II CR 214/66

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Michała i Stanisławy I. przeciwko Wojskowej Komendzie Wojewódzkiej w N. i Wyższej Szkole Pedagogicznej w N. oraz Andrzejowi H. o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego Andrzeja H. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 11.V.1965 r. zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo w stosunku do pozwanego Andrzeja H. uchylił i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w O. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneHenryk I. uległ dnia 15.XI.1963 r. nieszczęśliwemu wypadkowi, a mianowicie biorąc udział w ostrym strzelaniu w ramach Studium Wojskowego słuchaczy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w N., został postrzelony przez kolegę - Andrzeja H. Na skutek doznanych ran Henryk I. zmarł 17.XI.1963 r.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 11.V.1965 r. zasądził od Skarbu Państwa (Wyższej Szkoły Pedagogicznej w N. i Andrzeja H. solidarnie na rzecz rodziców Henryka I. - Michała i Stanisławy małżonków I. sumę 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez nich krzywdę moralną, związaną ze śmiercią syna oraz 3.574 zł jako zwrot poniesionych kosztów pogrzebu.W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki przytoczył, że w czasie ostrego strzelania przy każdym strzelcu stał inny uczestnik Studium Wojskowego, którego obowiązkiem było zbieranie łusek. Zadanie to przy strzelającym Andrzeju H. pełnił Henryk I., który został - w czasie wykonywania zleconych mu obowiązków - przez Andrzeja H. śmiertelnie postrzelony.Sąd Wojewódzki w oparciu o opinię biegłego pułkownika K. przyjął, że praktyka "wyłapywania" łusek była sprzeczna z regulaminem strzelania z broni użytej do tego strzelania. Za wadliwą organizację ćwiczeń, która pociągnęła za sobą wypadek ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa (Studium Wojskowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej).Obronę pozwanego Andrzeja H., że warunki w jakich odbywało się strzelanie, a w szczególności "łapanie" łusek, wykluczają jego odpowiedzialność, ocenił Sąd Wojewódzki jako nietrafną. Sąd Wojewódzki powołał się przy tym na argument, że Sąd Powiatowy w O. skazał pozwanego Andrzeja H. za nieumyślne spowodowanie śmierci Henryka I. Wprawdzie wyrok ten został przez Sąd Wojewódzki uchylony i postępowanie przeciwko Andrzejowi H. umorzono z amnestii, w uzasadnieniu jednak tego postanowienia podkreślono, że "ustalenia Sądu Powiatowego co do winy pozwanego Andrzeja H. nie budzą żadnych zastrzeżeń, a postępowanie umorzono z amnestii jedynie dlatego, że przewidziana kara nie przekraczałaby 1 roku". W tym stanie rzeczy nie budzi, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wątpliwości, że pozwany Andrzej H. ponosi w myśl art. 134 k.z. odpowiedzialność cywilną za krzywdę moralną powodów.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanego Andrzeja H., Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z judykaturą ustaloną w czasie mocy obowiązującej art. 7 dawnego k.p.c. i aktualną także pod rządem art. 11 k.p.c., jeżeli w postępowaniu karnym z jakichkolwiek przyczyn nie doszło do wydania wyroku skazującego, sąd cywilny obowiązany jest samodzielnie ustalić okoliczności, od których zależne jest rozstrzygnięcie żądania pozwu.Zaskarżony wyrok nie czyni temu wymaganiu zadość. Nie zawiera bowiem własnych ustaleń i nie poddaje własnej ocenie materiału dowodowego zebranego w sprawie karnej, a tylko przytacza ocenę Sądu Wojewódzkiego (karnego), zawartą w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu sprawy z mocy amnestii.Naruszenie art. 11 k.p.c. doprowadziło do niedostatecznego wyjaśnienia sprawy na odcinku roszczeń zgłoszonych przeciwko pozwanemu Andrzejowi H. (art. 224 § 1 k.p.c.) i dlatego Sąd Najwyższy orzekał jak w sentencji wyroku.