I CR 354/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Grudziński. Sędziowie: B. Łubkowski, H. Dąbrowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Heleny K. przeciwko Spółdzielni Pracy "Skala" w W. o 30.000 zł, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 28 czerwca 1965 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej żądanie zasądzenia odsetek w wysokości 8% od dnia 16.XI.1963 r. od kwoty 2.666 zł 20 gr oraz w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 8.800 zł z 8% od dnia 16.XI.1963 r. i przekazał sprawę w powyższym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania; oddalił rewizję w części dotyczącej oddalenia powództwa o zapłatę kwoty 887 zł 80 gr z odsetkami;odrzucił rewizję w części obejmującej żądanie zasądzenia kwoty 6.200 zł z odsetkami tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną.Uzasadnienie faktycznePowódka wniosła o zasądzenie od pozwanej Spółdzielni kwoty 30.000 zł z odsetkami. W uzasadnieniu pozwu podała, że od dnia 15.XI.1963 r. - z tytułu spadkobrania po mężu Stanisławie K. - była właścicielką wzoru użytkowego pn. "Trójkąt prostokątny z kątomierzem", zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym PRL w dniu 4.IX.1956 r. za nr ... Prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy zasądzona została od pozwanej Spółdzielni, wobec naruszenia przez nią prawa wyłączności tego wzoru, na rzecz powódki kwota 17.373 zł z odsetkami tytułem nie uiszczonej opłaty licencyjnej za okres wykonywania produkcji do dnia 31.XII.1962 r. Powódka podała, że odstąpiła z dniem 15.XI.1963 r. swe prawa osobie trzeciej. Podjęte przez pełnomocnika powódki próby ugodowego załatwienia sprawy pokrycia jej roszczeń z tytułu bezprawnego kontynuowania przez pozwaną wskazanej produkcji w okresie od 1.I.1963 r. do 15.XI.1963 r. nie odniosły skutku. Powódka wniosła zatem w niniejszej sprawie, z powołaniem się na art. 56 prawa wynalazczego (Dz. U. z 1962 r. Nr 33, poz. 156), o zobowiązanie pozwanej: 1) do wydania uzyskanych w powyższym okresie korzyści przez zapłacenie kwoty 15.000 zł oraz 2) do naprawienia wyrządzonej szkody przez zapłacenie dalszej kwoty 15.000 zł z tytułu nie uiszczonej tenuty licencyjnej.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanej na rzecz powódki 2.666,20 zł z 8% od dnia 31.XII.1964 r., a w pozostałej części powództwo oddalił.Przy wskazaniu w uzasadnieniu wyroku, że podany w pozwie stan faktyczny jest między stronami niesporny, Sąd uznał, iż pozwana ponosi odpowiedzialność za korzystanie z wymienionego wzoru użytkowego. Wskazał dalej, że w poprzedniej sprawie zasądzono na rzecz powódki 17.373 zł, licząc 2% od sumy uzyskanej ze sprzedaży artykułów wyprodukowanych według tego wzoru. W poprzednim okresie produkcja była w dość znacznym rozmiarze, sprzedano bowiem tych artykułów za 668.648,76 zł. Dlatego też przyjęto średnią stawkę wynagrodzenia licencyjnego, tj. 2%, chociaż zwyczajowo stawka ta dochodzi do 4%.W niniejszej sprawie, w której powódka dochodzi roszczeń za okres od 1.I.1963 r. do 15.XI.1963 r., wartość artykułów wyprodukowanych według wskazanego wzoru była niższa. Uzyskana ze sprzedaży kwota wynosi 88.873,40 zł. W tych warunkach Sąd Wojewódzki uznał za słuszne przyznać powódce wyższą aniżeli w poprzedniej sprawie stawkę wynagrodzenia, a mianowicie 3% od sumy sprzedaży, tj. 2.666,20 zł i taką też sumę zasądził od pozwanej tytułem nie uiszczonej opłaty licencyjnej.Sąd Wojewódzki uznał dalsze roszczenia za nieuzasadnione wobec braku podstaw do przyjęcia, iż pozwana działała w złej wierze. Z tego względu powództwo w pozostałej części oddalił.Powódka