V KRN 175/73

WyrokIzba Karna1973-12-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy krótkotrwałe, bezprawne użycie pojazdu mechanicznego stanowiącego mienie społeczne, przez osobę do tego uprawnioną, stanowi przestępstwo z art. 214 § 2 k.k., jeśli sprawca nie miał zamiaru uszczuplenia mienia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że bezprawne krótkotrwałe użycie pojazdu mechanicznego stanowiącego mienie społeczne nie jest zagarnięciem tego mienia ani użyciem pojazdu w rozumieniu art. 214 k.k., jeżeli sprawca jest do tego uprawniony, a jego zamiarem nie jest uszczuplenie mienia społecznego ani przysporzenie korzyści sobie lub osobie trzeciej. W przypadku, gdy sprawca pokrył koszty naprawy uszkodzenia pojazdu, należy przyjąć, że jego zamiarem nie było uszczuplenie mienia społecznego.
Stan faktyczny
Andrzej P., kierowca zatrudniony w Zakładach Drzewnych Przemysłu Węglowego, użył służbowego samochodu ciężarowego "Żuk" do celów prywatnych bez zgody przełożonych, a następnie porzucił go w stanie uszkodzonym. Został skazany za zaboru w celu krótkotrwałego użycia pojazdu (art. 214 § 2 k.k.) oraz za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 87 § 1 k.w.). Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując zasadność skazania z art. 214 § 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania oskarżonego z art. 214 § 2 k.k. i umorzył postępowanie w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kaciczak, S. Kotowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Andrzeja P., oskarżonego z art. 214 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Gdańsku z dnia 28 lutego 1972 r.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania oskarżonego Andrzeja P. z art. 214 § 2 k.k. (pkt I zaskarżonego wyroku) i postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 11 pkt 1 k.p.k. umorzył (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Gdańsku - wyrokiem z dnia 28 lutego 1972 r. - oskarżonego Andrzeja P. skazał:I) na podstawie art. 214 § 2 k.k. na 7 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 8 sierpnia 1971 r. w G. dokonał zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu ciężarowego marki "Żuk", stanowiącego własność Zakładów Drzewnych Przemysłu Węglowego w G., następnie zaś porzucił go w stanie uszkodzonym;II) na podstawie art. 87 § 1 k.w. na 3 miesiące pozbawienia wolności za to, że w tym samym czasie i miejscu, jak opisano w pkt I, znajdując się w stanie nietrzeźwym (0,65‰ stężenia alkoholu we krwi) prowadził ulicami miasta samochód marki "Żuk", a ponadto na podstawie art. 87 § 1 k.w. w związku z art. 29 § 1 k.w. orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku.Wyrok powyższy uprawomocnił się w Sądzie Powiatowym.Od tego wyroku w części dotyczącej pkt I wniósł rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego Andrzeja P. Minister Sprawiedliwości.Rewizja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 214 § 2 k.k., polegającą na uznaniu oskarżonego za winnego popełnienia tego przestępstwa, mimo że czyn jego nie zawiera ustawowych znamion czynu zabronionego.Podnosząc ten zarzut, rewizja w konkluzji wnosi o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie przepisu art. 11 pkt 1 k.p.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna.Sąd Powiatowy uznając oskarżonego Andrzeja P. za winnego przestępstwa określonego w art. 214 § 2 k.k. nie uwzględnił faktu, że oskarżony miał wymagane uprawnienia do użytkowania samochodu marki "Żuk", stanowiącego własność Zakładów Drzewnych Przemysłu Węglowego w G. Oskarżony bowiem był zatrudniony w wyżej wymienionych Zakładach jako kierowca tego samochodu. Do obowiązków oskarżonego należało także odprowadzanie samochodu do miejsca garażowania, przy czym klucze do garażu, który mieścił się poza siedzibą Zakładów, miał oskarżony Andrzej P.Z materiału dowodowego wynika wprawdzie, że oskarżony krytycznego dnia użytkował samochód w celach prywatnych, nie mając na to zgody kierownictwa Zakładów, jednakże należy stwierdzić, że bezprawne krótkotrwałe użycie pojazdu mechanicznego, stanowiącego mienie społeczne, nie jest ani zagarnięciem tego mienia, ani użyciem pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 214 k.k., jeżeli sprawca jest uprawniony do użytkowania tego pojazdu, a zamiarem jego nie jest uszczuplenie mienia społecznego i przysporzenie korzyści sobie lub osobie trzeciej.Ze względu na to, że w świetle zebranych dowodów nie można przyjąć, iż oskarżony uzyskał jakąkolwiek korzyść materialną w związku z użyciem samochodu, a z notatki znajdującej się na karcie 40 akt sprawy, którą Sąd Najwyższy ujawnił w trybie art. 402 § 3 k.p.k., wynika że pokrył koszty związane z naprawą uszkodzenia samochodu, za słuszne należy uznać stanowisko, że zamiarem oskarżonego Andrzeja P. nie było uszczuplenie mienia społecznego.Konsekwencją tak prawidłowo dokonanych ustaleń powinno być przyjęcie, że zarzucany oskarżonemu czyn nie zawiera ustawowych znamion przestępstwa, a w związku z tym należało postępowanie na podstawie art. 11 pkt 1 k.p.k. umorzyć.Analogiczny pogląd wyraził zresztą Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 1971 r. - V KRN 354/72 (OSN wyd. Prok. Gen. 1972, z. 1, poz. 13).Z tych względów należało rewizję nadzwyczajną uznać za zasadną i orzec jak w konkluzji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 214 § 2 KKart. 11 pkt 1 KPKart. 87 § 1art. 29 § 1art. 214 KKart. 402 § 3 KPK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.