I CR 65/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: F. Wesely (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Sławomira K., Piotra B., Ireny K., Michała Aleksandra K., Krzysztofa Marka K. i Ewy Hanny K. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Przemysłowego "K." w W. o 60.000 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 4 października 1967 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowie Sławomir K., Piotr B. i Aleksander K., domagając się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "K." w W. kwoty 60.000 zł, wyjaśnili, że są właścicielami zarejestrowanych w dniu 2 marca 1959 r. w Urzędzie Patentowym PRL wzorów użytkowych na produkcję prefabrykowanych płyt dla celów budowlanych. Pozwane Przedsiębiorstwo produkowało i zastosowało wymienione płyty na budowie w J., naruszając w ten sposób prawo powodów do wyłącznego korzystania z wynalazku. W toku postępowania powodowie ograniczyli roszczenie do kwoty 44.043,30 zł. Na miejsce zmarłego powoda Aleksandra K. wstąpili jego spadkobiercy: Irena K., dwoje dzieci Michał K. i Krzysztof K. oraz wnuczka Ewa K. Nabyli oni spadek w równych częściach.Pozwane Przedsiębiorstwo powództwa nie uznało, wnosiło o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów i wyjaśniło, że wykonało budowę w J. według projektu dostarczonego przez Biuro Projektów Miastoprojekt w W. opracowanego na zlecenie inwestora - Urzędu Rezerw Państwowych w W. i nic o przysługującej powodom wyłączności wynikającej z zarejestrowanych wzorów nie wiedziało.Pozwane Przedsiębiorstwo wnosiło o przypozwanie w trybie art. 84 k.p.c. wymienionego projektanta i inwestora, którzy udziału w sprawie nie zgłosili.Sąd Wojewódzki, opierając się na opinii biegłego inż. Mariana B., ustalił, że wykonywane i stosowane przez pozwane Przedsiębiorstwo "K." płyty przy budowie budynków magazynowych w J. są takie same jak w zastrzeżeniu ochronnym do wzoru użytkowego nr (...). Wprowadzone przez Przedsiębiorstwo w toku produkcji zmiany nie miały istotnego znaczenia. Nie ma również istotnego znaczenia fakt zastosowania płyt do stropodachów i ścian zewnętrznych, skoro były to płyty produkowane według formy do produkcji płyt budowlanych o falistym lub fałdowym przekroju, stanowiącej przedmiot wzoru użytkowego nr (...). Nieistotne zmiany formy spowodowane były zastosowaniem drzewa zamiast żelaza. Zresztą z pisma pozwanego Przedsiębiorstwa z dnia 18.I.1962 r. wynika, że nie kwestionowało ono tego, iż powodom należą się opłaty licencyjne za korzystanie z zastrzeżonych wzorów użytkowych [wzoru użytkowego (...)], uzależniając jedynie ich uregulowanie od pokrycia tych kosztów przez inwestora. Również w piśmie z 4.IV.1962 r. pozwane Przedsiębiorstwo jeszcze raz potwierdza fakt stosowania na budowie w J. płyt fałdowych podobnych do wzoru opatentowanego pod nr (...) i odmawia z przyczyn formalnych zawarcia umowy licencyjnej (brak zgody właściwego ministra).Oceniając powyższy stan faktyczny, Sąd Wojewódzki przyjął, że pozwane Przedsiębiorstwo wkroczyło w zakresie wyłączności wynikającej z zarejestrowania wzoru i dlatego zgodnie z treścią art. 111 rozporządzenia z 22.III.1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych, obowiązującego w czasie naruszenia praw powodów, powinno wynagrodzić wszelką szkodę, skoro działanie jego było nacechowane oczywistym niedbalstwem w zakresie niezawarcia odpowiedniej umowy z powodami.W konsekwencji Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powodów łącznie kwotę 44.034,30 zł jako 5% od wartości wyprodukowanych płyt fałdowych.Od tego wyroku rewizję wniosła strona pozwana, kwestionując trafność ustalenia, że produkowała płyty fałdowe przy użyciu formy żelbetowej w sposób naruszający prawa powodów, wynikające z zarejestrowania wzorów użytkowych nr (...) i nr (...) i podnosząc, że należało na tę okoliczność dopuścić dowód z biegłego z zakresu prefabrykacji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Centralnym punktem spornym sprawy jest kwestia, czy produkcja płyt naruszała prawa wynalazcze powodów.Stosownie do treści art. 120 ust. 1 prawa wynalazczego z dnia 31.V.1962 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 156) Urząd Patentowy wydaje decyzje w trybie postępowania spornego m.in. w sprawach o ustalenie, że wskazana produkcja nie jest objęta określonym patentem lub zarejestrowanym wzorem użytkowym (pkt 6 tego przepisu). Przepis ten obowiązuje od dnia wejścia w życie prawa wynalazczego (1.X.1962 r.). Wprawdzie tego rodzaju ustalenie jest tylko przesłanką roszczenia powodów, jednakże nie może ono być rozstrzygane przez Sąd, skoro zostało przekazane do właściwości Urzędu Patentowego (art. 2 § 3 k.p.c.).Dlatego Sąd Wojewódzki powinien był zakreślić stronie pozwanej odpowiedni termin do wniesienia sprawy o powyższe ustalenie do Urzędu Patentowego i do czasu jej załatwienia postępowanie zawiesić (art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.). Skoro zaś Sąd Wojewódzki dokonał sam ustaleń w tym względzie z naruszeniem wskazanych wyżej zasad, to z mocy art. 388 § 1 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.