Rw 408/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: ppłk J. Jeż, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg. - sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja P., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z jednoczesnym orzeczeniem nawiązki w wysokości 2000 zł na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 1978 r. wniosku obrońcy oskarżonego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków Jerzego K. i Jolanty S. oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającej wniosek obrońcy, postanowił:1) rozprawę odroczyć,2) przeprowadzić dowód z zeznań świadków Jerzego K. i Jolanty S.,3) wykonanie tych czynności zlecić Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N.Uzasadnienie faktyczneZarówno w pisemnych wnioskach zawartych w rewizji, jak i wniosku złożonym na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca wniósł o uzupełnienie przewodu sądowego przez przesłuchanie - w sposób wskazany w art. 343 k.p.k. - świadków Jerzego K. i Jolanty S. co do okoliczności związanych z przebiegiem zdarzenia mającego miejsce w dniu 14 lipca 1978 r., a przede wszystkim: "(...) zachowania się i udziału w nim Andrzeja P. i świadka Eugeniusza B." (cyt. z rewizji).Na uzasadnienie tego wniosku dowodowego obrońca stwierdził, że: 1) świadkowie, o których mowa, ustaleni już po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji widzieli całe zdarzenie i dlatego też są w stanie opisać zachowanie się zarówno Andrzeja P., jak i świadka Eugeniusza B., 2) z relacji osób, które z tymi świadkami rozmawiały, wynika, że wersja podana przez świadka Eugeniusza B. nie odpowiada faktycznemu przebiegowi zdarzenia.W konkluzji przytoczonej argumentacji obrońca twierdzi, że dopiero przeprowadzenie wnioskowanych przezeń dowodów pozwoli - jego zdaniem - "(...) na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie" (cyt. z rewizji).Uzasadnienie prawneUstosunkowując się do wniosku obrońcy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z brzmienia art. 402 § 3 (zdanie pierwsze) k.p.k. wynika jednoznacznie, że Sąd Najwyższy jako instancja rewizyjna może bezpośrednio (o czym świadczy zwrot "sam") przeprowadzić jedynie dowód z dokumentu oraz z opinii instytutu, zakładu, instytucji lub biegłego. Oznacza to zatem, że powołany przepis ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy "(...) stwierdzenie okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych" (art. 176 § 1 k.p.k.), a dowód tego rodzaju albo w ogóle nie został przez sąd pierwszej instancji przeprowadzony albo przeprowadzony wadliwie lub niedokładnie.Również przeprowadzenie przez Sąd Najwyższy innych dowodów niż z dokumentu oraz z opinii instytutu, zakładu, instytucji lub biegłego (art. 402 § 3 zdanie drugie k.p.k.), a więc między innymi w postaci przesłuchania określonej osoby w charakterze świadka, jest prawnie dopuszczalne, z tym wszelako zastrzeżeniem, że dokonane może być tylko w drodze tzw. rekwizycji sądowej według art. 342 i 343 k.p.k. (...)W kontekście powyższego trzeba ponadto podkreślić, że "odpowiednie stosowanie" przepisów art. 342 i 343 k.p.k. do rekwizycyjnego przeprowadzenia innych dowodów (art. 402 § 3. k.p.k. zdanie drugie) oznacza, iż Sąd Najwyższy uprawniony jest do przeprowadzenia w trybie tymi przepisami określonym nie tylko dowodów z wszelkich oględzin lub z zeznań świadka, lecz również każdego innego dowodu (...).Mając tedy na względzie przytoczoną argumentację, stwierdzić należy, że nie ma żadnych przeszkód formalnoprawnych do przeprowadzenia wnioskowanych przez obrońcę dowodów, co ocenione wespół z tym, że przesłuchanie w charakterze świadków Jerzego K. i Jolanty S. może rzeczywiście mieć istotne znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych odpowiadających prawdzie (art. 2 § 1 pkt 2 k.p.k.), sprawia, iż wniosek obrońcy uznać trzeba za zasadny.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.