II CR 153/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: B. Łubkowski, J. Policzkiewicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w K. przeciwko Mieczysławowi M. o zapłatę 139.279,52 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 30 czerwca 1967 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePozwany Mieczysław M., jako uczeń praktykujący w garażach samochodowych MPK w K., w dniu 18.I.1965 r., będąc w stanie nietrzeźwości, samowolnie uruchomił i prowadził po ulicach autobus tego Przedsiębiorstwa pomimo nieposiadania potrzebnych umiejętności i uprawnień, przy czym najechał na narożnik domu, uszkadzając znacznie autobus. Za czyn ten został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności.Samochód w wyniku doznanych uszkodzeń został przeznaczony do kasacji.W związku z tym powodowe Przedsiębiorstwo wystąpiło o zasądzenie tytułem odszkodowania kwoty 139.279,52 zł, obliczając ją na podstawie wyciągu z kartoteki księgowej w sposób następujący. Wartość początkowa autobusu wynosiła 250.000 zł, wysokość umorzenia - 208.532 zł, koszt kapitalnych remontów - 107.002 zł, wartość części i złomu uzyskanych z rozbiórki autobusu - 9.190,48 zł. Przed wypadkiem więc wartość autobusu wynosiła 148.470 zł (250.000 zł - 208.532 zł + 107.002zł), wobec czego wartość szkody wynosi 139.279,52 zł (148.470-9.190.48 zł).Pozwany uznał powództwo do kwoty 10.000 zł, ponieważ na tyle ustalono wartość szkody w procesie karnym.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 30.VI.1967 r. uwzględnił powództwo do kwoty 19.773,16 zł z odsetkami, podzielając opinię biegłego dra inż. Z. P., który na tę kwotę ocenił wartość szkody.W rewizji powód wnosi o uchylenie tego wyroku w części oddalającej powództwo bądź o jego zmianę i uwzględnienie w całości żądań pozwu.Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 415 k.c., przepisów uchwały nr 534 Rady Ministrów z dnia 13.XII.1961 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych (M.P. Nr 97, poz. 408) i § 21 ust. 13 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12.IV.1962 r. w sprawie zasad ewidencji środków trwałych i ich umorzeń w jednostkach gospodarki uspołecznionej działających według zasad rozrachunku gospodarczego (M.P. Nr 39, poz. 173), przez przyjęcie, że wartość szkody jest inna niż wartość wyliczona prawidłowo na podstawie przepisów administracyjno-finansowych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew zarzutom rewizji ustalenie w postępowaniu sądowym wartości szkody polegającej na zniszczeniu częściowo już zużytej rzeczy należącej do środków trwałych przedsiębiorstwa może nie być zbieżne z wartością określoną w księgowości, chociażby określenie to było zgodne z przepisami normującymi zasady ewidencji tych środków i ich umorzeń. Przy ustaleniu wartości szkody należy w szczególności uwzględnić rzeczywisty stan rzeczy przed powstaniem szkody i tylko w braku wystarczających danych sięgać można posiłkowo do wspomnianych przepisów jako materiału orientacyjnego przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy.Wspomniane przepisy, normujące zużycie środków trwałych i wielkość odpisów amortyzujących oraz zmniejszenie ich w związku z remontami, służą bowiem szerszym zadaniom ekonomicznym i z istoty swej nie mogą mieć na względzie indywidualnego stanu konkretnych przedmiotów, a tylko ich rodzaj i przeznaczenie. Zauważyć wypada, że wartość zużycia środków trwałych zaliczona jest do kosztów produkcji, przy czym w zależności od celów ekonomicznych mogą być różne systemy amortyzacyjne.Sąd Wojewódzki przy ustalaniu wartości szkody w sprawie niniejszej nie był więc związany wyżej wymienionymi przepisami. Opierając się jednak na opinii biegłego P., Sąd Wojewódzki nie zwrócił uwagi na brak w niej ustosunkowania się do faktu dokonania przed wypadkiem remontów autobusu.Według opinii biegłego wartość autobusu przed wypadkiem wynosiła 52.000 zł (wartość początkowa 250.000 zł mniej amortyzacja 198.000 zł, a wartość odzysków po kasacji autobusu - 32.226,84 zł). Określając wysokość amortyzacji, biegły uwzględnił jedynie przebieg (liczbę przebytych kilometrów) autobusu, nie brał zaś pod uwagę dokonanych remontów.W tych warunkach zachodzi konieczność ponownego ustalenia wartości autobusu przed wypadkiem.Z tych względów oraz na mocy art. 588 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.