VI KZP 12/70
UchwałaIzba Karna1970-07-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w sprawie z oskarżenia prywatnego, oskarżonego należy obciążyć kwotą stanowiącą równowartość ryczałtu kosztów postępowania wpłaconego przez oskarżyciela prywatnego, mimo że przepis art. 549 § 3 k.p.k. przewiduje zwrot tej opłaty oskarżycielowi?Ratio decidendi
W przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w sprawie z oskarżenia prywatnego, sąd nie może obciążyć oskarżonego kwotą stanowiącą równowartość ryczałtu kosztów postępowania wpłaconego przez oskarżyciela prywatnego. Przepis art. 549 § 3 k.p.k. nakazuje zwrot tej opłaty oskarżycielowi, a sąd orzekający obciąża oskarżonego jedynie wydatkami rzeczywiście poniesionymi przez Skarb Państwa oraz kosztami należnymi pełnomocnikowi oskarżyciela prywatnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy oskarżenia prywatnego, w którym postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. Powstało zagadnienie prawne dotyczące obowiązku obciążenia oskarżonego kosztami postępowania, w szczególności kwotą stanowiącą równowartość ryczałtu wpłaconego przez oskarżyciela prywatnego, w kontekście przepisu art. 549 § 3 k.p.k. nakazującego zwrot tej opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, zgodnie z którą oskarżonego nie obciąża się kwotą stanowiącą równowartość ryczałtu kosztów postępowania wpłaconego przez oskarżyciela prywatnego w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego P., oskarżonego z art. 237, 255 i 256 d.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 13 lutego 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie: "Czy wobec treści przepisu art. 549 § 3 k.p.k. o obowiązku zwrotu oskarżycielowi prywatnemu opłaty wniesionej z tytułu zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, w związku z umorzeniem postępowania na zasadzie art. 11 pkt 2 k.p.k., należy obciążyć oskarżonego m.in. kwotą przedstawiającą równowartość złożonego przez oskarżyciela prywatnego ryczałtu, którą należałoby zasądzić na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z oskarżenia prywatnego sąd zasądza od skazanego na rzecz oskarżyciela prywatnego wyłożone przezeń koszty postępowania (art. 547 § 2 k.p.k.). Użyte w treści powołanego przepisu słowo "wyłożone" zakreśla granice zasądzonych od oskarżonego kosztów postępowania zawsze w wysokości uiszczonej przez oskarżyciela prywatnego zryczałtowanej równowartości tych kosztów (art. 544 k.p.k.) oraz wyłożonych przez niego kosztów należnych pełnomocnikowi (art. 543 k.p.k.) - niezależnie od tego, ile w rzeczywistości te koszty postępowania w sprawie wyniosły.Inaczej unormowane zostało ponoszenie przez oskarżonego kosztów postępowania w razie umorzenia postępowania na podstawach wymienionych w art. 549 § 3 k.p.k. Przepis ten stanowi, że w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 2 oraz w razie warunkowego umorzenia postępowania, prezes sądu z urzędu zarządza zwrot opłaty wniesionej przez oskarżyciela prywatnego, a sąd orzekający kosztami postępowania obciąża oskarżonego. Z tego sformułowania wynika, że chodzi tu o obciążenie oskarżonego tylko wydatkami rzeczywiście poniesionymi przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania (art. 554 § 1 i 2 k.p.k.) oraz kosztami należnymi pełnomocnikowi na rzecz oskarżyciela prywatnego (art. 543 i art. 554 § 2 k.p.k.).Na ustalenie więc wysokości tych kosztów nie mogą mieć wpływu ani wysokość zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, oznaczonej we wstępnym stadium postępowania (art. 544 § 1 i § 2), ani możliwości płatnicze oskarżonego czy oskarżyciela prywatnego.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 38/68 1969-01-18Czy umorzenie postępowania karnego wszczętego z oskarżenia prywatnego, gdy czyn stanowi przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, nakłada na sąd obowiązek orzeczenia o kosztach postępowania, a jeśli tak, to czy oska…
- VI KZP 56/67 1968-05-02Czy w przypadku umorzenia postępowania z oskarżenia prywatnego na podstawie art. 9 § 1 ustawy o sprawach z oskarżenia prywatnego, oskarżycielowi prywatnemu przysługuje jedynie zwrot połowy zryczałtowanej równowartości ko…
- VI KZP 102/70 1971-05-27Czy w sprawie z oskarżenia prywatnego, w której oskarżony został uniewinniony z powodu niepoczytalności, koszty postępowania ponosi oskarżyciel prywatny na podstawie art. 549 § 1 pkt 1 k.p.k., czy też można zastosować pe…
- IV KK 665/19 2021-02-12Czy w przypadku umorzenia postępowania z oskarżenia prywatnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. (czyn nie stanowił przestępstwa ze względu na znikomy stopień społecznej szkodliwości), koszty procesu ponosi oskarżyci…
- IV KK 1/13 2013-03-14Czy w przypadku umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. sąd odwoławczy prawidłowo obciążył oskarżycielkę prywatną kosztami procesu?
Powołane przepisy
art. 237art. 390 § 1 KPKart. 549 § 3 KPKart. 11 pkt 2 KPKart. 547 § 2 KPKart. 544 KPKart. 543 KPKart. 11 pkt 2art. 554 § 1art. 543art. 554 § 2 KPKart. 544 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.