V KRN 109/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: H. Kempisty, K. Wagner (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Tuszyńska. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Michała C., oskarżonego z art. 119 § 1 k.w., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Sączu z dnia 2 kwietnia 1976 r. z m i e n i ł powyższy wyrok i uniewinnił Michała C. od zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.Uzasadnienie faktyczneOrzeczeniem Kolegium do Spraw Wykroczeń przez Naczelnika Powiatu w N. z dnia 26 lutego 1975 r. Michał C. został uznany za winnego wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w., popełnionego w ten sposób, że w dniu 4 grudnia 1974 r. w S., w sklepie artykułów gospodarczych, zabrał w celu przywłaszczenia koszyk (kobiałkę) wartości 47,60 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni w S., i skazany na karę ograniczenia wolności na okres 2 miesięcy z obowiązkiem nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie.Stosownie do treści art. 86 k.p.s.w. złożone przez obwinionego w ustawowym terminie "odwołanie" zostało słusznie uznane za żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.Sąd Powiatowy w N. - po przeprowadzeniu rozprawy - wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1975 r. uznał oskarżonego Michała C. za winnego zarzuconego mu wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w. i skazał go na identyczną karę, jaką orzekło wspomniane Kolegium do Spraw Wykroczeń.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL wniesiona od powyższego wyroku na korzyść Michała C. zarzuca obrazę przepisu art. 3 § 1 i 3 oraz art. 357 k.p.k., polegającą na pominięciu zeznań świadków Michała P. i Stanisławy K. potwierdzających konsekwentne wyjaśnienia oskarżonego Michała C., oraz naruszenie zasady, że nie dających się usunąć wątpliwości nie wolno rozstrzygać na niekorzyść oskarżonego.Rewizja nadzwyczajna konkluduje wnioskiem o zmianę powyższego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego Michała C. od zarzucanego mu wykroczenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Na skutek braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można ustosunkować się do argumentacji dotyczącej oceny przeprowadzonych dowodów. Zauważyć trzeba z urzędu na marginesie sprawy niniejszej, że niesporządzenie uzasadnienia nastąpiło z obrazą art. 370 i art. 371 k.p.k. w związku z art. 418 i 455 k.p.k. Stosownie bowiem do art. 455 k.p.k. w postępowaniu w sprawach o wykroczenia przekazanych sądowi stosuje się przepisy o postępowaniu uproszczonym, a w myśl art. 418 k.p.k. w postępowaniu uproszczonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy rozdziału o postępowaniu uproszczonym nie stanowią inaczej. Katalog odmienności proceduralnych w postępowaniu uproszczonym zawarty jest w art. 422-430 k.p.k. Katalog ten nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu uproszczonym nie obowiązują art. 370-373 k.p.k. także w sytuacji, gdy wyrok nie podlega zaskarżeniu (art. 461 § 1 k.p.k.).Prawomocność i niezaskarżalność wyroku akcentują tym mocniej potrzebę podania przyczyn rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy strona chce się o tych przyczynach dowiedzieć i składa wniosek przewidziany w art. 370 § 1 k.p.k. W sprawie niniejszej oskarżony złożył wniosek w terminie ustawowym, a mimo to uzasadnienie nie zostało sporządzone. Pismo z dnia 4 kwietnia 1975 r. zawiera prawidłową informację o prawomocności i niezaskarżalności wyroku, ale pomija kwestię uzasadnienia.2. Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że podstawy wyroku nie stanowił całokształt ujawnionych w toku rozprawy okoliczności oraz że nie dające się usunąć wątpliwości zostały rozstrzygnięte na niekorzyść oskarżonego.Oskarżony Michał C. konsekwentnie wyjaśniał, że odebrany mu koszyk zakupił, płacąc należność w kwocie 47,60 zł do rąk sprzedawcy sklepu Stanisława J., który polecił mu, aby sam sobie wziął ten koszyk, co też uczynił, po czym udał się do następnego stoiska w celu zakupu gwoździ. Gdy po około 20 minutach wychodził ze sklepu, sprzedawca Stanisław J. doskoczył do niego, wyrwał mu koszyk z rąk i oświadczył, że koszyk ten nie jest zapłacony.Wyjaśnienia oskarżonego Michała C. potwierdzili dwaj świadkowie Michał P. i Stanisława K., którzy stali w kolejce za oskarżonym i widzieli, jak zapłacił za koszyk, który za zezwoleniem sklepowego sam wziął, ponieważ w sklepie było dużo ludzi, i udał się do innego stoiska.Przesłuchany w charakterze świadka sklepowy Stanisław J. twierdził, że jest pewny, iż oskarżony wziął koszyk i nie zapłacił za niego, ponieważ był on niekompletny, bez uchwytów, a gdyby zapłacił, otrzymałby do niego uchwyty.Z ujawnionych akt wynika, że świadek Stanisław J. przyznał, że w krytycznym dniu koszyki były szczególnie wykupywane, i jeżeli kupujący uiścił należność, to mu się pozwalało na osobiste zabranie przedmiotu.Oceniając zatem materiał dowodowy, uznać należy, że wyjaśnienia oskarżonego Michała C., liczącego 70 lat rolnika, znajdują potwierdzenie w zeznaniach dwóch świadków Michała P. i Stanisławy K., a pewne okoliczności potwierdził nawet sklepowy Stanisław J.Skoro bowiem w dniu 4 grudnia 1974 r., jako w dniu targowym, w sklepie z artykułami żelaznymi panował tłok, gdyż wielu nabywców kupowało koszyki, i skoro po zapłaceniu należności zezwalano nabywcom na osobiste zabranie kupionego przedmiotu, to fakt niewręczenia oskarżonemu uchwytów nie może być uznany za wystarczający dowód, że oskarżony nie zapłacił należności za zabrany koszyk.Świadek Stanisław J. - widząc po około 20 minutach wychodzącego Michała C. z koszykiem - ze względu na panujący w sklepie tłok i wielu kupujących - mógł zapomnieć, że oskarżony należność wcześniej zapłacił, mimo iż nie otrzymał uchwytów.W świetle zatem konsekwentnych wyjaśnień oskarżonego Michała C. i obiektywnych zeznań dwóch świadków oraz przeciwstawnych zeznań sklepowego Stanisława J., nie działającego w złej wierze, nie dające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć - stosownie do treści art. 3 § 3 k.p.k. - na korzyść oskarżonego.Podzielając trafne wywody rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.