I PZ 67/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: Z. Stypułkowska, T. Szymanek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Jana K. przeciwko Zarządowi Biura Usług Technicznych Inżynierów i Techników o ustalenie na skutek zażalenia powoda w przedmiocie odrzucenia pozwu na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 30 października 1974 r.,postanowił oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód wniósł o zobowiązanie pozwanego do zgłoszenia w Urzędzie Patentowym PRL opracowanych przez niego następujących rozwiązań technicznych:1)"Podnośnik kanałowy typu PK-8",2)"Magazynek do przechowywania materiałów łatwo zapalnych",3)"Wiata słomiana typu D",4)"Magazynek polowy do przechowywania sprzętu wodnego",5)"Podstawka warsztatowa",6)"Wózek do demontażu i montażu silników typu S 706"- w celu uzyskania na nie prawa ochronnego. Ponadto powód domagał się ustalenia, że dokonane przez niego rozwiązania o charakterze technicznym są pracowniczymi wzorami użytkowymi, on zaś jest ich twórcą.Sąd Wojewódzki odrzucił pozew uznawszy, że żądanie powoda nie jest roszczeniem cywilnym w rozumieniu art. 1 § 1 k.c. w związku z art. 1 k.p.c.W zażaleniu na powyższe postanowienie powód podniósł, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił niedopełnienia przez pozwanego obowiązków w zakresie ochrony praw autorskich powoda przez wcześniejsze ujawnienie istoty tych rozwiązań.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uzyskanie praw ochronnych na wzór użytkowy następuje na podstawie decyzji Urzędu Patentowego PRL, wydanej w postępowaniu administracyjnym. Taka decyzja, przesądzająca o zgłoszeniu projektu wynalazczego, nie ma charakteru cywilnoprawnego w zakresie stosunków między organem powołanym do wydania decyzji a osobami, których decyzje te dotyczą. Osoby zainteresowane mogą żądać udzielenia im prawa ochronnego, a Urząd Patentowy obowiązany jest wydać decyzję w tym zakresie. Ponieważ te uprawnienia i obowiązki mają charakter administracyjny, nie można ich realizować w drodze procesu cywilnego.Odrzucając zatem pozew, Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. W procesie sądowym powód nie może również domagać się ustalenia, że wzór użytkowy jest pracowniczym wzorem użytkowym. O roszczeniach tych bowiem rozstrzyga wyłącznie Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego (art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy o wynalazczości). Powód mógłby domagać się od sądu ustalenia autorstwa lub współautorstwa, ale tylko wtedy, gdyby jego prawa zostały naruszone. Dotychczas powód nie twierdził, by jego rozwiązania techniczne zastosowano, a zatem i to żądanie nie może doznać ochrony prawnej.W zażaleniu powód powołuje się na okoliczności nowe i nie mające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnego znaczenia. Ujawnienie przez pozwanego istoty jego rozwiązania technicznego mogłoby mieć znaczenie w procesie odszkodowawczym wtedy, gdyby to rozwiązanie techniczne miało znamiona wzoru użytkowego, powód zaś nie mógł uzyskać na nie prawa ochronnego.Jeżeli jednostka gospodarki uspołecznionej, w której powód dokonał rozwiązania technicznego, nie wykazuje zainteresowania w zgłoszeniu tego rozwiązania do opatentowania, to nie ma przeszkód, by autor rozwiązania zgłosił je w Urzędzie Patentowym, a wówczas przekona się, czym ma ono ustawowe warunki do uzyskania na nie prawa ochronnego.Zażalenie więc, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu (art. 387 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).