Rw 764/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Rzeczycki. Sędziowie: płk B. Lisicki (sprawozdawca), płk M. Bieniaszewski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Szulczyk. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława M., skazanego nieprawomocnie z art. 303 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 293 § 1 k.k. na karę 2 lat aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 16 czerwca 1971 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1. a) uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 303 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 14 kwietnia 1971 r. do godz. 8 nie powrócił do jednostki wojskowej w N. z udzielonego mu urlopu okolicznościowego, lecz samowolnie przebywał poza nią do dnia 20 kwietnia 1971 r., tj. do czasu zgłoszenia się do Komendy Garnizonu w N.1, b) uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 265 § 1 k.k., polegającego na tym, że na skierowaniu nr 388/71 z dnia 9 kwietnia 1971 r. przerobił datę terminu powrotu do jednostki z 14 kwietnia 1971 r. na 20 kwietnia 1971 r. i tak przerobiony dokument przedstawił jako autentyczny komendantowi Garnizonu w N.1, a następnie w celu użycia za autentyczne przerobił powyższe skierowanie przez poprawienie daty ważności przedłużonego urlopu z 23 kwietnia 1971 r. na 28 kwietnia 1971 r., c) uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 303 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 28 kwietnia 1971 r. o godz. 8 nie powrócił do jednostki wojskowej w N. z przedłużonego mu urlopu, lecz samowolnie pozostawał w N.2 do dnia 1 maja 1971 r., tj. do chwili zatrzymania go; 2. za czyn opisany w pkt a), na podstawie art. 303 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 294 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy aresztu wojskowego, za czyn opisany w pkt b), na podstawie art. 265 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 294 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy aresztu wojskowego oraz za czyn opisany w pkt c), na podstawie art. 303 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 294 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu karę 1 roku aresztu wojskowego, a łącznie na podstawie art. 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat aresztu wojskowego; 3. uchylił skazanie na podstawie art. 303 § 3 k.k.Uzasadnienie faktycznePrzypisane oskarżonemu Stanisławowi M. przestępstwo z art. 303 § 3 i 265 § 1 k.k. polegało na tym, że w dniu 14 kwietnia 1971 r. do godz. 8 nie powrócił do jednostki wojskowej w N. z udzielonego mu urlopu okolicznościowego, lecz samowolnie przebywał poza tą jednostką w różnych miejscowościach kraju do czasu zatrzymania go w dniu 1 maja 1971 r. o godz. 20 w miejscowości N.2 przez patrol WSW, przy czym podczas bezprawnego przebywania poza macierzystą jednostką przerobił na karcie urlopowej datę powrotu do tej jednostki z 14 na 20 kwietnia 1971 r., a następnie tak przerobioną kartę przedstawił komendantowi Garnizonu N.1, po czym przerobił na tej samej karcie urlopowej termin przedłużonego mu przez Komendanta Garnizonu w N.1 pobytu na urlopie z 23 na 28 kwietnia 1971 r. i w celu użycia za autentyczne podrobił dokument lekarski o jego rzekomym pobycie w szpitalu w okresie od 11 do 26 kwietnia 1971 r. Wiceprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. domagał się w rewizji zmiany zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego i przez przyjęcie, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa nie tylko z art. 303 § 3 i 265 § 1 k.k., lecz również z art. 326 § 1 k.k. