VI KZP 25/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), S. Dąbrowski (współsprawozdawca), W. Dąbrowski, T. Krokosz, Z. Kubec, K. Wagner.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu skierowanego na podstawie art. 29 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54) do Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów przez Pierwszego Prezesa tegoż Sądu, zarządzeniem z dnia 21 listopada 1969 r., wniosku Prokuratora Generalnego PRL z dnia 19 listopada 1969 r. o wyjaśnienie przepisów art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) w związku z art. 80 § 1 k.k. z 1932 r., budzących wątpliwości co do tego:"Czy w razie darowania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 2 ust. 1 lub art. 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) podlega wykonaniu jednocześnie orzeczony prawomocnie środek zabezpieczający z art. 80 § 1 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW wyroku z dnia 14 czerwca 1962 r. (OSNKW zesz. 4 z 1963 r., poz. 75) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że (...) "umieszczenie oskarżonego uznanego za posiadającego zmniejszoną poczytalność (art. 18 § 1 k.k.) w zakładzie dla psychicznie chorych, gdy pozostawanie jego na wolności zagraża porządkowi prawnemu, nie stanowi orzeczenia o karze, lecz jest środkiem zabezpieczającym, który ma na celu nie tylko zabezpieczenie społeczeństwa przed przestępną działalnością skazanego w przyszłości, ale także leczenie oskarżonego (...)". Jak więc z powyższego wynika, przewidziane w kodeksie karnym (art. 79 i 80 k.k. z 1932 r. oraz w art. 99 i 100 k.k. z 1969 r.) środki zabezpieczające nie są karą i aczkolwiek - ze względu na sposób ich wykonania w zamkniętym zakładzie leczniczym - nie są pozbawione pewnej dolegliwości, nie mają jednak na celu ukarania sprawcy czynu zabronionego przez ustawę karną, lecz zabezpieczenie społeczeństwa przed takim sprawcą i poddanie go leczeniu. Za tak pojmowanym charakterem środków zabezpieczających przemawia fakt, że można je zastosować także wobec sprawcy, którego uznano z powodu zniesionej poczytalności za nieodpowiedzialnego.Ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii - podobnie jak poprzednie ustawy amnestyjne - ma zastosowanie w dziedzinie objętej represją karną i odnosi się zarówno do przestępstw zagrożonych odpowiednimi karami, jak i do orzeczonych już prawomocnie kar zasadniczych i dodatkowych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa karnego.Przepisy ustawy o amnestii regulują w sposób szczegółowy, jakie kary, w jakim zakresie i w jakich wypadkach ulegają darowaniu lub złagodzeniu, wskazując jednocześnie, jakie kary - mimo darowania kary zasadniczej - podlegają wykonaniu. Żaden z przepisów ustawy amnestyjnej nie wspomina o środkach zabezpieczających. Jest to zrozumiałe, skoro celem ustawy o amnestii jest, jak wynika z jej wstępu, (...) "umożliwienie osobom, które dopuściły się przestępstw, szybszego powrotu do normalnego życia (...)", co oczywiście nie może się odnosić do osób, których pozostawienie na wolności, ze względu na ich właściwości psychiczne, zagraża porządkowi prawnemu. Dlatego też darowanie kary pozbawienia wolności sprawcy przestępstwa, wobec którego zastosowano środek zabezpieczający z art. 80 § 1 k.k. z 1932 r., nie oznacza, że także ta część wyroku została objęta amnestią, byłoby to bowiem zaprzeczeniem istotnego charakteru środka zabezpieczającego i celu, w jakim go zastosowano.