VI KZP 18/73
UchwałaIzba Karna1973-06-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należy umorzyć postępowanie karne wobec nieletniego skazanego na umieszczenie w zakładzie poprawczym, który przed tym skazaniem został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności i odbywa ją, na podstawie art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że przepis art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. ma na względzie wyłącznie środki wychowawcze i poprawcze, a nie kary pozbawienia wolności. Umorzenie postępowania na tej podstawie jest możliwe tylko wtedy, gdy orzeczone już w innej sprawie środki wychowawcze lub poprawcze czynią dalsze postępowanie niecelowym. Kara pozbawienia wolności nie jest objęta tym przepisem.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Koszalinie przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące umorzenia postępowania karnego wobec nieletniego. Nieletni ten został skazany na umieszczenie w zakładzie poprawczym, ale przed tym skazaniem był już prawomocnie skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbywał. Zagadnienie dotyczyło zastosowania art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przekazane zagadnienie prawne, zgodnie z którą nie należy umarzać postępowania karnego wobec nieletniego skazanego na karę pozbawienia wolności na podstawie art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Komorniczak, M. Paluch.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego J., oskarżonego z art. 208 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 21 marca 1973 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy należy umorzyć w myśl art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. postępowanie karne w stosunku do nieletniego skazanego na umieszczenie w zakładzie poprawczym, który przed tym skazaniem został skazany prawomocnym wyrokiem w innej sprawie na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbywa?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie art. III pkt 1 przep. wprow. k.p.k. z 1969 r. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 22 grudnia 1969 r. o utrzymaniu w mocy na okres przejściowy niektórych dotychczasowych przepisów prawa karnego (Dz. U. Nr 37, poz. 311) w zakresie postępowania karnego zachowały moc dotychczasowe przepisy dotyczące nieletnich, a w szczególności zawarte w art. 474-495 k.p.k. z 1928 r.W myśl art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. sędzia dla nieletnich umarza śledztwo lub dochodzenie w wypadku, gdy "orzeczenie środków wychowawczych lub poprawczych jest niecelowe ze względu na orzeczone już w innej sprawie środki".Umorzenie postępowania karnego z przyczyn wymienionych w tym przepisie może - zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1961 r. - VI KZP 69/60 (OSN 1961, z. 3, poz. 94) - nastąpić również na rozprawie sądowej.Przewidziane w art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. umorzenie postępowania ma na celu zapobieżenie postępowaniu niecelowemu, którego wynik nie mógłby doprowadzić do orzeczenia innych środków niż te, które zostały już poprzednio orzeczone w innej sprawie.Przyjąć zatem należy, że użyte w końcowej części przepisu art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. określenie "środki" obejmuje wymienione w tym przepisie środki - wychowawcze i poprawcze, natomiast nie odnosi się do kar, a w szczególności do kary pozbawienia wolności. Za taką wykładnią przemawia przyjęta terminologia przez kodeks postępowania karnego z 1928 r. w rozdziale II księgi IX, zawierającym powołane wyżej przepisy art. 474-495, wyraźnie rozróżniające te środki od "kary zwykłej" (art. 476 § 1, art. 491 k.p.k. z 1928 r.).Za poglądem, że przepis art. 478 § 3 k.p.k. z 1928 r. ma na względzie tylko środki wychowawcze i poprawcze orzeczone już poprzednio w innej sprawie, wypowiedział się już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 1971 r. - V KRN 348/71.
Powiązane orzeczenia
- VII KZP 19/77 1977-07-14Czy art. 478 § 4 k.p.k. z 1928 r. wyłącza uprawnienie pokrzywdzonego przewidziane w art. 280 § 3 k.p.k. do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania, wydanego przeciwko nieletniemu przez sąd dla nieletnich?
- I KRn 637/57 1958-01-30Czy postanowienie sądu dla nieletnich o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka wychowawczego może być zaskarżone zażaleniem przez oskarżyciela prywatnego na podstawie art. 478 § 4 k.p.k.?
- VI KO 69/60 1961-09-02Czy przepis art. 478 § 3 k.p.k. może być stosowany w postępowaniu sądowym po rozprawie głównej w wyroku, czy też tylko przez sędziego dla nieletnich w postępowaniu przygotowawczym, oraz czy w przypadku umorzenia postępow…
- I KR 142/72 1973-01-22Czy nieletni sprawcy przestępstwa zgwałcenia, którzy wykazują znaczny stopień zdemoralizowania, powinni być umieszczeni w zakładzie poprawczym, czy też powinni otrzymać karę pozbawienia wolności na podstawie art. 9 § 2 k…
- V KRN 29/69 1969-06-02Czy sąd może skazać nieletniego, który popełnił czyn w wieku poniżej 17 lat, na karę więzienia, czy też powinien zastosować środek poprawczy lub wychowawczy, a także czy brak obrońcy z urzędu dla nieletniego obliguje do…
Powołane przepisy
art. 208 KKart. 390 § 1 KPKart. 478 § 3 KPKart. 1 § 1art. 474art. 476 § 1art. 491 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.