II KZ 93/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Tobera, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda M. i innych, oskarżonego z art. 155 § 1 pkt 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 29 maja 1978 r. o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżonego postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach w celu rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia skierowany do Sądu Rejonowego w Chorzowie, zarzucił oskarżonym, że w dniu 1 września 1977 r. w S., działając wspólnie z nieletnim Stefanem K., wziął udział w bójce, w czasie której Ryszard M. uderzył Romana K. metalowym łańcuchem w głowę oraz nożem w okolicę lędźwiową prawą, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci: rany tłuczonej głowy oraz rany ciętej okolicy lędźwiowej prawej, drążącej do nerki z uszkodzeniem jelita grubego wstępującego i wytworzeniem się następnie przetoki kałowej, które spowodowały u niego chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu, tj. popełnienie czynu przewidzianego w art. 158 § 2 k.k., a co do Ryszarda M. - czynu określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. w związku z art. 152 k.k. z zastosowaniem art. 10 § 2 k.k.Sąd Rejonowy w Chorzowie na podstawie analizy okoliczności sprawy uznał, że czyn zarzucany oskarżonemu Ryszardowi M. stanowi zbrodnię określoną w art. 11 § 1 w związku z art. 148 § 1 k.k., i na tej podstawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 1977 r. przekazał sprawę według właściwości rzeczowej Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach.Postanowienie to uprawomocniło się.Sąd Wojewódzki w Katowicach bezpośrednio po otrzymaniu akt niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 29 maja 1978 r. na podstawie art. 299 § 1 k.p.k. zwrócił akta sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego, polecając w szczególności:a) przesłuchać oskarżonych i przeprowadzić dowody co do usiłowania zabójstwa,b) zmienić zarzut,c) sporządzić owy akt oskarżenia.Na powyższe postanowienie wniósł zażalenie prokurator domagając się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne. Z treści zaskarżonego postanowienia wyraźnie wynika, że Sąd Wojewódzki wychodzi z założenia, jakoby zmiana właściwości rzeczowej powodowała niejako automatycznie konieczność uzupełnienia postępowania przygotowawczego przez sporządzenie nowego aktu oskarżenia po uprzedniej zmianie przedstawionych oskarżonym zarzutów i po ich ponownym przesłuchaniu.Stanowisko powyższe jest niesłuszne.Obowiązek wydania nowego postanowienia o przedstawieniu podejrzanemu zarzutów i przesłuchania go między innymi wtedy, gdy czyn zarzucany należy zakwalifikować z surowszego przepisu, istnieje - zgodnie z art. 270 k.p.k. - tylko w toku trwającego aktualnie postępowania przygotowawczego. Natomiast w wypadku, gdy postępowanie to zakończyło się już wniesieniem aktu oskarżenia, przyjęcie przez sąd, że kwalifikacja prawna czynu zarzucanego oskarżonemu nie jest właściwa, choćby wyrażone w postanowieniu o uznaniu swej niewłaściwości rzeczowej, nie uzasadnia samo przez się zwrócenia akt sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, i to w celu sporządzenia nowego aktu oskarżenia, poprzedzonego zmianą postanowienia o przedstawieniu zarzutów.Sąd bowiem nie jest związany ani opisem czynu, ani zaproponowaną w akcie oskarżenia kwalifikacją prawną, lecz okoliczności te władny jest ustalić samodzielnie, pod warunkiem że - ze względu na zasadę skargowości - nie wykracza poza ramy tzw. tożsamości czynu, a w wypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 346 k.p.k. ponadto pod warunkiem uprzedzenia stron o możliwości zmiany kalifikacji prawnej czynu.Zważywszy, że na skutek doręczenia przez Sąd Rejonowy stronom postanowienia o uznaniu swej niewłaściwej rzeczowej strony zostały już o tym uprzedzone, w obecnym stanie sprawy nie ma przeszkód, by Sąd Wojewódzki przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy, co najwyżej ponownie informując oskarżonych - zgodnie z art. 313 § 1 i 10 § 2 k.p.k. - o możliwości przyjęcia surowszej kwalifikacji prawnej ich czynów (...).