VI KZP 15/69

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy konieczne jest podpisanie protokołu rozprawy, posiedzenia lub dokonania oględzin (wizji lokalnej) przez osoby zobowiązane do jego podpisania natychmiast po jego sporządzeniu, albo czy brak ten może być później uzupełniony - w szczególności czy w wypadku, gdy osoba zobowiązana z tytułu funkcji pełnionej w organach ścigania lub wymiaru sprawiedliwości do podpisania protokołu z czynności procesowej dokonanej z jej udziałem, a nie uczyniła tego natychmiast, może brak ten uzupełnić w czasie późniejszym, gdy rozwiązany już został z nią stosunek służbowy w wymienionych organach"- na podstawie art. 390 k.p.k.postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktycznePostanowienie sądu rewizyjnego zapadło w sytuacji następującej:Sąd pierwszej instancji postanowił w dniu 14.XI.1968 r. przerwać rozprawę na dzień 5.XII.1968 r. w celu dokonania oględzin na miejscu w K. W dniu 5.XII.1968 r. tenże Sąd w pełnym składzie z udziałem prokuratora, w obecności powoda cywilnego i jego pełnomocnika oraz oskarżonego i jego obrońcy dokonał w K. oględzin miejsca, w którym rozegrały się wypadki będące przedmiotem aktu oskarżenia, a nadto uzupełnił przesłuchanie świadków. Następnie rozprawa została przerwana na dzień 19.XII.1968 r. Protokół z pobytu Sądu w K. został nazwany "protokołem wizji lokalnej" i podpisany przez przewodniczącego rozprawy oraz protokolanta. W toku postępowania rewizyjnego przewodniczący wydziału zarządził w dniu 10.IV.1969 r. zwrócenie akt sądowi powiatowemu "celem podpisania protokołu z wizji lokalnej przez wszystkich jej uczestników - zgodnie z art. 225 § 2 k.p.k.". Stosownie do tego zarządzenia Sąd Powiatowy rozpoczął uzupełnianie protokołu z dnia 5.XII.1968 r. Teraz dopiero pełnomocnik powoda cywilnego zaczął podnosić, w związku z protokółem z dnia 5.XII.1968 r. i uzupełnianiem go ex post podpisami, zarzuty formalne. Merytorycznie treść protokołu z dnia 5.XII.1968 r. nie była, ani nie jest kwestionowana przez którąkolwiek ze stron.Art. 306 k.p.k. określa, że dokonanie oględzin na miejscu może nastąpić albo przez sąd w pełnym składzie, albo przez sędziego wyznaczonego. Dokonanie oględzin przez cały sąd jest sytuacją optymalną, czyniącą najpełniej zadość zasadzie bezpośredniości. Sąd władny jest przeprowadzić w zasadzie wszelkie dowody na rozprawie, może też w toku rozprawy dokonać oględzin na miejscu. Jeżeli dowód z oględzin na miejscu przeprowadzony jest przez sąd w pełnym składzie, z zachowaniem warunków koniecznych dla rozprawy i w obecności wszystkich uczestników, których obecność jest obowiązkowa - to tak dokonana naocznia stanowi fragment rozprawy sądowej, a nie odrębną czynność procesową wykraczającą poza jej ramy.Ponieważ dokonanie oględzin na miejscu w warunkach wyżej opisanych nie zawsze będzie możliwe, ustawodawca dopuszcza alternatywę powierzenia tej czynności wyznaczonemu sędziemu. Będzie to dokonana poza rozprawą czynność procesowa, przy której znajdą zastosowanie przepisy o zawiadomieniach, sprowadzeniu aresztowanego oskarżonego oraz stawiennictwie stron zawarte w art. 307 § 2 k.p.k., jak również przepisy o podpisywaniu protokołu mieszczące się w art. 225 § 2 k.p.k.Oględziny dokonane przez Sąd Powiatowy w dniu 5.XII.1968 r. były w istocie rzeczy częścią rozprawy, odbywającą się z zachowaniem zasad procesowych i w obecności wszystkich uczestników postępowania w miejscu wyznaczonym przez sąd. Tak też rozumiał powyższe czynności Sąd Powiatowy, który przerwał rozprawę na dzień 5.XII.1968 r., a w dniu tym zarządził dalszą przerwę w rozprawie, co nie pozwala na wątpliwość, że czynności dokonane 5.XII.1968 r. uważał prawidłowo za fragment przerwanej rozprawy. Protokół rozprawy zaś - zgodnie z art. 225 § 1 k.p.k. - podpisuje tylko przewodniczący i protokolant, w związku z czym protokół z dnia 5.XII.1968 r. nie wykazywał żadnych braków formalnych i uzupełnienie go dodatkowymi podpisami uczestników czynności nie było potrzebne. Ponieważ zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami, w sprawie niniejszej nie zachodzi sytuacja przedstawiona w pytaniu, brak jest podstaw do udzielania odpowiedzi.