Rw 1769/69
WyrokIzba Karna1970-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie regulaminu służby wartowniczej, które nie spowodowało szkody, może być podstawą odpowiedzialności karnej na podstawie art. 325 § 1 k.k. jako przestępstwo formalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie regulaminu służby wartowniczej jest przestępstwem formalnym, dla którego nie jest wymagane powstanie szkody jako skutku. Brak szkody nie wyłącza odpowiedzialności karnej na podstawie art. 325 § 1 k.k., a jedynie wpływa na ocenę stopnia szkodliwości społecznej czynu i wymiar kary. Gdyby szkoda powstała, odpowiedzialność kształtowałaby się inaczej, z zastosowaniem surowszych przepisów.Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani nieprawomocnie za naruszenie regulaminu służby wartowniczej. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję obrońcy od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego. W trakcie postępowania ustalono, że naruszenie regulaminu nie wyrządziło żadnej szkody. Oskarżeni opuścili swoje posterunki wartownicze bez uzasadnionych powodów, w tym w czasie alarmu bojowego jednostki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, stosując art. 325 § 1 k.k. zamiast art. 135 § 1 i 2 k.k.W.P. oraz zamieniając kary więzienia na kary aresztu wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk C. Lipski (sprawozdawca), płk A. Kruszka.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Michalski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1970 r. na rozprawie sprawy Tadeusza G. i Romana F., skazanych nieprawomocnie z art. 135 § 1 i 2 k.k.W.P., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 grudnia 1959 r.,utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, przy czym zamiast przyjętej w zaskarżonym wyroku kwalifikacji prawnej z art. 135 § 1 i 2 k.k.W.P. zastosował art. 325 § 1 k.k., a wymierzone oskarżonym kary więzienia na zasadzie art. 293 k.k. zamienił na kary aresztu wojskowego.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Sąd I instancji nie ustalił, aby naruszenie przez oskarżonych Regulaminu służby wartowniczej wyrządziło jakąkolwiek szkodę, dla uniknięcia której warta była wyznaczona. Brak takiej szkody nie ma wszakże znaczenia w sprawie, gdyż przypisane oskarżonym przestępstwo z art. 325 § 1 k.k. jest przestępstwem formalnym i dla bytu tego przestępstwa nie jest wymagane powstanie szkody jako skutku naruszenia Regulaminu służby wartowniczej. Gdyby w wyniku naruszenia przez oskarżonych Regulaminu służby wartowniczej powstała szkoda, której wyznaczona służba miała zapobiec, to wówczas odpowiedzialność karna oskarżonych kształtowałaby się zupełnie inaczej niż w zaskarżonym wyroku. W takim bowiem wypadku wchodziłoby w grę zastosowanie przepisu surowszego, powodującego wymierzenie oskarżonym odpowiednio surowszych kar ze względu na większy stopień szkodliwości czynu. Z tego też powodu podnoszona przez rewizję okoliczność dotycząca braku szkodliwych następstw czynu nie może mieć znaczenia w sprawie, zwłaszcza że działanie oskarżonych, którzy bez jakichkolwiek uzasadnionych powodów opuścili swoje posterunki wartownicze, jeśli nie przyniosło, to mogło przynieść poważną szkodę dla dyscypliny i porządku wojskowego.Nie można bowiem zapomnieć o tym, że oskarżeni działali wspólnie i że oskarżony Tadeusz G. ma odpowiednio wysoki stopień żołnierza służby zasadniczej, wobec czego naruszenie służby wartowniczej przez oskarżonego Tadeusza G. mogło wywrzeć ujemny wpływ na innych żołnierzy, pełniących wówczas służbę wartowniczą. Nie jest też bez znaczenia okoliczność, słusznie zresztą podkreślona w zaskarżonym wyroku, że oskarżeni dopuścili się naruszenia wymagań służby wartowniczej w czasie alarmu bojowego jednostki, choć ta właśnie sytuacja, wywołana alarmem bojowym i opuszczeniem zajmowanych dotychczas przez jednostkę pomieszczeń, powinna była skłaniać do jeszcze bardziej zaostrzonej czujności i strzeżenia powierzonych oskarżonym obiektów.Bez znaczenia przy tym jest zawarte w rewizji twierdzenie, jakoby powierzone oskarżonym magazyny, ze względu na dyslokację jednostki wojskowej razem z jej sprzętem i uzbrojeniem,. nie przedstawiały obiektów o szczególnie ważnym znaczeniu wojskowym. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, żeby magazyny uzbrojenia, amunicji oraz materiałów pędnych były całkowicie opróżnione w czasie alarmu bojowego jednostki. Niezależnie od tego zastosowany przez instancję rewizyjną przepis art. 325 § 1 k.k. - w odróżnieniu od przyjętego w zaskarżonym wyroku przepisu art. 135 § 1 i 2 k.k.W.P. - nie zawiera znamienia w postaci pełnienia służby wartowniczej przy obiektach o szczególnie ważnym znaczeniu wojskowym.Wbrew odmiennemu stanowisku rewizji Sąd I instancji prawidłowo ocenił sylwetki oskarżonych, stopień ich zawinienia oraz szkodliwości społecznej czynu. Okoliczności te uwzględnił Sąd w wyroku w sposób należyty. Wyrazem tego jest orzeczenie kar w granicach nie odbiegających znacznie od minimum ustawowego zagrożenia. Z tego też powodu wymierzonych oskarżonym kar nie można uznać za rażąco niewspółmierne, zwłaszcza że oskarżeni dopuścili się poważnego uchybienia w toku pełnienia służby wartowniczej. Oskarżeni bowiem na skutek rażąco lekceważącego traktowania swoich obowiązków opuścili wyznaczone im posterunki, pozostawiając na stosunkowo długi czas powierzone im obiekty bez ochrony.Dokonanie przez oskarżonych przestępstwa związanego ściśle z pełnieniem służby wojskowej uzasadnia zmianę orzeczonej kary na areszt wojskowy (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 497/78 1978-12-28Czy naruszenie przez żołnierza obowiązków wynikających z przepisów regulujących pełnienie służby granicznej, które nie wywołało negatywnych skutków, może stanowić podstawę do złagodzenia kary wymierzonej na podstawie art…
- Rw 407/77 1977-12-29Czy naruszenie obowiązków służby wartowniczej, które doprowadziło do rozprzężenia dyscypliny wśród innych wartowników, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 325 § 2 k.k. (szkoda w dobrach chronionych przez służbę), a j…
- Rw 224/70 1970-03-27Czy naruszenie obowiązków wynikających z przepisów ogólnych dotyczących postępowania żołnierza i zakresu powinności związanych z jego stanowiskiem służbowym, które następuje ze szkodą dla dobra społecznego lub jednostki,…
- Rw 78/84 1984-03-08Czy naruszenie przepisów regulujących tok służby, które nastąpiło z winy nieumyślnej, może stanowić podstawę skazania za przestępstwo z art. 325 § 2 k.k., jeśli przepis ten wymaga winy umyślnej?
- Rw 100/84 1984-03-16Czy użycie przemocy lub groźby bezprawnej przez żołnierza wobec wartownika równego stopniem, niebędącego przełożonym, i bez związku z pełnioną służbą, stanowi przestępstwo z art. 312 § 1 w zw. z art. 316 k.k.?
Powołane przepisy
art. 135 § 1art. 325 § 1 KKart. 293 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.