I PO 18/71
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1971-12-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie całego sądu od rozpoznania sprawy, oparty na teoretycznej zależności służbowej między sędziami a prezesem sądu, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie całego sądu od rozpoznania sprawy, uznając, że przepisy o wyłączeniu sędziego nie przewidują wyłączenia całego składu sądu. Wnioskodawca nie wskazał indywidualnych przyczyn wyłączenia każdego z sędziów zgodnie z art. 48 lub 49 k.p.c. Teoretyczna zależność służbowa między sędziami a kierownikiem sądu nie może stanowić podstawy do uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego.Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda wniósł o wyłączenie całego Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego od rozpoznania sprawy. Jako uzasadnienie podał teoretyczną zależność między sędziami a prezesem sądu, który reprezentował pozwanego Skarb Państwa. Wnioskodawca stwierdził, że nie miał zastrzeżeń do składu orzekającego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie całego sądu od rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: J. Krzyżanowski, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Józefa W. przeciwko Przedsiębiorstwu Konfekcji Odzieżowej Nr 4 w S. i Zakładowi Karnemu w S. o odszkodowanie na skutek wniosku pełnomocnika powoda Józefa W. przekazanego przez Przewodniczącego Wydziału II Cywilnego Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego o wyłączenie wszystkich sędziów tego Sądu,postanowił oddalić wniosek.Uzasadnienie faktycznePełnomocnik powoda wniósł o "wyłączenie całego terytorialnie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego celem przekazania sprawy do rozpoznania innemu Sądowi Wojewódzkiemu". W uzasadnieniu wniosku powołał się na to, że "pozwany Skarb Państwa reprezentuje Prezes Sądu Wojewódzkiego, w którym sprawa się toczy (...), toteż "(...) teoretycznie" istnieje pewna zależność między przewodniczącym sędzią (zawodowym) tego sądu a reprezentującym pozwanego Prezesem Sądu Wojewódzkiego, mimo że przeciwko składowi sądzącemu wnioskodawca "nie miał żadnych zastrzeżeń".Wniosek podlega oddaleniu z następujących przyczyn.Przepisy o wyłączeniu sędziego nie przewidują wyłączenia całego składu sądu od orzekania w sprawie, toteż wniosek o wyłączenie "całego terytorialnie sądu" w istocie zmierza do wyłączenia od orzekania w sprawie wszystkich sędziów tego sądu. Może zaś to nastąpić tylko wówczas, gdy żądający wyłączenia wskaże przyczyny z art. 48 lub 49 k.p.c., zachodzące indywidualnie co do każdego z sędziów. Wnioskodawca przyczyn takich nie uprawdopodobnił, przeciwnie stwierdził nadto, że przeciwko składowi sądzącemu nie ma żadnych zastrzeżeń. "Teoretyczna" zaś zależność, na którą się powołuje, między sędziami zawodowymi a kierownikiem sądu nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wątpliwości co do bezstronności sędziego.Sędziowie są w sprawowaniu swego urzędu sędziowskiego niezawiśli i podlegają tylko ustawom. Zależność przeto służbowa zachodząca między kierownikiem sądu a sędziami, unormowana w prawie o ustroju sądów powszechnych, z istoty swej nie jest stosunkiem osobistym tego rodzaju, że mógłby on wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów rozpoznających sprawę, w której prezes Sądu Wojewódzkiego - nie będący stroną w procesie - ustanowił na zasadzie § 3 ust. 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 marca 1967 r. Dz. Urzęd. Min. Spraw. Nr 3, poz. 4) pełnomocnika pozwanego Skarbu Państwa, jeżeli nie zostaną uprawdopodobnione inne przyczyny wskazujące, iż stosunek osobisty, zachodzący między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.Z tych przyczyn należało wniosek z mocy art. 387 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalić.
Powiązane orzeczenia
- III AO 3/96 1997-01-10Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu od rozpoznania sprawy może być uwzględniony, gdy strona składająca wniosek sama przyznaje, że nie ma zastrzeżeń co do bezstronności części sędziów?
- II CO 32/20 2020-02-20Czy wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy powinien zostać uwzględniony, a jeśli tak, to czy należy wyznaczyć inny sąd do jej rozpoznania?
- 1 CO 27/57 1957-11-21Czy istnieją podstawy do wyłączenia całego Sądu Wojewódzkiego od orzekania w sprawie, gdy prezesem strony powodowej jest sędzia tego sądu, a pozostali sędziowie są z nim w stosunkach koleżeńskich?
- I NWW 175/25 2025-12-18Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na wątpliwościach co do sposobu powołania sędziego na stanowisko, bez wskazania okoliczności związanych z konkretną sprawą, spełnia wymogi formalne do…
- III CO 14/04 2005-02-11Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego wydziału sądu jest dopuszczalny i czy w przypadku jego złożenia, sprawa powinna być przekazana do rozpoznania sądowi przełożonemu?
Powołane przepisy
art. 48art. 387art. 397 § 2 KPC§ 3 ust. 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.