I PZ 48/63
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1963-08-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak złożenia przez pełnomocnika odpisu skargi dla prokuratora, mimo wezwania, uzasadnia odrzucenie rewizji, jeśli prokurator wcześniej zrezygnował z udziału w sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak złożenia przez pełnomocnika odpisu skargi dla prokuratora, mimo wezwania, nie uzasadnia odrzucenia rewizji, jeśli prokurator wcześniej zrezygnował z udziału w sprawie. Stwierdzono, że skoro prokurator przestał być 'uczestniczącą w sprawie osobą' w rozumieniu art. 135 k.p.c., nie istnieje obowiązek składania przeznaczonych dla niego odpisów pism procesowych. Niezłożenie takiego odpisu nie może być traktowane jako 'niezachowanie warunków formalnych'.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję powódki, ponieważ jej pełnomocnik nie złożył w terminie odpisu skargi dla prokuratora, mimo wezwania. Powódka wniosła zażalenie, wyjaśniając, że wpis sądowy został uiszczony, a odpis przesłano z opóźnieniem z powodu choroby pracownika. W sprawie wcześniej prokurator zgłosił udział, ale następnie z niego zrezygnował.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu rewizji powódki.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski. Sędziowie: Z. Warman (sprawozdawca), M. Godlewska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. przeciwko Helenie P. o 79.187,04 zł, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla Woj. Warszawskiego w Warszawie z dnia 15 maja 1963 r., uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneOd wydanego w sprawie w dniu 6 lutego 1963 r. wyroku złożyły rewizje obie strony. Sąd Wojewódzki w Warszawie w dniu 15 maja 1963 r. postanowił rewizję powódki odrzucić ze względu na to, że jej pełnomocnik, pomimo otrzymania wezwania, nie złożył w oznaczonym terminie odpisu skargi dla prokuratora.W zażaleniu na to postanowienie powodowa Spółdzielnia wniosła o jego uchylenie wyjaśniając, że na skutek otrzymanego w dniu 16 kwietnia 1963 r. wezwania uiściła w terminie przypadający od rewizji wpis sądowy, natomiast dodatkowy odpis rewizji został przesłany dopiero w dniu 21 maja 1963 r. na skutek choroby pracownika, który miał go sporządzić i przesłać.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Po wpłynięciu sprawy w październiku 1958 r. Sąd Wojewódzki uznał za właściwe przesłać prokuratorowi odpis pozwu i zawiadamiać go o terminach wyznaczonych posiedzeń. W związku z tym Prokuratura Wojewódzka w Warszawie pismem z dnia 28 marca 1959 r. zgłosiła na podstawie art. 90 k.p.c. udział w sprawie. Jednakże pismem z dnia 13 czerwca 1962 r. zawiadomiła Sąd Wojewódzki, że "odstępuje od udziału w powyższej sprawie". Stosownie do tego pisma Przewodniczący Wydziału Sądu Wojewódzkiego w dniu 16 czerwca 1962 r. zamieścił na nim dekretację "wezwań nie wysyłać". Zgodnie z tym poleceniem nie przesłano już Prokuraturze odpisu opinii biegłego oraz zaniechano wysyłania zawiadomień o posiedzeniach sądu. Również wypis uzasadnionego wyroku z dnia 6 lutego 1963 r. nie został Prokuraturze doręczony.Zgodnie z wyraźną treścią art. 90 k.p.c. prokurator może wytaczać wszelkie powództwa oraz brać udział w każdym stanie sprawy cywilnej, jeżeli według jego oceny wymaga tego interes Państwa Ludowego. Ocena ta pozostawiona jest w zupełności uznaniu prokuratora.Nie przysądzając obojętnego dla niniejszej sprawy zagadnienia, czy i w jakiej mierze zmiana poglądu prokuratora na celowość jego działania w procesie cywilnym może wpłynąć na tok sprawy przezeń wszczętej, należy stwierdzić, że żaden przepis prawa materialnego ani procesowego nie stoi na przeszkodzie temu, aby prokurator w chwili, w której uzna to za właściwe, przestał brać udział w sprawie, do której wstąpił. Brak jednak podstaw do czynienia w tym zakresie domniemań mogących mieć wpływ na czynności sądowe. Nawet jeśli prokurator przez zaniechanie składania jakichkolwiek wniosków i niebranie udziału w posiedzeniach sądu daje widomy wyraz swemu całkowitemu brakowi zainteresowania dalszym tokiem procesu, nie jest to równoznaczne z rezygnacją z dalszego brania udziału w sprawie. Natomiast jeżeli prokurator składa przeznaczone dla sądu wyraźne oświadczenie, że uznał już swą rolę za zbędną i wobec tego dalszego udziału w sprawie cywilnej brać nie będzie, oświadczenie to nie może pozostawać bez znaczenia. W szczególności skoro prokurator w ten sposób przestał być "uczestniczącą w sprawie osobą" w rozumieniu art. 135 k.p.c., to nie istnieje więcej obowiązek składania przeznaczonych dlań odpisów pism procesowych wnoszonych przez pozostałych uczestników postępowania.W konsekwencji niezłożenia takiego zbędnego odpisu pisma nie można traktować jako "niezachowania warunków formalnych", wymaganych przez kodeks postępowania cywilnego, o czym mowa w jego art. 137 § 1. Tym samym więc wzywanie strony w trybie tego przepisu i pod przewidzianym w § 2 rygorem do "uzupełnienia" nie istniejącego braku nie może być uważane za prawidłowe.Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie znajduje odpowiedniej podstawy w cytowanym przez Sąd Wojewódzki art. 374 k.p.c., to postanowienie to co do odrzucenia rewizji strony powodowej ulega w myśl art. 392 i art. 394 k.p.c. zmianie przez jego uchylenie.
Powiązane orzeczenia
- 2 CZ 14/61 1961-02-21Czy odrzucenie rewizji na podstawie art. 374 k.p.c. z powodu nienadesłania trzeciego egzemplarza odpisu rewizji jest uzasadnione, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków było błędne co do podstawy prawnej?
- I CR 337/65 1965-12-14Czy doręczenie prokuratorowi odpisu wyroku z urzędu, bez wcześniejszego zgłoszenia takiego żądania przez prokuratora, stanowi czynność procesową wywołującą skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia…
- II CR 20/69 1969-04-03Czy doręczenie wyroku z uzasadnieniem stronie z urzędu, gdy prokurator nie wziął udziału w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, stanowi skuteczne doręczenie rozpoczynające bieg terminu do wniesienia rewizji?
- V K 807/61 1962-08-03Czy sąd rewizyjny może pozostawić bez rozpoznania rewizję prokuratora od wyroku uniewinniającego, jeśli wyrok ten został wydany ponownie po jego uchyleniu, a poprzedni wyrok nie był zaskarżony przez prokuratora?
- III KZ 30/75 1975-02-15Czy odmowa przyjęcia rewizji prokuratora w części dotyczącej jednego z oskarżonych jest zasadna, jeśli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wymieniał tylko drugiego oskarżonego?
Powołane przepisy
art. 90 KPCart. 135 KPCart. 137 § 1art. 374 KPCart. 392art. 394 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.