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Zawarty w rewizji wiceprokuratora zarzut, że Sąd I instancji nie dopatrzył się w działaniu oskarżonego cech przestępstwa z art. 326 § 1 k.k., nie jest trafny. Sąd I instancji słusznie uznał, że w działaniu oskarżonego brak jest cech przestępstwa z art. 326 § 1 k.k. Fakt bowiem podania przez oskarżonego nieprawdziwych danych komendantowi Garnizonu dotyczył osobistych spraw oskarżonego i nie miał żadnego znaczenia dla służby. Podanie zaś komendantowi Garnizonu nieprawdziwych danych dotyczących osobistych spraw oskarżonego nie stanowi - w rozumieniu art. 326 § 1 k.k. - poświadczenia służbowego ani też raportu, meldunku lub sprawozdania służbowego. Raportem jest ustne lub pisemne przedstawienie przez podwładnego przełożonemu określonej sprawy z prośbą o jej załatwienie. Meldunek - to zwięzła informacja, którą składa podwładny przełożonemu, o czynności wykonywanej osobiście lub przez podległych żołnierzy. Wreszcie sprawozdanie służbowe - to mniej lub bardziej wyczerpujący ustny lub pisemny opis przebiegu pewnych zdarzeń, mających znaczenie dla służby. Podane więc przez oskarżonego nieprawdziwe dane komendantowi Garnizonu nie stanowią ani raportu, ani meldunku ani też sprawozdania służbowego, o jakich jest mowa w dyspozycji art. 326 k.k.Przytoczone wywody prowadzą do wniosku, że czyn oskarżonego, choćby zasługiwał na potępienie w sensie moralnym, służbowym czy dyscyplinarnym, nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 326 § 1 k.k. i z tego względu stanowisko Sądu I instancji w tym względzie należało uznać za słuszne. Niezależnie od powyższego instancja rewizyjna z urzędu zmieniła zaskarżony wyrok w ten sposób, że zamiast kwalifikacji prawnej czynu z art. 303 § 3 k.k. przyjęła kwalifikację z art. 303 § 1 k.k. dwukrotnie. Oskarżony Stanisław M. w pierwszym wypadku nie powrócił z udzielonego mu urlopu okolicznościowego do jednostki macierzystej i pozostawał poza nią od dnia 14 kwietnia 1971 r. do dnia 20 kwietnia 1971 r., tj. dłużej niż dwa dni, a krócej niż 14 dni kalendarzowych, a więc dopuścił się występku samowolnego oddalenia się w ujęciu art. 303 § 1 k.k.Dnia 20 kwietnia 1971 r. oskarżony Stanisław M. zgłosił się do komendanta Garnizonu w N.1, który przedłużył mu urlop od dnia 21 do 23 kwietnia 1971 r. Tu zatem stan przestępstwa został przerwany, albowiem oskarżony otrzymał legalnie urlop. Oskarżony Stanisław M., po wykorzystaniu legalnie udzielonego mu urlopu, w dalszym ciągu przebywał samowolnie poza jednostką wojskową od dnia 23 kwietnia 1971 r. do dnia 1 maja 1971 r., tj. do chwili zatrzymania go przez patrol WSW. W tym wypadku oskarżony również przebywał nielegalnie poza jednostką mniej niż 14 dni. Z tych względów i ten czyn oskarżonego należało uznać za występek określony w art. 303 § 1 k.k.Ponadto działanie oskarżonego wyczerpuje znamiona odrębnego przestępstwa z art. 265 § 1 k.k., polegającego na dwukrotnym przerobieniu - w celu użycia za autentyczny - dokumentu w postaci skierowania, wydanego mu w związku z udzieleniem urlopu okolicznościowego. Wywody obrońcy, że wymierzona oskarżonemu kara jest niewspółmiernie surowa, nie są przekonywające. Oskarżony Stanisław M. przebywał samowolnie poza jednostką wojskową bez uzasadnionych przyczyn. Ustalono również, że oskarżony w czasie samowolnego pobytu poza jednostką wojskową "wałęsał się" bez żadnego celu po różnych miejscowościach na terenie kraju do czasu ujęcia go przez patrol. Fakty te świadczą o wysokim stopniu niesubordynacji i lekceważeniu przez oskarżonego obowiązków służbowych. Należy jeszcze podkreślić, że Sąd I instancji wymierzając oskarżonemu karę 2 lat aresztu wojskowego miał na uwadze sposób działania oskarżonego, świadczący o dużym nasileniu złej woli, o jego niezdyscyplinowaniu w czasie odbywania służby wojskowej i o skłonności do samowolnych oddaleń. Okoliczności te miał również na uwadze Sąd Najwyższy, przy wymierzaniu oskarżonemu kary za poszczególne przestępstwa oraz kary łącznej w wysokości 2 lat aresztu wojskowego, która to kara równa się karze wymierzonej przez sąd I instancji na podstawie art. 303 § 3 k.k.