Rw 513/75
WyrokIzba Wojskowa1975-10-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił znaczenie przyznania się oskarżonego do winy oraz czy zasadnie powołał się na nagminność przestępstwa przy wymiarze kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyznanie się oskarżonego do winy, zwłaszcza gdy bez niego trudno byłoby dowieść popełnienia czynu, stanowi ważną okoliczność łagodzącą. Jednocześnie stwierdził, że powołanie się na nagminność przestępstwa wymaga udowodnienia i nie może być dowolne, chyba że jest powszechnie znane lub strony zostały na nie zwrócone uwagę jako na fakt znany z urzędu. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że orzeczona kara nie raziła rażąco społecznego odczucia sprawiedliwości, mimo błędnego powołania się na nagminność przestępstwa.Stan faktyczny
Jan S. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego, domagając się kary 3 lat pozbawienia wolności, argumentując, że orzeczona kara razi społeczne odczucie sprawiedliwości i nie spełnia wymagań prewencji. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję na korzyść, domagając się złagodzenia kary do 6 miesięcy, wskazując na niedocenienie okoliczności łagodzących, w tym szczerego przyznania się do winy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i obrońcy, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk Z. Furtak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 października 1975 r. na rozprawie sprawy Jana S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego oraz przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 8 września 1975 r.rewizji prokuratora i obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji domaga się wymierzenia oskarżonemu za przypisany mu czyn kary 3 lat pozbawienia wolności, gdyż - jego zdaniem - kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji "poważnie razi społeczne odczucie sprawiedliwości i nie może spełnić wymagań prewencji szczególnej oraz prewencji ogólnej". Prokurator uważa, że sąd pierwszej instancji wyraźnie przecenił znaczenie pozytywnej opinii służbowej oskarżonego oraz jego przyznanie się do winy, a nie docenił faktu nagminności tego rodzaju przestępstw (...).Obrońca oskarżonego natomiast jest zdania, że sąd pierwszej instancji nie docenił wielu okoliczności łagodzących, a przede wszystkim szczerego przyznania się oskarżonego do winy, bez którego nie mógłby w ogóle zapaść wyrok skazujący (...). W związku z tym obrońca wnosi w rewizji o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy i odroczenie jej wykonania do czasu ukończenia przez niego służby wojskowej (art. 301 k.k.) (...).I. Rewizja prokuratora nie jest zasadna (...).Jeżeli chodzi o szczere przyznanie się oskarżonego do winy, to - wbrew temu, co twierdzi prokurator - trzeba podnieść, że sąd pierwszej instancji zupełnie trafnie wyeksponował ten fakt jako ważką okoliczność łagodzącą. Inaczej przecież należy ocenić przyznanie się oskarżonego do winy wówczas, gdy bez tego przyznania nie sposób lub przynajmniej trudno byłoby dowieść, że popełnił on czyn mu zarzucony, a inaczej wtedy, gdy owo przyznanie stanowi tylko potwierdzenie faktu wynikającego wystarczająco z innych dowodów. W konkretnym zaś wypadku oskarżony przyznał się do popełnienia przestępstwa określonego w art. 306 k.k. w sytuacji, gdy przeciwko niemu przemawiało tylko podejrzenie i nic ponadto.Wreszcie co do nagminności tego typu przestępstw (...), to zauważyć wypada, że sąd pierwszej instancji nie miał w ogóle podstaw do powołania się na nią. Nagminność bowiem określonego typu przestępstw na danym terenie podlega udowodnieniu tak jak każdy inny fakt, chyba że jest powszechnie znana lub w toku procesu zwrócono stronom na nią uwagę jako na fakt znany z urzędu i żadna ze stron go nie zakwestionowała (art. 153 k.p.k.). Ze względu na to, że o nagminności czynów wyczerpujących dyspozycję art. 306 k.k. na terenie, o którym mówił sąd pierwszej instancji, a za nim prokurator, powszechnie nic nie wiadomo, z protokołu rozprawy nie wynika, by stronom zwrócono na nią uwagę jako na fakt znany sądowi z urzędu, uzasadnienie zaś wyroku nie wskazuje żadnego dowodu, na którym to ustalenie zostało oparte, przeto trudno nie uznać je za dowolne (...).II. Rewizja obrońcy także nie jest zasadna.Stwierdzenie, że sąd pierwszej instancji błędnie powołał się w uzasadnieniu wymiaru kary na nagminność przestępstw określonych w art. 306 k.k. na terenie jego właściwości, a słusznie wyeksponował jako ważką okoliczność łagodzącą szczere przyznanie się oskarżonego do winy, nie czyni bowiem jeszcze orzeczonej kary rażąco niewspółmiernie surową.Czyn oskarżonego, choć nie należał do nagminnych, i tak przecież zawierał w sobie poważny ładunek społecznego niebezpieczeństwa (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 1546/70 1971-08-04Czy wyrok sądu pierwszej instancji, oparty na zeznaniach świadków oskarżenia, może zostać utrzymany w mocy, jeśli sąd drugiej instancji, wykonując zlecenie Sądu Najwyższego, przesłuchał świadków obrony, których zeznania…
- Rw 376/78 1978-10-28Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, co doprowadziło do błędnej kwalifikacji prawnej i rażąco surowych kar?
- Rw 343/76 1976-10-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny w sprawie, w której oskarżony zarzucał sobie działanie w obronie koniecznej?
- Rw 281/78 1978-08-04Czy zeznania jednego świadka, mimo pewnych nieścisłości, mogą stanowić wystarczającą podstawę do uznania winy oskarżonego, jeśli dotyczą głównego faktu zarzucanego przestępstwa?
- II K 70/60 1960-05-04Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wymierzył karę w sprawie o przestępstwo polegające na powoływaniu się na wpływy w urzędzie i przyjmowaniu korzyści majątkowej?
Powołane przepisy
art. 306 pkt 1 KKart. 301 KKart. 306 KKart. 153 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.