III PZP 16/75
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1976-09-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o odszkodowanie za nieuzyskanie świadczenia z umowy ubezpieczenia, należące się pracownikowi wskutek zaniedbania przez zakład pracy obowiązku ubezpieczenia pracownika w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków w drodze do pracy i z pracy, jest sprawą ze stosunku pracy w rozumieniu art. 248 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej na postawione zagadnienie prawne. Spór o odszkodowanie za nieuzyskanie świadczenia ubezpieczeniowego, wynikający z zaniedbania przez pracodawcę obowiązku ubezpieczenia pracownika od następstw nieszczęśliwych wypadków w drodze do pracy i z pracy, jest sprawą ze stosunku pracy. Podstawą roszczeń jest naruszenie przez zakład pracy obowiązków wynikających ze stosunku pracy, który to stosunek stanowi również podstawę obowiązku ubezpieczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca dochodził roszczeń odszkodowawczych z tytułu nieuzyskania świadczenia ubezpieczeniowego, które należało mu się wskutek zaniedbania przez pracodawcę obowiązku ubezpieczenia go od następstw nieszczęśliwych wypadków w drodze do pracy i z pracy. Spór dotyczył więc kwestii, czy tego rodzaju sprawa należy do zakresu spraw ze stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej na postawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, A. SzczurzewskiSentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Jana K. przeciwko Powiatowemu Zarządowi Dróg Lokalnych w B. o ustalenie wypadku w zatrudnieniu i odszkodowanie, na skutek odwołania od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Powiatowym Zarządzie Dróg Lokalnych w B. z dnia 21.V.1975 r. nr 1 oraz przekazania przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 29.X.1975 r. Nr I.P. 436/75 Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego:Czy sprawa o odszkodowanie za nieuzyskanie świadczenia z umowy ubezpieczenia, należące się pracownikowi wskutek zaniedbania przez zakład pracy (będący jednostką organizacyjną Skarbu Państwa) obowiązku ubezpieczenia pracownika w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków, jakie mogą zdarzyć się w drodze z domu do pracy i z pracy (§ 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1968 r. w sprawie wygaśnięcia niektórych umów ubezpieczenia zawartych przez uspołecznione zakłady pracy - Dz. U. Nr 32, poz. 218), jest sprawą ze stosunku pracy w rozumieniu art. 248 § 1 k.p.?uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca wywodzi swe roszczenia z naruszenia przez zakład pracy obowiązków, wynikających z łączącego go z tym zakładem stosunku pracy. Istnienie tego stosunku stanowi również podstawę obowiązku ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków w drodze z domu do pracy i z pracy do domu - w świetle przepisu wskazanego w pytaniu przedstawionym Sądowi Najwyższemu. Spór dotyczy więc roszczeń ze stosunku pracy i podlega rozpatrzeniu przez Zakładową Komisję Rozjemczą, gdyż komisje te z mocy art. 242 i 248 § 1 k.p. powołane są do rozpatrywania wszelkich sporów ze stosunku pracy - z wyłączeniem wymienionych w art. 250 k.p. - a nie tylko sporów jedynie przykładowo wskazanych w art. 248 § 1 k.p. Przepis ten w pkt 5 wskazuje przypadek rodzajowo pokrewny z objętym niniejszą sprawą, co również pomocniczo przemawia za udzieleniem twierdzącej odpowiedzi na wymienione pytanie w myśl art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231).
Powiązane orzeczenia
- III PZP 3/78 1978-03-31Czy w przypadku dochodzenia przez pracownika nieuspołecznionego zakładu pracy od właściciela tego zakładu dalszych roszczeń odszkodowawczych ponad świadczenia przyznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, właściwą do r…
- I PSKP 81/21 2022-10-04Czy jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego może być odliczone od kwoty zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz pracownika, jeśli zostało ono w całości przeznaczone na pokrycie kosztów leczenia?
- IV CZ 93/86 1986-07-17Czy sprawa o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, dochodzone od innego zakładu pracy niż ten, który zatrudniał poszkodowanego pracownika, jest sprawą z zakresu prawa pracy?
- II PR 257/70 1970-09-18Czy kwota wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków powinna być uwzględniona przy ocenie stosownego zadośćuczynienia za wypadek przy pracy?
- III CR 627/61 1962-02-26Czy kwota wypłacona z tytułu ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków pokrywa roszczenia o zadośćuczynienie i utracone zarobki w przypadku wypadku przy pracy?
Powołane przepisy
art. 248 § 1 KPart. 242art. 250 KPart. 66§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.