I PZP 2/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Filcek (sprawozdawca). Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z wniosku Czesława N. przeciwko Urzędowi Wojewódzkiemu w L. - Kuratorium Oświaty i Wychowania o odszkodowanie z tytułu wydania niewłaściwej opinii, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie postanowieniem z dnia 9 stycznia 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"Czy komisja odwoławcza do spraw pracy jest właściwą do rozpatrzenia wniosku nauczyciela szkoły średniej, mianowanego do odwołania, o odszkodowanie w związku z wydaniem mu niewłaściwej opinii?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Komisja odwoławcza do spraw pracy nie jest właściwa do rozpatrzenia wniosku nauczyciela szkoły średniej, mianowanego do odwołania, o odszkodowanie w związku z wydaniem mu niewłaściwej opinii. Uzasadnienie faktyczneW orzeczeniu z dnia 12.III.1976 r. wydanym w sprawie I PR 44/76, toczącej się między tymi samymi stronami, co niniejsza sprawa, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1972 r. karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz. U. Nr 16, poz. 114) oraz kodeksu pracy spory o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę podlegają rozpoznaniu w trybie określonym przepisami działu dwunastego kodeksu pracy, natomiast spory o powyższe roszczenia nauczycieli mianowanych - bez względu na rodzaj mianowania (na stałe, na czas określony, do odwołania) - rozpatrywane są w drodze postępowania administracyjnego przez właściwy organ nadrzędny, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej.Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej pracownikowi przez zakład pracy wskutek wydania mu niewłaściwej opinii, uregulowane w art. 99 k.p., jest roszczeniem ze stosunku pracy, zatem zgodnie z powyższym stanowiskiem nauczyciel mianowany może w razie odmowy wypłacenia odszkodowania dochodzić swoich roszczeń z tego tytułu w trybie postępowania administracyjnego (art. 110 karty praw i obowiązków nauczyciela).Wyjątkowo, gdy sformułowania zawarte w opinii naruszają cześć pracownika, w rozumieniu tego pojęcia, wyjaśnionym uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1975 r. V PZP 10/75 (OSNCP 1976, z. 1, poz. 3), pracownik może, zgodnie z zasadą prawną zawartą w powyższej uchwale, dochodzić od zakładu pracy wynagrodzenia wyrządzonych w ten sposób szkód na podstawie przepisów prawa cywilnego (art. 23 i 24 k.c.). Spory o to odszkodowanie nie są sporami o roszczenia ze stosunku pracy, lecz sporami cywilnymi, dlatego też bez względu na podstawę zatrudnienia pracownika (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie, czy spółdzielcza umowa o pracę) należą one do kompetencji sądów powszechnych (art. 2 § 1 k.p.c.), które przy ich rozpoznawaniu stosują odpowiednie przepisy art. 455-476 k.p.c.W żadnej jednak z przedstawionych wyżej sytuacji mianowany nauczyciel nie może - w związku z treścią wydanej mu opinii - dochodzić odszkodowania przed organami powołanymi przez kodeks pracy do rozpatrywania sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy.Z powyższych względów Sąd Najwyższy na przedstawione przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienie prawne udzielił odpowiedzi sformułowanej w sentencji uchwały.