Rw 408/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg. do SN - sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 1979 r. na rozprawie sprawy Andrzeja P., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z jednoczesnym orzeczeniem nawiązki na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka w wysokości 2.000 zł oraz uniewinnionego nieprawomocnie od zarzutu popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 208 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. i obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 października 1978 r.,uwzględniając rewizję obrońcy oraz w związku z rewizją prokuratora, zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Andrzeja P. za przestępstwo określone w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. uchylił i sprawę w tej części przekazał Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N. do ponownego rozpoznania, natomiast w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneI. (...) W złożonej rewizji prokurator, podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego, obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, czego konsekwencją było bezpodstawne - jego zdaniem - uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 208 k.k. i wymierzenie mu rażąco łagodnej kary za czyn określony w art. 159 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., wnosi o:a) uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 208 k.k. i przekazanie sprawy w tej części sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;b) uzupełnienie kwalifikacji prawnej czynu przewidzianego w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. przez dodanie art. 156 § 1 k.k.;c) podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 3 lat i 6 miesięcy;d) orzeczenie wobec oskarżonego kary dodatkowej degradacji (...).II. Natomiast obrońca - podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, czego konsekwencją było wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary za czyn określony w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. - wnosi o:a) uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej oskarżonego za czyn określony w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. oraz przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;b) ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w tej części przez stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się tylko występku przewidzianego w art. 181 § 1 k.k., i odstąpienie - na podstawie art. 181 § 2 k.k. - od wymierzenia kary albo uznanie, że przypisany mu czyn nie ma chuligańskiego charakteru, i znaczne złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował wnioski rewizji prokuratora, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej oskarżonego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. i przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz utrzymanie tego wyroku w pozostałej części w mocy. (...)Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uwzględniając zmodyfikowane wnioski rewizji prokuratora, analizy i oceny wymagają jedynie poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia dowodowe co do przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku czynu określonego w art. 159 k.k. w zbiegu z art. 181 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. (...)III. W związku z argumentacją zawartą w zaskarżonym wyroku zauważyć wypada, że sama okoliczność w postaci "wzorcowej postawy żołnierskiej" sprawcy nie jest przesłanką wystarczającą do oceny, iż brak postaw prawnofaktycznych do orzeczenia wobec takiego sprawcy kary dodatkowej degradacji. Podstawę bowiem ustaleń w tym względzie stanowi - oprócz cech osobowości sprawcy - ocena "charakteru i okoliczności czynu" (art. 296 § 2 k.k.), a więc ocena przede wszystkim rodzaju popełnionego przestępstwa, pobudek i celów, którymi kierował się sprawca, jak też sposobu jego działania.W świetle tych wskazań uznać należy, że okoliczność, iż popełniony przez nietrzeźwego sprawcę czyn, stanowiący zwłaszcza drastyczny zamach na życie lub zdrowie innej osoby, miał charakter chuligański, przemawiać powinna z reguły za orzeczeniem wobec niego kary dodatkowej degradacji. W związku z tym nieorzekanie tej kary dodatkowej w razie skazania za występek o charakterze chuligańskim może nastąpić tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności, dotyczące zarówno cech osobowości żołnierza, jak i popełnionego przezeń przestępstwa oraz wynikłych z tego skutków, a wskazujące na to, że nie utracił on wymaganych od żołnierza walorów etyczno-moralnych oraz prestiżu i uznania społecznego. Mieć bowiem trzeba na uwadze to, że dokonanie przez żołnierza czynu o charakterze chuligańskim jest nie tylko wyrazem okazania przezeń lekceważenia zasad współżycia społecznego i porządku prawnego, lecz również pozostaje w rażącej sprzeczności z podstawowymi wskazaniami regulaminów wojskowych i zasadami etyki zawodowej żołnierzy (...).