II CR 763/73
WyrokIzba Cywilna1974-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik pozbawiony wolności, który doznał nieznacznej krzywdy fizycznej w wyniku zatrudnienia w pralni zakładu karnego, może dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie art. 445 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego, gdy krzywda poszkodowanego polegała jedynie na odczuciu bardzo nieznacznej dolegliwości fizycznej, a osoba odpowiedzialna podjęła natychmiastowe działania w celu zapobieżenia szkodzie i złagodzenia dolegliwości. W takich okolicznościach poczucie słuszności nie wymaga wyrównywania szkody zadośćuczynieniem pieniężnym.Stan faktyczny
Powód, odbywając karę pozbawienia wolności, pracował w pralni zakładu karnego i zachorował na grzybicę skóry. Twierdził, że brak rękawic ochronnych przyczynił się do pogorszenia jego stanu. Sąd Wojewódzki zasądził zadośćuczynienie, uznając winę służby zdrowia więziennego za niedostateczne działania. Sąd Najwyższy ustalił, że powód został odsunięty od pracy w pralni i przeniesiony do innej, a zastosowane leczenie i zmiana pracy złagodziły dolegliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława T. przeciwko Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w Ł. o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 5 lipca 1973 r. - zmienił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu i oddalił powództwo w całości.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa kwoty 15.000 zł, jako zadośćuczynienia, twierdząc że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności był zatrudniony w zakładzie karnym w pralni i na skutek braku rękawic ochronnych zachorował na grzybicę skóry.Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.000 zł, a w pozostałej części oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powód pracując w pralni zaopatrzony był w rękawice ochronne. Nie można więc w tym przedmiocie postawić żadnego zarzutu stronie pozwanej. Jednakże winą więziennej służby zdrowia było, to że mimo rozpoznania w styczniu 1972 r. choroby skóry (grzybicy albo egzemy) nie skierowano go do innej pracy lecz tolerowano zatrudnienie go nadal w pralni, w styczności ze środkami chemicznymi, co powodowało pogorszenie jego stanu zdrowia i zwiększyło dolegliwości. Powód został przeniesiony do innej pracy dopiero po upływie 8 miesięcy od stwierdzenia pierwszych objawów choroby. Zdaniem Sądu, kwota 4.000 zł stanowi odpowiednie zadośćuczynienie do powoda.Od tego wyroku pozwany Skarb Państwa wniósł rewizję, domagając się jego zmiany w części uwzględniającej powództwo i oddalenia powództwa wzgl. uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Rewizja oparta jest na podstawach wymienionych w art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje;W świetle zebranego w sprawie materiału oraz oświadczenia powoda złożonego na rozprawie przed Sądem Najwyższym wynika, że powód po stwierdzeniu u niego choroby skóry został odsunięty od Pracy w pralni i przeniesiony do innej pracy, przy której nie stykał się i wodą i z chemikaliami i której wykonywanie nie mogło już mieć żadnego wpływu na chorobę skórną. Stało się to w początkach marca 1972 r. a przedtem jaszcze powód uzyskał zwolnienie z pracy w pralni na okres co najmniej 7 dni. Wynika i tego, że Sąd Wojewódzki ustalił sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem, że powód po stwierdzeniu u niego choroby skórnej został przeniesiony do innej pracy dopiero po ośmiu miesiącach. Nastąpiło to bowiem - licząc od 27.I.1972 r. kiedy to po raz pierwszy rozpoznano schorzenie jako chorobę skóry (grzybicę) i odliczając okres zwolnienia lekarskiego od pracy w pralni - mniej więcej po miesiącu. Przyznanie tych faktów przez powoda na rozprawie rewizyjnej umożliwia Sądowi Najwyższemu orzeczenie co do istoty sprawy (art. 390 § 1 k.p.c.). W tym zaś przedmiocie Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do zasądzenia powodowi jakiejkolwiek sumy tytułem zadośćuczynienia. Ani z twierdzeń powoda, ani z opinii biegłego, ani z innych materiałów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, żeby zatrudnienie powoda w pralni od 27.I.1972 r. do 8.III.1972 r. z przerwą spowodowaną zwolnieniem lekarskim z pracy pogorszyło w jakikolwiek odczuwalny przez powoda sposób jego dolegliwości stwierdzone wynikiem badania z 27 stycznia. Przeciwnie, zastosowane wtedy leczenie musiało w pewnym stopniu dolegliwości te - zresztą bardzo nieznaczne - złagodzić Skoro przy tym natychmiast zastosowano prawidłowe leczenie i zmieniono powodowi rodzaj pracy, to w tych okolicznościach nie można w ogóle mówić o takim stopniu wyrządzonej powodowi krzywdy, który by uzasadnił zasądzenie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 § 2 k.c. Przepis ten pozostawia sądowi swobodę w ocenie, czy konkretne okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.Z możliwości nieprzyznania zadośćuczynienia powinien sąd korzystać z reguły wtedy, gdy w okolicznościach sprawy krzywda poszkodowanego polegała tylko na odczuciu bardzo nieznacznej dolegliwości fizycznej, osoba odpowiedzialna uczyniła wszystko, aby zapobiec szkodzie i złagodzić wspomnianą dolegliwość. W takim bowiem wypadku poczucie słuszności nie wymaga wyrównywania szkody zadośćuczynieniem pieniężnym.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości.
Powiązane orzeczenia
- 4 CR 283/61 1962-02-03Czy w przypadku wypadku przy pracy, w którym poszkodowany doznał ciężkiego kalectwa, zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną powinno być wyższe, gdy nie ma możliwości przyznania odszkodowania w formie r…
- I PSKP 7/21 2021-02-10Czy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wynikłą z wypadku przy pracy należy uwzględniać wysokość jednorazowego odszkodowania wypłaconego z ubezpieczenia wypadkowego oraz czy porównanie z kwot…
- I PZ 4/68 1968-05-03Czy więzień, który uległ wypadkowi przy pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, może być zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 111 pkt 3 k.p.c. w związku z dochodzeniem odszkodowania za ten wypadek?
- IV CR 127/62 1963-01-31Czy pracownik odpowiada za szkodę wyrządzoną pracodawcy na podstawie czynu niedozwolonego (art. 134 k.z.) w sytuacji, gdy został skazany za spowodowanie manka na podstawie art. 286 § 1 k.k., a pracodawca dochodzi od nieg…
- I PR 16/73 1973-03-02Czy pracownikowi, który rozwiązał stosunek pracy z powodu trudnych warunków pracy, a następnie otrzymał niekorzystną opinię pracowniczą, przysługuje odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy, a jeśli tak, to w jakiej…
Powołane przepisy
art. 368 pkt 1art. 390 § 1 KPCart. 445 § 2 KC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.