N 31/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk C. Lipski.Sędziowie: płk J. Badecki (sprawozdawca), mjr H. Kostrzewa.Prokurator: ppłk S. Wojtczak.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, sprawę Tadeusza K., Andrzeja R. i Waltera T., skazanych wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 22 maja 1963 r. za przestępstwo z art. 154 k.k.W.P. na kary po 8 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tych kar na okres 2 lat, a w szczególności za to, że w dniu 7 marca 1963 r. około godz. 18 w N., znajdując się w stanie nietrzeźwości, dopuścili się czynu hańbiącego honor, godność i powagę Wojska Polskiego przez to, że oskarżony Andrzej R. zaczepił Tadeusza O. i Jerzego S. i wziął udział w pobiciu tego drugiego, oskarżony Tadeusz K. uderzył ręką w głowę w okolicę ucha Tadeusza O. i wziął udział w pobiciu Jerzego S., a oskarżony Walter T. pierwszy uderzył Jerzego S. ręką w głowę i również brał udział w dalszym jego biciu przez pozostałych oskarżonych; ponadto wszyscy trzej oskarżeni gonili ulicą bliżej nie ustalonego młodzieńca i pobili go oraz zaczepiali przechodniów, wywołując powszechne oburzenie.Wniosek rewizyjny domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowił w uwzględnieniu wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego uchylić wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 22 maja 1963 r. w sprawie Tadeusza K., Andrzeja R. i Waltera T. i przekazać sprawę wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Sąd Najwyższy przychyla się do poglądów wyrażonych we wniosku rewizyjnym Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Przytoczone w wyroku okoliczności łagodzące nie mają cech wyjątkowości. Niekaralność bowiem sądowa oraz nienaganny tryb życia oskarżonych nie należą do zjawisk wyjątkowych. Fakt, że pokrzywdzony Jerzy S. oświadczył na rozprawie, iż do skazanych nie rości pretensji, może wprawdzie stanowić okoliczność łagodzącą, lecz również nie ma charakteru okoliczności wyjątkowej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Nie można zgodzić się z twierdzeniem obrońcy skazanego Andrzeja R., że cytowany przepis ma zastosowanie wyłącznie do przestępstw wyliczonych w powołanej ustawie. Jest to niezgodne z treścią ustawy. Ustawa, wyliczając szereg przestępstw, mówi jednocześnie o zaostrzeniu kary w postaci podwyższenia minimum zagrożenia ustawowego w wypadku czynów o charakterze chuligańskim:a) gdy zostaną popełnione przestępstwa z art. 127, 129, 130, 132, 156, 237 § 1, 250, 251, 252 § 1, 263 § 1, 131, 133 § 1, 154, 163, 235 § 1, 236 § 1, 240 lub 241 k.k. przez recydywistów (art. 2 ustawy),b) gdy zostanie dokonane przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. na szkodę funkcjonariusza MO lub innych organów powołanych do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego (art. 4 ustawy).Poza tym generalnie nie można stosować zawieszenia wykonania kary, jeśli czyn przestępny ma charakter chuligański (art. 3 ustawy). Takim czynem może być również przestępstwo nie wymienione w cytowanej ustawie, np. przestępstwo przewidziane w art. 239, 248 i 256 k.k., a zwłaszcza w art. 154 k.k.W.P., jeśli tylko ma ono charakter chuligański, tzn. cechy powszechnie w orzecznictwie uznane za chuligańskie (por. postanowienie Zg. Og. Sędziów NSW 14/59 z dnia 29.IV.1959 r.).Zachowanie się skazanych w czasie krytycznym było rażące. Gorszącej awantury i bicia spokojnych przechodniów przez pijanych żołnierzy w miejscu publicznym nie można traktować pobłażliwie. Represja karna za podobne ekscesy powinna być dostatecznie surowa, tak by cele wychowawcze i prewencyjne kary mogły być w pełni osiągnięte. Jest rzeczą nieprawdopodobną, by zastosowanie warunkowego zawieszenia kary takim zadaniom sprostało.