III PZP 21/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), M. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Władysława H. przeciwko Kółku Rolniczemu - Międzykółkowej Bazie Maszynowej w M. o dopuszczenie do pracy i o zapłatę wynagrodzenia za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 15 czerwca 1973 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy w wypadku gdy zakład pracy, wypowiadając swemu pracownikowi, będącemu radnym, umowę o pracę, nie miał na to w dniu wypowiedzenia zgody prezydium powiatowej rady narodowej, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy jest ważne, jeśli prezydium rady narodowej wyraziło swą zgodę później (w sprawie niniejszej: w miesiącu, w którym nastąpiło wypowiedzenie)?",udzielił następującej odpowiedzi:Oświadczenie zakładu pracy o wypowiedzeniu umowy o pracę pracownikowi, będącemu radnym rady narodowej, złożone bez uprzedniej zgody prezydium właściwej rady narodowej, jest nieważne (art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych - Dz. U. z 1963 r. Nr 29, poz. 172).Uzasadnienie faktycznePowód był zatrudniony na stanowisku kierownika Międzykółkowej Bazy Maszynowej w pozwanym Kółku Rolniczym w M., które w dniu 29.IX.1971 r. wypowiedziało mu umowę o pracę z dniem 30 tegoż miesiąca, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu rozwiązania tej umowy na koniec 1971 r. Powód był wówczas radnym Miejskiej Rady Narodowej w M. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. w dniu 30.IX.1971 r. podjęło uchwałę o wyrażeniu zgody na rozwiązanie z powodem umowy o pracę z dniem 31.XII.1971 r., zaznaczając, że uchwała ta wchodzi w życie z dniem podjęcia. Z tej przyczyny Sąd Powiatowy ustalił, że wyrażono zgodę w dniu, w którym rozpoczął się okres wypowiedzenia. Sąd Powiatowy uznał więc wypowiedzenie umowy o pracę za skuteczne i oddalił powództwo o dopuszczenie powoda do pracy na stanowisku kierownika wspomnianej Bazy i o wynagrodzenie za pracę nie świadczoną na tym stanowisku w okresie od 1.I.1972 r., zasądził natomiast na rzecz powoda 3.722 zł z odsetkami jako ekwiwalent za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy; pozostałe żądania powoda oddalił.Powód w rewizji domaga się uwzględnienia swych żądań w całości, zarzucając, że wypowiedzenie mu umowy o pracę jest nieważne wskutek braku zgody Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w chwili dokonania rzekomego wypowiedzenia i wskutek braku wymaganej akceptacji Rady Użytkowników.Sąd Najwyższy w trybie art. 391 k.p.c. przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone na wstępie.Sąd Wojewódzki zaznaczył, że "chodzi o to, czy prezydium powiatowej rady narodowej może skutecznie zatwierdzić wypowiedzenie dokonane bez uzyskania uprzedniej jego zgody".Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi przeczącej na powyższe pytanie, gdyż z mocy art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1963 r. Nr 29, poz. 172) "zakład pracy zatrudniający radnego nie może mu wypowiedzieć stosunku pracy bez uzyskania na to zgody prezydium rady narodowej". W świetle tego przepisu więc zgoda wymagana na dokonanie wypowiedzenia musi być udzielona przed dokonaniem wypowiedzenia, czyli przed dojściem oświadczenia woli zakładu pracy w tym przedmiocie do wiadomości pracownika, zwłaszcza że wymieniony przepis nie przewiduje zatwierdzenia przez prezydium powiatowej rady narodowej decyzji zakładu pracy podjętej w tej materii bez uprzedniego uzyskania zgody prezydium. Z brzmienia cytowanego przepisu, stwierdzającego, że zakład pracy nie może wypowiedzieć stosunku pracy bez uzyskania omawianej zgody, wynika, że uprzednie uzyskanie jej stanowi konieczny składnik czynności prawnej w postaci wypowiedzenia umowy o pracę.Bez tego składnika samo oświadczenie zakładu pracy zmierzające do rozwiązania umowy o pracę nie jest uznane w świetle prawa za wypowiedzenie umowy. Przeto oświadczenie takie złożone pracownikowi, będącemu radnym rady narodowej, bez uprzedniego uzyskania na nie zgody prezydium właściwej rady narodowej, jest nieważne, wobec czego wymieniony organ nie może skutecznie zatwierdzić takiego oświadczenia zakładu pracy.Udzielenie powyższej odpowiedzi nie zwalnia Sądu Wojewódzkiego od oceny, czy ma ona w okolicznościach sprawy decydujący wpływ na wynik sprawy w świetle art. 5 k.c.