Rw 1677/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: płk Z. Furtak, płk . Z. Wizelberg.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Szpilski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy Wiesława M., skazanego nieprawomocnie na podstawie art. 108 § 1 k.k.W.P. na 7 miesięcy więzienia, z powodu rewizji wniesionych przez obrońcę i prokuratora od wyroku Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 24 listopada 1969 r., na podstawie art. 572 § 3, 386 § 1, 381 i 547 k.p.k.1) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej Wiesława M., przy czym karę 7 miesięcy więzienia zamienił na karę pozbawienia wolności w tejże wysokości;2) rewizję prokuratora pozostawił bez rozpoznania;3) kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Wiesław M. został uznany za winnego tego, że dnia 9 października 1969 r., działając wspólnie z Henrykiem S., opuścił samowolnie swą jednostkę wojskową stacjonującą w N. i pozostawał poza nią do czasu ujęcia go przez patrol Wojskowej Służby Wewnętrznej w dniu 12 października 1969 r. w N.1. Za powyższy czyn Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu Wiesławowi M. na podstawie art. 108 § 1 k.k.W.P. 7 miesięcy więzienia. Tymże wyrokiem skazani zostali ponadto na podstawie art. 108 § 1 k.k.W.P. Ferdynand M. i Henryk S. na kary 1 roku bądź 7 miesięcy więzienia.Rewizja prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Łodzi, zarzucając wymierzenie wszystkim oskarżonym niewspółmiernie łagodnych kar pozbawienia wolności, została cofnięta decyzją Naczelnego Prokuratora Wojskowego z dnia 23 grudnia 1969 r.Rewizja obrońcy oskarżonego Wiesława M. zarzuciła wyrokowi wymierzenie temu oskarżonemu kary niewspółmiernie surowej wskutek niezawieszenia jej wykonania. Obrońca, powołując się na to, że oskarżony do chwili popełnienia czynu miał za sobą prawie 3 lata długoterminowej służby wojskowej, że z samowolnego oddalenia zamierzał wrócić do jednostki już trzeciego dnia i że nie był dotychczas karany sądownie, na jego zaś decyzji popełnienia czynu zaważyła rola współskazanego Ferdynanda M. jako inicjatora przestępstwa, wnosi o warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora, który wnosił o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku z zamianą kary więzienia na karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Wycofaną rewizję prokuratora należało w myśl art. 381 k.p.k. pozostawić bez rozpoznania, albowiem w sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wymienionych w art. 388 k.p.k.2. Rewizja obrońcy, jako niezasadna, nie podlega uwzględnieniu. Prócz okoliczności, na które powołuje się rewizja, zachodzą w sprawie również okoliczności obciążające, w razie więc należytego uwzględnienia tych ostatnich wymierzona oskarżonemu znacznie poniżej średniej ustawowego zagrożenia kara nie może być uznana za rażąco surową, a tylko dopiero to ostatnie, stosownie do art. 387 pkt 4 k.p.k., mogłoby stanowić przesłankę jej łagodzenia. Oskarżony dopuścił się czynu w stanie odurzenia alkoholem, działał w porozumieniu w innymi żołnierzami, nie mając żadnego, zasługującego na uwzględnienie powodu do samowolnego opuszczenia jednostki. Oskarżony był do czasu popełnienia przestępstwa żołnierzem niezdyscyplinowanym, miał negatywną opinię służbową, był wielokrotnie karany dyscyplinarnie za rozmaite przewinienia. Nie ma zatem podstawy do przyjęcia, że kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania odpowiadałaby stopniowi niebezpieczeństwa czynu oskarżonego dla dyscypliny wojskowej oraz względom na społeczne oddziaływanie kary.3. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 547 § 3 k.p.k.4. W kwestii wniosku prokuratora o zamianę orzeczonej kary więzienia na karę pozbawienia wolności należało mieć na uwadze, co następuje.Przepisy wprowadzające kodeks karny z 1969 r. nie rozstrzygają w sposób wyraźny kwestii, czy w razie utrzymania kwalifikacji prawnej czynu z przepisów, które z dniem 31 grudnia 1969 r. utraciły moc, należy w instancji rewizyjnej orzekającej po tej dacie zamieniać wymierzone kary więzienia lub aresztu, nie znane nowemu kodeksowi karnemu, na jednolitą karę pozbawienia wolności, czy też wspomnianej zamiany dokonywać nie należy. Jednakże art. XIII pkt 1 przepisów wprowadzających kodeks karny z 1969 r. stanowi, że "przy stosowaniu utrzymanych w mocy przepisów karnych zamiast przewidzianych w przepisach dotychczasowych kar aresztu i więzienia wymierza się karę pozbawienia wolności". Przepis, jak to wynika z jego treści, dotyczy ustaw karnych szczególnych (dodatkowych), wydanych przed 31 grudnia 1969 r. i z tą datą nieuchylonych. Ratio legis przytoczonego przepisu wyraża się niewątpliwie w tym, żeby po wejściu w życie kodeksu karnego z 1969 r. sądy nie stosowały już kar więzienia i aresztu, przewidzianych w dawnych przepisach, lecz nie znanych nowemu kodeksowi karnemu, który przewiduje jednolitą karę pozbawienia wolności (art. 30 § 1 pkt 1). Ten sam wzgląd przemawia za tym, żeby w drodze analogii (nie będącej niekorzystną dla oskarżonego, a zatem w danym wypadku dopuszczalnej) zamieniać w instancji rewizyjnej kary więzienia lub aresztu na karę pozbawienia wolności w tych wypadkach, gdy sąd rewizyjny nie stosuje wprawdzie utrzymanych w mocy przepisów karnych, jednakże stosuje przy kwalifikacji czynu uchylone przepisy ze względu na normę art. 2 § 1 k.k. z 1969 r., jako względniejsze dla sprawcy.Z tych motywów należało wymierzoną oskarżonemu w zaskarżonym wyroku karę więzienia zamienić na karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości.