II PR 257/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: Z. Stypułkowska (sprawozdawca), K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Władysława J. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "J." w J. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 24 marca 1970 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył zasądzoną nim kwotę 65.902 zł do 75.902 zł z przyznanymi tym wyrokiem odsetkami; poza tym rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanej Kopalni odszkodowania, w tym 120.000 zł zadośćuczynienia, w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległ w dniu 21 listopada 1967 r.Sąd Wojewódzki przypisał pozwanej Kopalni winę w związku z wypadkiem powoda i na podstawie opinii biegłego lekarza ustalił, że w następstwie tego wypadku powód (urodzony w 1948 r.) doznał zmiażdżenia podudzia lewego, z czego wynikła potem konieczność amputacji tej kończyny w połowie długości podudzia, oraz wieloodłamkowego otwartego złamania obu kości podudzia prawego. Obrażenia prawej kończyny, mimo opóźnionego zrostu, można uznać za przemijające. Cierpienia powoda były znaczne, przy czym w początkowym okresie leczenia niezbędne było permanentne podawanie środków przeciwbólowych. Powtórna operacja prawej nogi spowodowała dodatkowe cierpienia; ponadto przez okres 11 miesięcy noga ta była unieruchomiona w opatrunku gipsowym. Do sierpnia 1969 r. powód był zakwalifikowany do I grupy inwalidzkiej, a następnie do II grupy.Sąd Wojewódzki uznał za stosowną tytułem zadośćuczynienia kwotę 80.000 zł, od której odjął 32.000 zł wypłacone powodowi przez PZU.Powód wnosi w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku i o zasądzenie na jego rzecz dodatkowe 30.000 zł zadośćuczynienia oraz o zmianę orzeczenia o odsetkach od zasądzonej na jego rzecz kwoty zadośćuczynienia.Rewizja jest częściowo uzasadniona z następujących przyczyn:W świetle niewadliwych ustaleń Sądu Wojewódzkiego PZU wypłaciło powodowi kwoty: 10.000 zł z tytułu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej i 22.000 zł z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, opłaconego przez pozwaną Kopalnię. Słusznie skarżący zarzucił, iż drugą z wymienionych wyżej kwot Sąd Wojewódzki powinien był uwzględnić przy ocenie stosownego zadośćuczynienia, a nie "mechanicznie" odliczyć powodowi (uchwała całej Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z dnia 29 kwietnia 1965 r. III PO 3/65, OSNCP 1965, nr 12, poz. 198). Mając zaś na uwadze rozmiar doznanych przez powoda cierpień i skutki wypadku, w następstwie których przez okres blisko dwu lat zakwalifikowany był do I grupy inwalidzkiej, następnie zaś do II grupy, oraz wysokość wypłaconej powodowi kwoty z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i podwyższył zasądzoną na rzecz powoda kwotę zadośćuczynienia o 10.000 zł (art. 390 § 1 k.p.c.). Uwzględniając także ciężką sytuację związaną z inwalidztwem powoda, jakiego doznał on w wieku 19 lat, Sąd Najwyższy odstąpił od obciążenia powoda opłatami sądowymi i oddalił wniosek interwenienta ubocznego PZU o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego (art. 11 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 102 k.p.c.).Skarżący niesłusznie jednak domaga się wyższego zadośćuczynienia, gdyż nie odbiega ono w obecnej postaci od przyjętej w tym zakresie praktyki w podobnych wypadkach inwalidztwa. Zważyć ponadto należy, że mimo doznania przez powoda znacznych cierpień związanych z obrażeniami prawej nogi istnieją zgodnie z opinią biegłego lekarza pomyślne prognozy co do jej wyleczenia.Nieuzasadnione są także zarzuty skarżącego co do dat płatności odsetek od kwoty zadośćuczynienia, motywowane tym, że już w dniu 14 czerwca 1968 r., a więc na blisko rok przed wniesieniem pozwu, domagał się on od pozwanej Kopalni odszkodowania. Według bowiem przedstawionych przez niego dokumentów wezwanie to wywołało wysunięcie przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń, jako przez ubezpieczyciela pozwanej Kopalni od odpowiedzialności cywilnej, propozycji zawarcia ugody, mocą której PZU skłonne było wypłacić powodowi tytułem zadośćuczynienia. Powód nie wyraził na to zgody. Nie nastąpiło przeto opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, gdyż po wezwaniu pozwanej Kopalni do spełnienia świadczenia w postaci zadośćuczynienia została wyrażona gotowość zapłacenia powodowi z tego tytułu określonej kwoty.Pozwana Kopalnia nie dopuściła się także opóźnienia w zakresie tej części zasądzonej na rzecz powoda zadośćuczynienia, która przewyższa zaproponowaną powodowi kwotę przez PZU, ponieważ wysokość zadośćuczynienia zależna jest od szeregu okoliczności podlegających ocenie sądu, a proponowana kwota nie miała cech dowolności.Nieuzasadniony jest także zarzut skarżącego, w myśl którego z właściwości zobowiązania powstałego w następstwie czynu niedozwolonego wynika, że odsetki za opóźnienie należą się od momentu zdarzenia wyrządzającego szkodę bez potrzeby wezwania dłużnika do jego wykonania. Z charakteru świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy, ze swej istoty trudno wymiernej i zależnej od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia w niniejszej sprawie powstał po wezwaniu dłużnika (art. 455 k.c.).Z tych przyczyn rewizja w omówionym powyżej zakresie podlega z mocy art. 387 k.p.c. oddaleniu.