VI KZP 32/73
UchwałaIzba Karna1973-12-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca, który uszkadza pojazd mechaniczny podczas próby jego krótkotrwałego użycia, wyczerpuje swoim zachowaniem dwa oddzielne przestępstwa (art. 212 § 1 i art. 214 § 1 k.k.), czy też tylko jedno przestępstwo z art. 214 § 1 k.k., czy też zachodzi rzeczywisty zbieg przepisów ustawy?Ratio decidendi
Zachowanie sprawcy, który umyślnie uszkadza pojazd mechaniczny podczas czynności zmierzających bezpośrednio do jego krótkotrwałego użycia, stanowi jeden czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa określonego w art. 214 § 1 k.k. oraz przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k. (lub ich usiłowanie). Nie zachodzi tu pozorny zbieg przepisów, a zatem stosuje się kumulatywną kwalifikację prawną z obu przepisów na podstawie art. 10 § 2 k.k.Stan faktyczny
Sprawca podjął czynności zmierzające bezpośrednio do zaboru pojazdu mechanicznego w celu jego krótkotrwałego użycia. W trakcie tych czynności umyślnie uszkodził pojazd, a wynikła szkoda przekroczyła 500 zł. Sąd Wojewódzki w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji prawnej takiego zachowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, wskazując na kumulatywną kwalifikację prawną czynu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Hapon. Sędziowie: M. Budzianowski, H. Kempisty (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana A., oskarżonego z art. 214 § 1 i art. 212 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 14 czerwca 1973 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sprawca, który dokonując czynności zmierzających bezpośrednio do zaboru pojazdu mechanicznego w celu jego krótkotrwałego użycia uszkadza ten pojazd, wyczerpuje swoim zachowaniem się dwa oddzielne przestępstwa określone w art. 212 § 1 i art. 214 § 1 k.k., czy też ze względu na zamiar popełnienia konkretnego czynu (użycie pojazdu mechanicznego) li tylko przestępstwo określone w art. 214 § 1 k.k. (dokonane lub usiłowane), czy wreszcie w opisanym wypadku chodzi o rzeczywisty zbieg przepisów ustawy w rozumieniu art. 10 k.k."i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSprawca zabierający w celu krótkotrwałego użycia pojazd mechaniczny, stanowiący mienie społeczne lub cudze mienie, podlega odpowiedzialności karnej na podstawie art. 214 § 1 k.k.Jeżeli działanie podjęte w takim celu polega jedynie na czynnościach zmierzających bezpośrednio do dokonania takiego czynu, sprawca odpowiada za usiłowanie (art. 11 § 1 k.k.).W sytuacji, gdy wykonując czynności zmierzające bezpośrednio do zaboru pojazdu mechanicznego, tj. czynności podjęte w celu zrealizowania przestępstwa określonego w art. 214 § 1 k.k., sprawca powoduje w sposób umyślny uszkodzenie pojazdu, przy czym wynikła z tego szkoda przekracza kwotę 500 zł (art. 124 k.w.), zachowanie tego sprawcy stanowi jeden czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa określonego w art. 214 § 1 i art. 212 § 1 k.k. lub art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 214 § 1 i art. 212 § 1 k.k.Niezależnie bowiem od wynikających z zachowania się sprawcy skutków przestępnych albo od naruszonych norm prawnych, w takim wypadku wchodzi w grę jedno działanie sprawcy, podpadające pod "krzyżujące" się przepisy ustawy, z których żaden nie wyczerpuje w całości przestępnego zachowania się tego sprawcy.Nie zachodzi tu między zbiegającymi się przepisami ani stosunek przepisu szczególnego do przepisu ogólnego, ani wreszcie stosunek przepisu pochłaniającego do pochłoniętego.W szczególności nie może mieć zastosowania w omawianym wypadku reguła wyłączająca realny zbieg przepisów ustawy na zasadzie lex consumens derogat legi consumptae, skoro z odpowiedzialnością na podstawie art. 214 § 1 k.k. nie wiąże się naruszenie przepisu art. 212 § 1 k.k., w przeciwieństwie np. do sytuacji określonej w art. 208 k.k., w której przepis o kradzieży z włamaniem obejmuje także ewentualne uszkodzenie mienia (art. 212 § 1 k.k.).Należy zatem zająć stanowisko, że brak podstaw do przyjęcia, iż w omawianej sprawie zachodzi jeden z wypadków tzw. pozornego zbiegu przepisów ustawy, a wobec tego do sprawcy będzie miała zastosowanie - zgodnie z art. 10 § 2 k.k. - kumulatywna kwalifikacja prawna z obu powyższych przepisów.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 175/73 1973-12-06Czy krótkotrwałe, bezprawne użycie pojazdu mechanicznego stanowiącego mienie społeczne, przez osobę do tego uprawnioną, stanowi przestępstwo z art. 214 § 2 k.k., jeśli sprawca nie miał zamiaru uszczuplenia mienia społecz…
- VI KZP 50/71 1971-12-23Czy zabór pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia, połączony z jego porzuceniem w stanie uszkodzonym w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i spowodowania poważnej szkody w mieniu, stano…
- Rw 824/86 1986-12-03Czy przepchnięcie pojazdu mechanicznego w celu jego krótkotrwałego użycia, podczas którego sprawcy zostali ujęci przed uruchomieniem silnika, stanowi przestępstwo zaboru pojazdu, a nie jego usiłowanie?
- I KR 348/82 1983-01-27Czy sprawca, który przyłącza się do innych osób dokonujących zaboru pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia, lub który zabiera porzucony pojazd w tym samym celu, może ponosić odpowiedzialność karną z art. 214…
- WR 214/87 1987-05-25Czy porzucenie uszkodzonego pojazdu mechanicznego, który został wcześniej zabrany w celu krótkotrwałego użycia, kwalifikuje się jako przestępstwo z art. 214 § 2 k.k., nawet jeśli pojazd nadawał się do jazdy po naprawie?
Powołane przepisy
art. 214 § 1art. 212 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 212 § 1art. 214 § 1 KKart. 10 KKart. 11 § 1 KKart. 124art. 208 KKart. 10 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.