I CR 585/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski. Sędziowie: S. Gross (sprawozdawca), E. Mielcarek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 marca 1969 r. sprawy z powództwa Czesława Ś. przeciwko Robotniczej Spółdzielni Pracy "T." w B. o zaniechanie naruszania wzoru użytkowego i zapłatę, na skutek rewizji interwenienta ubocznego Fabryki Wagonów "P." od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 października 1968 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 października 1968 r. zasądził od pozwanej Robotniczej Spółdzielni Pracy "T." w B. na rzecz powoda Czesława S. 30.000 zł z % za bezprawne produkowanie w 1962 r. wycieraczek pneumatycznych z naruszeniem przysługującego powodowi prawa wyłączności do wzoru użytkowego, zarejestrowanego na jego rzecz w Urzędzie Patentowym za nr 15789 (a nadto za nr 15063 jako wzoru zależnego), oraz zakazał pozwanej dalszego naruszania prawa powoda do wyłącznego korzystania z powyższego wzoru użytkowego.Sąd ustalił m.in., że Fabryka Wagonów "P." w W. zamówiła u powoda w 1959 r. 250 sztuk wycieraczek, a w 1960 r. około 300 sztuk, dalszego zaś zamówienia udzieliła pozwanej Spółdzielni, której powód, za pośrednictwem Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu Mechaników i Optyków w W., dostarczył 205 sztuk wycieraczek.Następnie pozwana Spółdzielnia produkowała już wycieraczki dla Fabryki Wagonów "P." sama po cenie 995 zł za sztukę z wkalkulowanym do tej ceny zyskiem 5%, który jednak w rzeczywistości od dostarczonych w 1962 r. 370 sztuk wycieraczek był wyższy i wyniósł 10%. W roku 1963 Spółdzielnia dostarczyła omawianej Fabryce około 400 wycieraczek.Wycieraczka produkowana przez pozwaną Spółdzielnię była w zakresie zastrzeżeń ochronnych objętych świadectwem nr 15789 identyczna z wycieraczką powoda, w zakresie zaś zastrzeżeń uwidocznionych w świadectwie nr 15063 na wzór użytkowy zależny naruszała w pełni dwa spośród nich, a jedno częściowo (w zakresie usytuowania korpusu na cylindrze).Na podstawie opinii biegłego księgowego Hieronima M. Sąd ustalił, że zysk Spółdzielni osiągnięty ze sprzedaży Fabryce Wagonów "P." w 1963 r. 372 wycieraczek wyniósł 43% kosztów własnych obliczonych na 258.039 zł, za rok zaś 1962 - około 100.000 zł.Zdaniem Sądu zysk ten, osiągnięty dzięki działalności gospodarczej własnego zakładu produkcyjnego Spółdzielni, nie może być identyfikowany z utraconą korzyścią powoda i dlatego słuszne jest jego stanowisko określające roszczenie na 10% ceny sprzedażnej, która w 1962 r. wyniosła w przybliżeniu tyleż co w roku następnym, tj. 370.000 zł. Ponieważ jednak powód tytułem należności za 1962 rok żąda tylko 30.000 zł, przeto powództwo jego w tym zakresie należało uwzględnić. Roszczenie natomiast o zasądzenie wynagrodzenia za naruszenie prawa wyłączności powoda przez produkowanie wycieraczek od 1963 roku zostało oddalone z powodu upływu trzyletniego przedawnienia, przewidzianego w art. 57 w związku z art. 82 prawa wynalazczego, gdyż żądanie w tym względzie zgłosił powód dopiero w swym piśmie procesowym z dnia 15.VI.1968 r., rozszerzającym powództwo. Sąd uwzględnił także żądanie dotyczące zakazu dalszego naruszania prawa powoda do wyłącznego korzystania z wzoru użytkowego, jako zasadne i znajdujące oparcie w przepisie art. 56 § 1 prawa wynalazczego.Wyrok powyższy w części uwzględniającej powództwo zaskarżył interwenient uboczny, tj. Fabryka Wagonów "P.", rewizją opartą na zarzutach: naruszenia prawa materialnego oraz sprzeczności istotnych ustaleń sądu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący w wywodach swych nie wyjaśnił, na czym ma polegać zarzucana w rewizji sprzeczność ustaleń zaskarżonego wyroku z treścią zebranego w sprawie materiału, ogranicza się natomiast do uzasadnienia zachodzącego, jego zdaniem, naruszenia prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 117 w związku z art. 101 prawa wynalazczego.Zarzut ten nie jest słuszny.Art. 117 prawa wynalazczego w swym paragrafie pierwszym zastrzega, że jednostki gospodarki uspołecznionej mogą zobowiązywać się do płacenia za korzystanie z wzorów użytkowych, nie będących pracowniczymi projektami wynalazczymi, tylko na warunkach określonych dla ustalania wysokości efektów i obliczenia wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze, tj. według zasad przewidzianych w art. 101 i nast. prawa wynalazczego. Przepis ten odnosi się jednak tylko do zawierania umów o przeniesienie prawa własności albo o ustanowienie prawa stosowania wynalazku lub wzoru użytkowego, a nie do wypadków naruszenia prawa wyłączności właściciela patentu bądź autora wzoru użytkowego, których następstwa normują art. 56 i 82 prawa wynalazczego.Na podstawie ostatnio wymienionych przepisów odpowiedzialność winnego takiego naruszenia sięga znacznie dalej i obejmuje m.in. nie tylko obowiązek wydania uzyskanych korzyści, lecz także wynagrodzenie szkody wyrządzonej naruszeniem wyłączności wynalazczej, a nawet udzielenie zadośćuczynienia za krzywdę moralną.Oceniane w tych ramach rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku bynajmniej nie wykazuje zarzucanego przez skarżącego naruszenia prawa materialnego, skoro zasądzona na rzecz powoda suma 30.000 złotych jest znacznie niższa od ustalonego w zaskarżonym wyroku i od nie kwestionowanego w rewizji zysku strony pozwanej, osiągniętego z produkcji realizowanej z naruszeniem prawa wyłączności powoda, jakie wynika z wydanego mu świadectwa ochronnego na wzór użytkowy.W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty rewizji okazały się nie usprawiedliwione i skoro nie stwierdzono takich wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji, które by wymagały wzięcia z urzędu pod rozwagę, to Sąd Najwyższy stosownie do art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.