złożyła rewizję od powyższego wyroku, domagając się jego zmiany przez podwyższenie kwoty 2.666,20 zł, zasądzonej tytułem wynagrodzenia szkody, do kwoty 3.554 zł oraz zasądzenia dalszej kwoty 15.000 zł tytułem wydania uzyskanych korzyści i zadośćuczynienia za krzywdę moralną, z 8% od dnia 16.XI.1963 r., od obu wymienionych kwot, a ewentualnie - uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 23.XII.1965 r. pełnomocnik powódki podał, że wymieniona w rewizji suma 15.000 zł obejmuje kwotę 8.800 zł dochodzoną tytułem wydania uzyskanych korzyści oraz kwotę 6.200 zł żądaną tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1.Powódka domagała się w pozwie zasądzenia wymienionej na wstępie sumy z 8% od dnia 16.XI.1963 r. Sąd Wojewódzki, zasądzając kwotę 2.666,20 zł z 8% od dnia 31.XII.1964 r., nie wskazał, dlaczego nie przyznał odsetek od daty wskazanej w pozwie. Należało zatem zaskarżony wyrok w części oddalającej żądanie zasądzenia od dnia 16.XII.1963 r. odsetek od kwoty 2.666,20 zł z mocy art. 388 § 1 k.p.c. uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.2.Według art. 56 ust. 1 prawa wynalazczego ten, czyje prawo wyłącznego korzystania z wynalazku zostało naruszone, może żądać m.in. wydania uzyskanych korzyści oraz naprawienia wyrządzonej szkody. Przepis art. 56 ust. 2 przewiduje dalsze roszczenia, a w szczególności stanowi m.in., że naruszający prawo wyłącznego korzystania, jeżeli działał rozmyślnie, obowiązany jest do zapłacenia uprawnionemu tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną stosowanej sumy pieniężnej. Postanowienia art. 56 ust. 2 i 1 mają z mocy art. 82 zastosowanie do wzorów użytkowych. Prawo wynalazcze unormowało zatem jednolicie zagadnienie cywilnoprawnej ochrony prawa wyłącznego korzystania z wynalazku lub wzoru użytkowego.Z zestawienia treści wskazanych przepisów prawa wynika, że prawo wynalazcze nie uzależnia roszczeń o wydanie uzyskanych korzyści i o naprawienie wyrządzonej szkody (art. 56 ust. 1 i art. 82) od istnienia winy naruszającego prawo wyłącznego korzystania z wynalazku lub wzoru użytkowego. Wymienione roszczenia przysługują także wtedy, gdy naruszającemu prawo wyłączności nie można przypisać działania w złej wierze.Sąd Wojewódzki, wychodząc z odmiennych błędnych założeń, bez dostatecznych podstaw uznał za nieuzasadnione roszczenie o zapłatę kwoty 8.200 zł z odsetkami dochodzonej tytułem wydania uzyskanych korzyści. Należało zatem z mocy art. 388 § 1 k.p.c. zaskarżony wyrok uchylić również w części oddalającej powyższe roszczenie.Natomiast oddaleniu podlega rewizja w części obejmującej żądanie zmiany wyroku przez podwyższenie kwoty 2.666,20 zł, zasądzonej tytułem wynagrodzenia wyrządzonej szkody, o kwotę 887,80 zł, tj. do kwoty 3.554 zł. Skarżący podnosząc, że Sąd Wojewódzki powinien przyznać odszkodowanie w wysokości nie 3%, lecz 4% od sumy uzyskanej ze sprzedaży artykułów wyprodukowanych przez pozwaną w spornym okresie, nie przytoczył w rewizji okoliczności, które by mogły nasuwać usprawiedliwione zastrzeżenia przeciwko prawidłowości określenia wysokości odszkodowania należnego powódce z powyższego tytułu.Dochodzone w rewizji zadośćuczynienie za krzywdę moralną w kwocie 6.600 zł, którego powódka nie żądała w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim, nie było - wobec niezłożenia również wniosku o uzupełnienie wyroku (art. 351 § 1 zd. 2 k.p.c.) - przedmiotem wyrokowania tegoż Sądu. Dlatego rewizję w tej części, jako z powyższej przyczyny niedopuszczalną, należało z mocy art. 375 k.p.c. odrzucić.Z przytoczonych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.