałożonego nań obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody.