II KR 317/80

WyrokIzba Karna1980-10-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i odmówił dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych w sprawie o zagarnięcie mienia, gdy opinia biegłego dotycząca autentyczności podpisów nie była kwestionowana co do trafności ustaleń, a jedynie co do zakresu badań?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił winę oskarżonej w oparciu o zebrane dowody, w tym opinię z badań porównawczych pisma i zeznania świadków. Odmowa dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych była uzasadniona, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że inne osoby również dopuszczały się zagarnięcia pieniędzy, a wydana opinia była wyczerpująca i logiczna. Kara orzeczona wobec oskarżonej nie była rażąco niewspółmiernie surowa.
Stan faktyczny
Krystyna B. została skazana za zagarnięcie co najmniej 265.300 zł w okresie od marca 1976 r. do września 1979 r., będąc zatrudniona jako instruktor-kasjerka w Zarządzie Wojewódzkim Z. w Z. Zagarnięcie polegało na przerabianiu dokumentów przekazów pocztowych i zaniżaniu kwot, a następnie podejmowaniu różnicy w urzędzie pocztowym. Obrońcy oskarżonej wnieśli rewizje, kwestionując ustalenia faktyczne, ocenę dowodów (w tym opinię biegłego grafologa) oraz wysokość orzeczonej kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze i zasądził od oskarżonej opłatę za II instancję oraz obciążył ją kosztami postępowania rewizyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Cz. Łukasiewicz.Sędziowie SN: J. Borodej (spr.), J. Szamrej.Protokolant: H. Wroniak.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Słoka.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 9 października 1930 r. sprawy Krystyny B. oskarżonej z art. 201 k.k. z powodu rewizji wniesionej przez obrońców oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 14 maja 1980 r., sygn. II K 9/80,1)utrzymują w mocy zaskarżony wyrok,2)zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty za II instancję kwoty 80.000 zł oraz obciąża ją kosztami postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 14 maja 1980 r. Krystyna B. skazana została na podstawie art. 201 k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k., art. 40 § 1 pkt 3, 44 § 1 k.k., 42 § 1 i 46 § 1 pkt 2 k.k. na 7 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 29 września 1979 r., 170.000 zł grzywny, pozbawienie praw publicznych na okres lat 5, częściową konfiskatę mienia w postaci telewizora kolorowego "Elektron 714 D" oraz orzeczono w stosunku do niej zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych i materialnie odpowiedzialnych na okres lat 5, za to, że w okresie od marca 1976 r. do 1 września 1979 r. w Z. będąc zatrudniona w Zarządzie Wojewódzkim Z. na stanowisku instruktora-kasjerki materialnie odpowiedzialnej za powierzone jej mienie, zagarnęła na szkodę tego związku, co najmniej 265.300 zł w ten sposób, że w czasie wysyłania zapomóg pieniężnych przyznanych członkom tej organizacji, przerabiała dokumenty przez zaniżanie na przekazach pocztowych i oryginałach załączników wysłanych przekazów wysokość przyznanych im kwot, a uzyskaną w ten sposób różnicę podejmowała w urzędzie pocztowym na podłoże wypisanych na swoje nazwisko przekazów.Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonej podnosząc zarzut:-w pierwszej rewizji:1)naruszenia przepisów postępowania, a przede wszystkim art. 176, 182, 351 i art. 3 § 1 i 3 k.p.k. z powodu nieuwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego dla upewnienia się, czy zajmie on identyczne stanowisko jak biegły występujący w niniejszej sprawie w kwestii autentyczności podpisów oskarżonej na przekazach pocztowych,2)rażącej niewspółmierności kary w następstwie dostatecznego uwzględnienia na korzyść oskarżonej jej dotychczasowej niekaralności, dobrej opinii, stanu zdrowia i wniosków złożonych,-w drugiej rewizji:1)obrazy przepisów postępowania z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego, a w szczególności instytutu naukowo-badawczego, dla bezwarunkowego ustalenia czy przekazy pocztowe i znajdujące się na nich podpisy nakreślone zostały ręką oskarżonej, co było konieczne, gdyż opinia wypowiadająca się na ten temat jest niepełna i niewystarczająca,2)błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia z powodu przyjęcia, że oskarżona była jedyną osobą, która wystawiała przekazy i przekazywała je do Urzędu Pocztowego wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że czyniły to również i inne osoby, które mogły także dopuszczać się zagarnięcia pieniędzy działając w sposób podobny jak oskarżona.Podnosząc powyższe zarzuty obie rewizje wnoszą o:-uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze,ewentualnie-o zmianę tego wyroku przez złagodzenie orzeczonej kary do granic ustawowego minimum.