I PR 185/76
WyrokIzba Cywilna1976-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca jest zobowiązany do usunięcia z akt osobowych pracownika informacji o zatarciu skazania, a także czy zamieszczenie w opinii o pracy wzmianki o odbywaniu kary więzienia narusza dobra osobiste pracownika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że z mocy art. 110 i 111 § 1 k.k. z chwilą zatarcia skazania, wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych, co oznacza konieczność usunięcia z akt osobowych pracownika i z wydanej na ich podstawie opinii o pracy wszelkich danych dotyczących zatartego skazania. Zamieszczenie w opinii o pracy wzmianki o odbywaniu kary więzienia, nawet jeśli dotyczy przyczyny zwolnienia z pracy, może naruszać dobra osobiste pracownika, zwłaszcza gdy pominięto jego działalność społeczną i odznaczenia.Stan faktyczny
Powód żądał usunięcia z akt osobowych i opinii o pracy informacji o zatarciu skazania oraz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez zamieszczenie w opinii o pracy wzmianki o odbywaniu kary więzienia. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że wzmianka o karze nie narusza czci pracownika. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zobowiązał pozwaną Hutę do wydania powodowi opinii o jego pracy z zaznaczeniem daty zaprzestania pracy i pominięciem przyczyn zaprzestania, a także do usunięcia z akt osobowych powoda dokumentów dotyczących zatartego skazania. Rewizja została oddalona w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Tadeusza K. przeciwko Hucie w W. o ochronę dóbr osobistych, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 10 września 1976 r.1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a) zobowiązał pozwaną Hutę do wydania powodowi opinii o jego pracy o treści wymienionej w piśmie Huty z dnia 21.X.1975 r. z zaznaczeniem, że z dniem 26.I.1963 r. powód przestał pracować w tej Hucie i z pominięciem przyczyn zaprzestania pracy;b) zobowiązał pozwaną Hutę do usunięcia z akt osobowych powoda dokumentów dotyczących zatartego skazania;2. oddalił rewizję w pozostałym zakresie.Uzasadnienie faktycznePowód żądał, by pozwana Huta usunęła "po osiemnastu latach" z jego akt personalnych "kompromitujące informacje" dotyczące skazania go przed 1963 r., gdyż wykreślono je w 1974 r. z rejestru skazanych. Powód żądał także naprawienia przez Hutę szkody przez zasądzenie od Huty zadośćuczynienia na podstawie art. 23 i 24 k.c. za naruszenie czci pracowniczej i osobistej godności powoda w wydanej w dniu 21.X.1975 r. opinii o jego pracy. Huta w tej opinii m.in. podała, że z dniem 26.I.1963 r. zwolniła powoda z pracy w związku z odbywaniem kary więzienia, po czym zatrudniła powoda do dnia 24.XII.1974 r. aż do zwolnienia z pracy wskutek przedłużającej się choroby. W opinii tej Huta pozytywnie oceniła pracę powoda i stronę etyczno-moralną powoda. Zarzucił on jednak, że w opinii pominięto jego działalność społeczną i nadane mu odznaczenia.Huta w piśmie z dnia 6.XI.1975 r. zawiadomiła powoda, że jego działalność społeczna, wynikająca z posiadanych przez niego dokumentów, nie dotyczyła jego pracy w Hucie i z tej przyczyny nie podlegała uwidocznieniu w opinii o pracy. Aczkolwiek dopiero po upływie 10 miesięcy od zaprzestania pracy w Hucie wskutek całkowitej niezdolności do pracy powód jako inwalida II grupy zwrócił o wydanie potrzebnej mu opinii o pracy, Huta zawiadomiła powoda, że wykreśli z opinii wzmiankę o karze pozbawienia wolności i w tym celu prosi o zwrot dotychczasowej opinii.Sąd Wojewódzki uznał, że zamieszczenie w opinii o pracy powoda wzmianki o odbywaniu przez niego kary więzienia nie narusza jego czci, ponieważ wzmianka ta dotyczy określenia przyczyny zwolnienia z pracy z dniem 26.I.1963 r. i powód nie skorzystał z propozycji wykreślenia jej. Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki oddalił powództwo.Powód w rewizji zarzucił, że wskutek zatarcia skazania wszelkie dokumenty dotyczące skazania podlegały usunięciu z jego akt osobowych i zamieszczenie w opinii o pracy wzmianki o skazaniu przy pominięciu "szeregu uzyskanych przez niego nagród i wyróżnień" narusza jego część. Żąda więc uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy stwierdza, że sprawa dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie kodeksu pracy. Z tej przyczyny chybiony jest zarzut Huty, podniesiony w odpowiedzi na rewizję, dotyczący niedopuszczalności korygowania przez Sąd opinii pod rządem kodeksu pracy.Słusznie natomiast skarżący domaga się usunięcia z jego akt osobowych i z kwestionowanej opinii o jego pracy dokumentów i danych dotyczących zatartego skazania. Z mocy bowiem art. 110 i 111 § 1 k.k. z chwilą zatarcia z mocy prawa - z upływem 10 lat od wykonania kary pozbawienia wolności - skazania dotyczącego takiej kary skazanie uważa się za niebyłe, wpis zaś o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Toteż należy usunąć z akt osobowych pracownika i z wydanej na ich podstawie opinii o pracy wszelkie dane, dotyczące zatartego skazania w celu umożliwienia pracownikowi pełnej resocjalizacji. W tym więc zakresie Sąd Najwyższy z mocy art. 390 § 1 k.p.c. uwzględnił rewizję przez skorygowanie zaskarżonego wyroku. Oddalił natomiast rewizję jako nieuzasadnioną w pozostałym zakresie, gdyż Sąd Wojewódzki niewadliwie wskazał, że powód posiadanymi dokumentami może w miarę potrzeby udowodnić uzyskane nagrody i wyróżnienia, których zakład pracy nie jest obowiązany wymienić w świadectwie pracy, jeśli nie są one związane z wyróżnieniem pracownika w zakresie jego zatrudnienia w tym zakładzie.Zaskarżony wyrok w tym przedmiocie odpowiada więc prawu (art. 387 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PR 363/73 1974-11-01Czy oświadczenie pracodawcy o nieprzydatności pracownika do pracy, sprzeczne z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem sądu ustalającym pozytywną opinię o tym pracowniku, stanowi naruszenie jego dóbr osobistych i uzasadnia…
- II PK 189/18 2020-02-12Czy naruszenie przepisów prawa pracy przy wypowiadaniu umowy o pracę, w tym ochrona przedemerytalna, może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych pracownika?
- II PSKP 114/21 2022-10-04Czy pracodawca, informując publicznie o zamiarze rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem pełniącym funkcję publiczną, narusza dobra osobiste pracownika, jeśli podane informacje dotyczą jego pracy i są uzasadnione jego w…
- IV CSK 188/13 2013-12-11Czy naruszenie dóbr osobistych pracownika przez pracodawcę, polegające na nieuzasadnionym rozwiązaniu umowy o pracę, uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego, odszkodowania i nawiązki, a także nakazanie publikac…
- II CR 197/85 1985-06-14Czy naruszenie dóbr osobistych w postaci nieprawdziwego stwierdzenia o stanie nietrzeźwości pracownika uzasadnia żądanie wycofania pisma, przeprosin oraz sprostowania nieprawdziwych informacji?
Powołane przepisy
art. 23art. 110art. 390 § 1 KPCart. 387 KPC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.