III CZP 25/78

UchwałaIzba Cywilna1978-04-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który sąd jest właściwy do ponownego wydania tytułu wykonawczego zamiast utraconego, gdy tytuł ten został wydany w postępowaniu karnym przez Sąd Wojewódzki jako sąd pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sądem właściwym do ponownego wydania tytułu wykonawczego w miejsce utraconego jest ten sąd, który pierwotnie wydał utracony tytuł wykonawczy. Postępowanie związane z ponownym wydaniem tytułu wykonawczego w miejsce utraconego wiąże się z ponownym zaopatrzeniem istniejącego tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności. Tego zaopatrzenia powinien dokonać sąd, który już uprzednio nadawał klauzulę wykonalności, ponieważ badanie przesłanek jej nadania było przedmiotem kontroli tego sądu.
Stan faktyczny
W postępowaniu karnym sąd zasądził na rzecz poszkodowanego pracodawcy od skazanych kwotę tytułem naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Wierzycielowi zaginął tytuł wykonawczy i zgłosił wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego. Dłużnik podniósł zarzut niewłaściwości sądu cywilnego, twierdząc, że skoro sprawę rozpoznawał sąd karny, to on jest właściwy do wydania ponownego tytułu wykonawczego. Sąd Wojewódzki w Łodzi przekazał zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił udzielić następującej odpowiedzi prawnej: Sądem właściwym do ponownego wydania tytułu wykonawczego w miejsce utraconego jest ten sąd, który wydał utracony tytuł wykonawczy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Bryl. Sędziowie SN: J. Niejadlik, J. Szachułowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Robotniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł. z udziałem Anny R. i Ryszarda P. o ponowne wydanie tytułu wykonawczego po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 20 stycznia 1978 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Który Sąd jest właściwy do ponownego wydania tytułu wykonawczego zamiast utraconego (art. 794 k.p.c.) w przypadku, gdy tytuł ten wydany był w postępowaniu karnym przez Sąd Wojewódzki jako sąd I instancji?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi prawnej:Sądem właściwym do ponownego wydania tytułu wykonawczego w miejsce utraconego jest ten sąd, który wydał utracony tytuł wykonawczy.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione do rozstrzygnięcia pytanie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:W postępowaniu karnym sąd zasądził na rzecz uspołecznionego poszkodowanego pracodawcy od skazanych - byłych pracowników kwotę 435.262 zł wraz z odsetkami tytułem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody. Sąd ten nakazał również pobrać nie uiszczony wpis sądowy w wysokości 5.600 zł. Wierzycielowi tytuł wykonawczy zaginął, w związku z czym wierzyciel zgłosił do sądu cywilnego wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego w zamian za utracony.Dłużnik w piśmie procesowym podniósł zarzut niewłaściwości sądu cywilnego, gdyż jego zdaniem, skoro sprawa o zasądzenie wyrządzonej szkody była rozpoznawana przez sąd karny, to sąd ten jest również właściwy do wydania ponownego tytułu wykonawczego.Sąd Wojewódzki w Łodzi dopatrzył się w tym wątpliwości, że wydanie ponownego tytułu przez Sąd Wojewódzki karny pierwszej instancji może ze względów praktycznych napotkać trudności z powodu konieczności rozstrzygania w tym przedmiocie po przeprowadzeniu rozprawy, a w wypadku zaskarżenia wydanego postanowienia w błahej sprawie otwiera się możliwość jej rozpoznawania przez Sąd Najwyższy.Uzasadnienie prawneW tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok sądu karnego w części dotyczącej powództwa cywilnego jest tytułem egzekucyjnym w rozumieniu art. 777 pkt 1 k.p.c.Stosownie do art. 781 § 1 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu klauzulę wykonalności nadaje sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła. Postępowanie związane z ponownym wydaniem tytułu wykonawczego w miejsce utraconego wiąże się z nadaniem klauzuli wykonalności po raz drugi w rozumieniu art. 783 k.p.c.Wydanie więc tytułu wykonawczego w trybie art. 794 k.p.c. stanowi podstawę do ponownego zaopatrzenia istniejącego tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności. Zaopatrzenia tego powinien dokonać ten sąd, który już uprzednio nadawał klauzulę wykonalności, ponieważ badanie przesłanek jej nadania było przedmiotem kontroli tego sądu. Ponieważ samo merytoryczne orzeczenie o roszczeniu cywilnym może zapaść w postępowaniu karnym, brak jest podstaw do zmiany właściwości sądu w zakresie postępowania o ponowne wydanie tytułu wykonawczego.Wzgląd praktyczny podniesiony przez Sąd Wojewódzki dla uzasadnienia rozstrzygnięcia o wątpliwościach nie jest przekonywający, ponieważ w sprawie chodzi o zasadę, a nie o rozstrzyganie względów praktycznych tylko dla konkretnej sprawy. Gdyby sprawa była rozpatrywana przez sąd cywilny, to ze względu na wartość przedmiotu sporu o ponownym wydaniu tytułu wykonawczego musiałby również orzekać Sąd Wojewódzki pierwszej instancji.Z tych względów udzielono odpowiedzi jak w uchwale.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 391 KPCart. 794 KPCart. 777 pkt 1 KPCart. 781 § 1 KPCart. 783 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.