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew twierdzeniu rewizji, Sąd Wojewódzki w sposób bezbłędny i dokładny ustalił winę oskarżonej w zakresie przypisanego jej czynu. Ustalenia te znajdują należyte potwierdzenie w zebranych dowodach, a w szczególności w opinii z przeprowadzonych badań porównawczych pisma oraz w zeznaniach świadków: a)pracownic poczty - Krystyny J., Julii M. i Zofii S., które potwierdziły, że tylko oskarżona odbierała od nich pieniądze na podstawie przekazów pieniężnych adresowanych na jej nazwisko nadanych przez Zarząd Woj. Z. w Z., b)pracownic Zw. Z. - Krystyny S. i Wiktorii B., które stwierdziły, że oskarżona zajmowała się wysyłką zapomóg pieniężnych przyznanych członkom tej organizacji i w tej sprawie chodziła na pocztę.Dokonana ocena tych dowodów nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Sąd wykazał w sposób bezbłędny, dokładny i w pełni przekonywujący, dlaczego dowody te przyjmuje za podstawę swoich ustaleń oraz dlaczego nie daje wiary wyjaśnieniom oskarżonej.Sąd Najwyższy w pełni podziela tą ocenę, gdyż nie znajduje żadnych podstaw do jej kwestionowania. W szczególności brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do kwestionowania wyników badań porównawczych pisma oskarżonej i jej podpisów złożonych na wskazanych przez Sąd dokumentach wypłaty.Obie rewizje kwestionują wspomnianą opinię tylko, dlatego, że nie obejmuje zakresem badań również pism innych jeszcze osób, natomiast nie kwestionują trafności jej ustaleń. Sąd I instancji zasadnie odmówił wnioskowi o przeprowadzenie dowodu z innych biegłych, gdyż:a)zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że również inne osoby dopuszczały się zagarnięcia pieniędzy w sposób praktykowany przez oskarżoną,b)biegli należycie wywiązali się z powierzonego im zadania, bowiem dokładnie zbadali i przeanalizowali dostarczony im materiał dowodowy, a wyniki swoich badań przedstawili wyczerpująco w pisemnym sprawozdaniu. Nie było i nie mogło być ich zadaniem poszukiwanie nowych dowodów. Wydana opinia w zakresie swojej logiczności oraz poprawności zawartych w niej twierdzeń, ocen i wniosków - nie nasuwa żadnych zastrzeżeń.Przepis art. 182 k.p.k. wyraźnie określa, w jakich przypadkach należy zasięgać opinii innych biegłych względnie żądać od biegłych, którzy opinię wydali, jej uzupełnienia. Może to mieć miejsce wtedy, gdy wydana opinia jest niejasna, niepełna lub gdy zachodzi sprzeczność między złożonymi opiniami.Opinia biegłego jest niejasna wtedy, gdy jej wnioski końcowe są nielogiczne, nieścisłe lub obwarowane takimi zastrzeżeniami, iż nie można ustalić, jaki ostatecznie pogląd przyjmuje biegły, a także wówczas, gdy sformułowana jest tak zawile, że jest niezrozumiała, względnie, gdy jej wnioski końcowe nie znajdują oparcia w badaniach opisanych przez biegłego.Za opinię niepełną uznać należy taką opinię, która nie uwzględnia, względnie pomija, niezbędne czynności badawcze, co ma wpływ na jej końcowe wnioski.Jak już wspomniano wyżej, w sprawie niniejszej żadna z wyżej wymienionych przyczyn osłabiających, względnie podważających zaufanie do opinii biegłego, nie zachodzi.W tych okolicznościach zarzuty obu rewizji, dotyczące obrazy przepisów prawa procesowego, są nietrafne i nieuzasadnione.Niezasadny jest również zarzut rewizji kwestionujący karę.Wymierzona oskarżonej kara, zarówno pozbawienia wolności jak i grzywny, nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k., Sąd Wojewódzki należycie rozważył i ocenił wszystkie te okoliczności, które miały wpływ na wysokość tej kary i dał temu należyty wyraz w swoim uzasadnieniu. Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do ich odmiennej oceny.Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności należało orzec jak w dyspozytywnej części wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201 KKart. 36 § 2art. 40 § 1 pkt 3art. 176art. 3 § 1art. 182 KPKart. 387 pkt 4 KPK§ 2§ 1 pkt 3§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.