I CR 705/72

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Andrzeja G. przeciwko Henrykowi K. o 75.000 zł na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 7 października 1972 r. - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAndrzej G. pozwał Henryka K. o 75.000 złotych tytułem naprawienia szkody wyrządzonej powodowi przez naruszenie jego praw, wynikających z wydanego przez Urząd Patentowy świadectwa ochronnego nr 18621 na wzór użytkowy - podpórkę boczną do motocykla - zgłoszony przez powoda w dniu 15.X.1965 r. pod numerem 37430.Powód twierdził, że po rozprowadzeniu próbnej partii podpórek zawarł z Czesławem W. umowę o wyprodukowanie i rozprowadzenie w 1966 r. około 5000 podpórek według wzoru użytkowego nr 18621 w cenie po 85 złotych za sztukę, a tytułem prawa autorskiego W. miał wypłacać powodowi po 20 złotych od każdej sprzedanej sztuki. W czerwcu 1966 r. W. zerwał tę umowę, gdyż na rynku pojawiły się podpórki wykonane według tego samego wzoru przez pozwanego K. Pozwany więc zawinił utracenie przez powoda zysków, których spodziewał się z tej umowy.Pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa, zaprzeczył twierdzeniu, jakoby swoją produkcję podpórek bocznych do motocykli opierał na wzorze nr 18621. Jednocześnie zarzucił, że nie przyczynił się do zerwania umowy łączącej powoda z W. oraz że powód bezpodstawnie spodziewał się osiągnięcia z tej umowy zysku w kwocie 75.000 zł.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ponieważ pozwany przedstawił prawomocne orzeczenie Urzędu Patentowego ustalające, że podpórki wytwarzane przez pozwanego nie są objęte wzorem użytkowym nr 18621, zarejestrowanym na rzecz powoda. Powód zaś, jak stwierdził Sąd Wojewódzki, nie skorzystał z możliwości wystąpienia do Urzędu Patentowego z żądaniem wydania stosownego orzeczenia co do podpórki koloru czarnego, nabytej przez powoda w jednym ze sklepów, a - jak twierdzi - wyprodukowanej przez pozwanego.Rewizja złożona przez pełnomocnika powoda powołuje się na podstawę rewizyjną z art. 368 pkt 4 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawomocne orzeczenie Urzędu Patentowego z 29.IV.1970 r. ustala, że wyprodukowane i okazana przez pozwanego podpórka nie jest objęta wzorem użytkowym nr 18621, zarejestrowanym na rzecz powoda. Skarżący powód podtrzymuje zgłoszony w postępowaniu przed Urzędem Patentowym i w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim zarzut, że pozwany okazał kolegium orzekającemu Urzędu Patentowego niewłaściwy egzemplarz, a mianowicie taki, który pochodził z produkcji nie naruszającej praw powoda. Orzeczenie więc Urzędu Patentowego nie dotyczy produkcji podpórek odpartej na wzorze nr 18621. Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił tej istotnej okoliczności, co stosownie do art. 381 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wziął z urzędu pod rozwagę. Powód okazał Sądowi podpórkę, którą pozwany wytworzył na podstawie wzoru nr 18621, a powód nabył w jednym ze sklepów motoryzacyjnych. Świadek K. zeznał, że tego rodzaju podpórki nabywał od pozwanego dla swego sklepu do sprzedaży detalicznej. Ustalenie zatem, że pozwany nie jest producentem podpórki, którą powód przedstawił Sądowi pierwszej instancji jako dowód produkcji naruszającej jego prawo z rejestracji, określonej w świadectwie ochronnym nr 18621 - jest w każdym razie sprzeczne z zeznaniami powoda i świadka K. Sprzeczność zachodzi też między zeznaniem powoda a ustaleniem, że na podpórkach, wykonanych za jego zgodą przez W., nie był umieszczony numer wzoru użytkowego.Pozwany przyznał fakt posiadania w swoim warsztacie trzech wzorów podpórek motocyklowych oraz fakt wykorzystania cudzego wzoru do własnej produkcji. Konieczne zatem było zbadanie zarzutu powoda, że orzeczenie Kolegium Urzędu Patentowego z 29.IV.1970 r., oparte na art. 120 ust. 1 pkt 6 prawa wynalazczego z 31.V.1962 r., którego odpowiednikiem jest obowiązujący od 1.I.1973 r. przepis art. 109 ust. 1 pkt 6 ustawy z 19.X.1972 r., o wynalazczości (Dz. U. nr 43, poz. 172), dotyczy nie tej produkcji, do której odnoszą się zeznania powoda i świadka K., a które - według twierdzeń powoda - naraziła go na stratę 75.000 zł.Istotnymi dla rozstrzygnięcia sporu były przeto następujące okoliczności:a)czy pozwany wyprodukował podpórki, które według twierdzeń powoda, są objęte wzorem użytkowym nr 18621 orazb)czy przedmioty te były w rzeczywistości objęte tym wzorem.W świetle zasady z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia obu okoliczności spoczywałby na powodzie. Jednakże w procesie o roszczenia cywilne, oparte na naruszeniu prawa wyłączności korzystania z wynalazku, reguła dowodowa z art. 6 k.c. nie ma pełnego zastosowania, a to w związku z rozdziałem właściwości między sądami powszechnymi, a Urzędem Patentowym PRL. Na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktu wytwarzania przez pozwanego przedmiotów, które zdaniem powoda są objęte wzorem użytkowym, natomiast na pozwanym ciąży obowiązek przedstawienia sądowi procesowemu prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o treści określonej w art. 109 ust. 1 pkt 6 ustawy o wynalazczości, którego odpowiednikiem był art. 120 ust. 1 pkt 6 prawa wynalazczego, obowiązującego do 31.XII.1972 r.Rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie zatem ustalenie, czy okazana przez powoda podpórka koloru czarnego została wyprodukowana przez pozwanego i rozprowadzona na rynek. Sąd weźmie przy tym pod rozwagę treść złożonego przez powoda na rozprawie rewizyjnej pisma pełnomocnika pozwanego z 7.VII.1966 r., które stwierdza m.in. fakt zaprzestania przez pozwanego produkcji kwestionowanej w piśmie powoda z 4.VII.1966 r. W razie ustalenia, że produkcję taką pozwany rzeczywiście prowadził, Sąd pierwszej instancji zakreśli mu pod rygorem uwzględnienia powództwa odpowiedni termin do przedłożenia prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego ustalającej, że podpórki, których jeden egzemplarz okazał Sądowi powód, nie są objęte wzorem użytkowym nr 18621. Sąd bowiem nie jest władny dokonywać samodzielnie ustaleń potrzebnych do wydania decyzji z cyt. art. 109 ust. 1 pkt 6 ustawy o wynalazczości (przed 1.I.1973 r. - z art. 120 ust. 1 pkt 6 prawa wynalazczego). Z wnioskiem o wydanie takiej decyzji nie wystąpi oczywiście powód, skoro nie ma on interesu prawnego w jej uzyskaniu (art. 22 i art. 82 prawa wynalazczego).Z przyczyn więc wyżej przytoczonych należało na zasadzie art. 388 § 1 k.p.c. orzec, jak w sentencji.