Rw 153/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski (sprawozdawca), płk W. Sieracki. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Pezowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 1976 r. na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 159 w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę: 1) Andrzeja W. - 2 lat pozbawienia wolności, 2) Władysława P. - 2 lat pozbawienia wolności, 3) Jana P. - 2 lat pozbawienia wolności i degradację, 4) Wiesława K. - 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację, ponadto zasądzono od każdego z nich na rzecz PCK nawiązkę po 1.000 zł, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 marca 1976 r.nie uwzględnił rewizji obrońców i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Andrzeja W. w rewizji zmodyfikowanej na rozprawie przed Sądem Najwyższym, zarzucając rażącą surowość kary wymierzonej Andrzejowi W. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Obrońca Władysława P. zarzucił temuż wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, a polegający na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że oskarżony Władysław P. wyróżnił się aktywnością w biciu ludzi, a ponadto rażącą surowość kary w stosunku do zarzucanego czynu.Na tej podstawie obrońca wniósł m.in. o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej Władysławowi P. kary.Obrońca Jana P. podniósł zarzut błędnego ustalenia, że czyn tego oskarżonego miał charakter chuligański, oraz rażącej surowości kary i na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że przypisany Janowi P. czyn nie ma charakteru chuligańskiego, warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności i uchylenie kary dodatkowej - degradacji.Obrońca Wiesława K. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przez przypisanie oskarżonemu udziału w całym zajściu, podczas gdy on uczestniczył w nim na jego początku, obrazę prawa materialnego polegającą na zakwalifikowaniu czynu tego oskarżonego z art. 159 w związku z art. 59 § 1 k.k., zamiast tylko z art. 158 k.k., oraz rażącą surowość wymierzonej kary i dlatego wniósł o zmianę tegoż wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego jedynie przestępstwa określonego w art. 158 k.k., warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności i uchylenie kary dodatkowej - degradacji. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizje nie są zasadne. Sąd pierwszej instancji miał dostateczne dowody do ustaleń poczynionych w zaskarżonym wyroku. Na podstawie m.in. wyjaśnień samych oskarżonych w pełni zasadnie przyjął za udowodnione, że wszyscy oni w pobiciu używali niebezpiecznych narzędzi (...). O sposobie używania przez nich tych narzędzi świadczą doznane przez pokrzywdzonych obrażenia, jak uszkodzenie oczodołu u Daniela D. czy złamanie kości nosa i uraz głowy u Tadeusza D., który nawet leczony był w szpitalu. (...) Nie popełnił błędu sąd pierwszej instancji przypisując wszystkim oskarżonym dokonanie przestępstwa o charakterze chuligańskim, co kwestionują obrońcy oskarżonych Jana P. i Wiesława K. Nie można zwłaszcza pominąć motywów rewizji obrońców obu tych oskarżonych dopatrujących się nawet w ich postawie solidarności żołnierskiej, która - konsekwentnie przyjęta - powinna nawet prowadzić do uznania jej za okoliczność łagodzącą. Koleżeństwo jako jedna z cnót żołnierskich (pkt 12 i 15 regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL) zobowiązuje każdego członka Sił Zbrojnych do życzliwości i ofiarnej pomocy towarzyszowi broni. Powinno ono być rozumiane jako potrzeba angażowania się po słusznej stronie. W wypadku naruszenia przez żołnierza przepisów prawa inni żołnierze zachowują należytą postawę obywatelską i kierując się właśnie względami na solidarność żołnierską powinni dążyć do przywrócenia porządku. Takiej postawy od ogółu żołnierzy wymaga przepis pkt 15 regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL. W konkretnym wypadku właśnie oskarżonych Jana P. i Wiesława K. jako starszych stopniem zobowiązywał do bezwzględnego zwalczania naruszenia prawa ponadto pkt 34 cyt. wyżej regulaminu (...). Oskarżonym wymierzono niewątpliwie kary stosunkowo surowe, ale sprawiedliwe, a mianowicie takie, na jakie swym działaniem zasłużyli. Wymiary ich obszernie i przekonywająco uzasadnił sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku. W tym miejscu wypada jeszcze podkreślić, że społeczne niebezpieczeństwo i szkodliwość ich czynów potęguje dopuszczenie się przestępstwa w bardzo dużej grupie, w obecności licznie zebranej ludności cywilnej (...). Chuligański charakter czynów oskarżonych wyłącza w myśl art. 59 § 2 k.k. możliwość zastosowania do któregokolwiek z nich warunkowego zawieszenia wykonania kary. O szczegółowych okolicznościach w tej sprawie można jedynie mówić, jak to wynika z wywodów już przytoczonych, tylko na niekorzyść sprawców. Oskarżeni Jan P. i Wiesław K. nie tylko nie reagowali na przestępcze zachowanie się przebywających z nimi młodszych stopniem, ale aktywnie włączyli się do drastycznego zajścia, hańbiącego godność żołnierską, i dlatego słusznie postąpił sąd pierwszej instancji wymierzając im kary dodatkowe - degradacji. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że rewizje obrońców nie są zasadne i dlatego nie zostały uwzględnione.