I CZ 149/66
PostanowienieIzba Cywilna1967-01-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, w której prokurator jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania, powód jest zobowiązany do złożenia odpisu pozwu dla prokuratora, a jego niedołączenie stanowi brak formalny uzasadniający zwrot pozwu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa, prokurator jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania na mocy art. 457 k.p.c. W związku z tym, powód jest zobowiązany do dołączenia odpisu pozwu również dla prokuratora, zgodnie z art. 128 k.p.c. Niedołączenie tego odpisu stanowi brak formalny, który uzasadnia zastosowanie art. 130 k.p.c., w tym możliwość zwrotu pozwu. Jednocześnie Sąd Najwyższy zaznaczył, że zwrot pozwu nie jest już dopuszczalny, jeśli powód uzupełnił brakujący odpis, a jedynie pozew będzie traktowany jako wniesiony w dacie uzupełnienia braku, jeśli nie uzyska przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa. Przewodniczący Wydziału Sądu Wojewódzkiego wezwał powoda do złożenia brakujących odpisów pozwu, w tym dla prokuratora. Powód złożył tylko jeden odpis, nie dla prokuratora. W konsekwencji, przewodniczący zarządził zwrot pozwu. Powód zaskarżył to zarządzenie zażaleniem, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia brakującego odpisu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, ale zwrócił akta Sądowi Wojewódzkiemu w celu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia brakującego odpisu pozwu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Dominika B. przeciwko Katarzynie B. i Barbarze B. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego z dnia 8 listopada 1966 r.zażalenie oddalił i zwrócił akta Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego w celu rozpoznania pisma, w którym zawarte jest to zażalenie, jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia brakującego odpisu pozwu.Uzasadnienie faktyczneZarządzeniem z dnia 14 października 1966 r. przewodniczący Wydziału Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego postanowił zażądać od powoda w trybie art. 130 § 1 k.p.c. złożenia m.in. dwóch brakujących odpisów pozwu o zaprzeczenie ojcostwa: jednego dla kuratora, drugiego dla prokuratora. Wobec tego że powód złożył w zakreślonym mu terminie tygodniowym tylko jeden odpis pozwu, przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 8 listopada 1966 r. nakazał zwrot pozwu, wyjaśniając, że przyczyną takiego zarządzenia jest niewykonanie zarządzenia co do złożenia odpisu pozwu dla prokuratora.To ostatnie zarządzenie zaskarżył powód.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 457 k.p.c. w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa lub o unieważnienie uznania dziecka odpis pozwu doręcza się prokuratorowi i zawiadamia się go o terminach rozprawy. Z przepisu tego, a zwłaszcza z zawartego w nim postanowienia, że prokurator w wymienionych sprawach powinien być zawiadamiany o każdym terminie rozprawy, wynika, że nie chodzi w nim tylko o poinformowanie prokuratora o toczącej się ważnej - z punktu widzenia interesu społecznego - sprawie, lecz że przewiduje on też obowiązkowy udział prokuratora w wymienionych sprawach. Jeżeli zaś tak, to prokurator jest jednym z uczestników postępowania w każdej sprawie o zaprzeczenie ojcostwa oraz o unieważnienie uznania dziecka. Z tego zaś z kolei wynika, że powód, wszczynając taką sprawę, obowiązany jest dołączyć odpis pozwu także dla prokuratora (art. 128 k.p.c.). Niedołączenie więc do pozwu tego odpisu stanowi brak formalny, który uzasadnia zastosowanie art. 130 k.p.c.W tych warunkach zażalenie powoda, który nie dostosował się do wezwania przewodniczącego Wydziału, jest nieuzasadnione.Sąd Najwyższy nie podziela natomiast poglądu wypowiedzianego w orzeczeniu SN z dnia 12 lipca 1957 r. I CZ 131/57 (OSPiKA 1958 r., poz. 103), że termin tygodniowy przewidziany w art. 130 k.p.c. (art. 137 d.k.p.c.) nie może ulec przywróceniu. Jest to bowiem termin procesowy, żaden zaś przepis nie przewiduje co do niego wyjątku od zasady wyrażonej w art. 168 § 1 k.p.c. Dlatego Sąd Najwyższy zlecił Sądowi Wojewódzkiemu rozpoznanie zawartego w zażaleniu wniosku powoda o przywrócenie mu terminu.Należy jednak dodać, że obecnie zwrot pozwu nie jest już - jak to trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy w przytoczonym wyżej orzeczeniu - dopuszczalny. Skoro bowiem powód złożył już brakujący odpis pozwu, to zwracanie pozwu po to tylko, aby powód złożył go ponownie, byłoby bezprzedmiotowe. Okoliczność natomiast, że powód złożył odpis pozwu po terminie może mieć - jeżeli powód nie uzyska przywrócenia terminu - tylko takie znaczenie, że pozew będzie traktowany jak wniesiony w dacie uzupełnienia braku.Z zasad powyższych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I PZ 67/68 1968-12-23Czy brak odpisu pozwu dla prokuratora, który nie jest stroną postępowania ani nie ma obowiązku w nim uczestniczyć, stanowi brak formalny uzasadniający zwrot pozwu na podstawie art. 130 k.p.c.?
- I CO 21/60 1961-04-10Czy prokuratorowi przysługuje legitymacja czynna do wniesienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, a jeśli tak, to czy jest obowiązany wskazać osobę, w której interesie wytacza powództwo, i czy konieczną przesłanką uwzglę…
- II CR 20/69 1969-04-03Czy doręczenie wyroku z uzasadnieniem stronie z urzędu, gdy prokurator nie wziął udziału w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, stanowi skuteczne doręczenie rozpoczynające bieg terminu do wniesienia rewizji?
- I PZ 48/63 1963-08-11Czy brak złożenia przez pełnomocnika odpisu skargi dla prokuratora, mimo wezwania, uzasadnia odrzucenie rewizji, jeśli prokurator wcześniej zrezygnował z udziału w sprawie?
- II DO 68/20 2020-09-23Czy odwołanie od postanowienia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych prokuratora powinno zostać pozostawione bez rozpoznania, jeśli zawieszenie zostało uchylone, a obwiniony cofnął odwołanie?
Powołane przepisy
art. 130 § 1 KPCart. 457 KPCart. 128 KPCart. 130 KPCart. 137art. 168 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.