VII KZP 22/76
UchwałaIzba Karna1977-02-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do kierującego pojazdem mechanicznym, który naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, może mieć zastosowanie art. 160 § 1 lub § 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 lutego 1977 r. (VII KZP 22/76) rozstrzygnął, że kierujący pojazdem mechanicznym, który naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, nie odpowiada na podstawie art. 160 § 1 lub § 3 k.k. Przepis ten nie zawiera znamienia naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, które jest wymagane dla przestępstw drogowych w ścisłym tego słowa znaczeniu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Łodzi przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 160 § 1 lub § 3 k.k. do kierującego pojazdem mechanicznym, który naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, narażając człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Analiza dotyczyła wykładni przepisów dotyczących przestępstw drogowych i ich odniesienia do art. 160 k.k. w kontekście wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że do kierującego pojazdem mechanicznym, który naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, nie może mieć zastosowania art. 160 § 1 lub § 3 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski (współsprawozdawca). Sędziowie: T. Majewski, J. Mikos, M. Paluch, S. Pawela, J. Żurawski (sprawozdawca), A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda P., oskarżonego z art. 160 § 3 k.k., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Łodzi na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowieniem z dnia 30 września 1976 r., a następnie przekazanego powiększonemu składowi Sądu Najwyższego, następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy do kierującego pojazdem mechanicznym, który naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, może mieć zastosowanie art. 160 § 1 lub § 3 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o przestępstwa drogowe z dnia 28 lutego 1975 r. - V KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33) nie wymieniają art. 160 k.k. w części traktującej o przestępstwach drogowych (teza 1 i 2).Z tezy 1 powołanych wytycznych wynika, że przestępstwem drogowym w ścisłym tego słowa znaczeniu jest naruszenie, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, jeżeli skutkiem tego naruszenia było:a) sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym,b) sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa takiej katastrofy,c) śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby albo poważna szkoda w mieniu nie należącym do sprawcy.Przestępstwa godzące w bezpieczeństwo ruchu lądowego, ale nie będące przestępstwami drogowymi w ścisłym tego słowa znaczeniu, określone są w tezie 2 wymienionych wytycznych (art. 146 i 147 § 1 k.k.).Przepis art. 145 k.k. nie ma tego rodzaju odpowiednika, jakim jest art. 137 k.k. w stosunku do art. 136 k.k. Również art. 160 k.k. nie spełnia takiej roli wobec art. 145 k.k., treść art. 160 k.k. bowiem nie zawiera znamienia w postaci naruszenia, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.Bezpieczeństwo w ruchu lądowym chronią - między innymi - nie tylko odpowiednie przepisy kodeksu karnego, ale także kodeksu wykroczeń. Porównanie art. 145 k.k. z art. 86 oraz 87 k.w. prowadzi do wniosku, że:a) według art. 145 § 1 k.k. naruszenie, chociażby nieumyślnie, zasad bezpieczeńswa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym związane jest ze skutkiem w postaci spowodowania nieumyślnego uszkodzenia ciała w stopniu co najmniej takim, o jakim mowa w art. 156 § 2 k.k., albo poważnej szkody w mieniu;b) art. 86 oraz art. 87 k.w. nie zawierają znamienia w postaci określonego skutku co do zdrowia ludzkiego lub mienia.Kierujący zatem pojazdem mechanicznym, który nie zachowując należytej ostrożności i naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo narusza jego nietykalność cielesną, odpowiada na podstawie art. 86 lub 87 k.w. Powołane przepisy dają podstawę do orzekania także kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów samochodowych (art. 86 § 2 k.w.) lub mechanicznych (art. 87 § 3 k.w.).2. Ze względu na znaczenie uchwały dla praktyki wymiaru sprawiedliwości i potrzebę ujednolicenia orzecznictwa należało postanowić wpisanie tej uchwały do księgi zasad prawnych.
Powiązane orzeczenia
- II KK 230/18 2019-09-19Czy naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez kierującego pojazdem uprzywilejowanym, polegające na przekroczeniu prędkości, może być oceniane wyłącznie przez pryzmat prędkości administracyjnie dozwolonej, cz…
- VII KZP 17/76 1976-11-19Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego stanowi tego rodzaju czynność zawodową, której podejmowanie w stanie nietrzeźwości pociąga za sobą odpowiedzialność na podstawie art. 147 § 2 k.k., jeżeli czynność ta może narazić na…
- VI KRN 135/76 1976-07-16Czy kierujący pojazdem mechanicznym, widząc przed sobą nieprawidłowo poruszających się pieszych, jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności, a jego stan nietrzeźwości i przeciążenie pojazdu mogą być uznane za…
- V KRN 263/69 1969-01-07Czy czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, który doprowadził do zderzenia pojazdów i obrażeń ciała, wyczerpuje znamiona przestępstwa narażenia życia na bezpośrednie niebezpieczeństwo…
- II KK 480/18 2018-12-19Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i spowodowanie w tym stanie wypadku komunikacyjnego stanowi dwa odrębne czyny zabronione, czy też czyn z art. 178a § 1 k.k. jest czynem uprzednim współukaranym…
Powołane przepisy
art. 160 § 3 KKart. 390 § 1 KPKart. 160 § 1art. 160 KKart. 146art. 145 KKart. 137 KKart. 136 KKart. 86art. 145 § 1 KKart. 156 § 2 KKart. 87
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.