II CR 279/66
WyrokIzba Cywilna1966-08-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie kuratora małoletniego o niepopieraniu powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, złożone bez zezwolenia sądu opiekuńczego, jest równoznaczne z cofnięciem pozwu i skutkuje umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Oświadczenie kuratora małoletniego o niepopieraniu powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, wniesionego w celu ustalenia stanu prawnego zgodnego z rzeczywistością, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Taka czynność, podobnie jak cofnięcie pozwu, wymaga uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego. Bez takiego zezwolenia oświadczenie kuratora nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w przepisach o cofnięciu pozwu i umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Małoletni powodowie, zastąpieni przez kuratora, domagali się ustalenia, że pozwany nie jest ich ojcem. W toku postępowania pozwany uznał powództwo, jednak wyrok uwzględniający powództwo został uchylony. Po śmierci matki powodów i ustanowieniu kuratora, Sąd Wojewódzki ponownie ustalił, że pozwany nie jest ojcem powodów, opierając się na grupowym badaniu krwi. Kurator wniósł rewizję, zarzucając m.in. niewłaściwe przeprowadzenie dowodu i błędne uznanie, że nie popiera powództwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję kuratora powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Janusza Józefa Ł. i Henryka Kazimierza Ł. przeciwko Leonardowi Ł. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek rewizji kuratora powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 2 maja 1966 r., rewizję tę oddalił.Uzasadnienie faktyczneMałoletni powodowie urodzeni w dniu 22.II.1961 r. i zastąpieni początkowo przez swą matkę Kazimierę Ł. żądali w pozwie przeciw mężowi matki Leonardowi Ł. ustalenia, że pozwany nie jest ich ojcem, twierdząc, że w okresie ich poczęcia małżonkowie Ł. nie obcowali cieleśnie.Pozwany Leonard Ł. uznał powództwo.W oparciu o zgodne zeznania małżonków Ł. Sąd Wojewódzki w Olsztynie uwzględnił powództwo wyrokiem z dnia 19.XII.1963 r., nr II C 165/63, jednakże na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23.IX.1964 r., nr III CR 217/64 i sprawę przekazano Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.W toku dalszego postępowania zmarła Kazimiera Ł. i Sąd Powiatowy w Morągu ustanowił kuratora procesowego dla małoletnich powodów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki w Olsztynie wyrokiem z dnia 2.V.1966 r., nr II C 213/65, ustalił, że pozwany nie jest ojcem powodów, przy czym ustalenie to oparł na wyniku grupowego badania krwi.Od wyroku tego kurator powodów wniósł rewizję i powołując podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 4 i 5 k.p.c., żądał jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut, iż Sąd Wojewódzki wydał wyrok, mimo że kurator powodów na rozprawie w dniu 2.V.1966 r. oświadczył, że nie popiera powództwa, co jego zdaniem było równoznaczne z cofnięciem pozwu, jest nieuzasadniony. Cofnięcie pozwu, wniesionego przez małoletniego w celu ustalenia jego praw stanu w sposób zgodny z rzeczywistością, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i dlatego kurator małoletniego, podobnie jak jego rodzice, czy opiekun mógłby czynności takiej dokonać jedynie po uprzednim uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego (art. 178 § 2, 155 § 2 i 101 § 3 k.r. i op.). Skoro kurator małoletnich powodów takiego zezwolenia nie uzyskał, jego oświadczenie o niepopieraniu powództwa nie mogło wywołać skutków prawnych przewidzianych w art. 203 i 355 k.p.c.Niesłuszne są również zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia dowodu z grupowego badania krwi przez Akademię Medyczną - Zakład Medycyny Sądowej W Gdańsku. Żaden przepis nie nakazuje, by pobranie krwi odbywało się w obecności wszystkich uczestników procesu lub ich przedstawicieli. Wbrew wywodom rewizji Sąd Wojewódzki nie zlecił kuratorowi małoletnich, by dopilnował stawiennictwa pozwanego w tym Zakładzie, a jedynie zlecił mu dopilnowanie stawienia się tam małoletnich powodów i ta czynność została przez niego dokonana. Z wyjaśnień kuratora małoletnich, złożonych na rozprawie rewizyjnej wynika, że przybył do Gdańska tym samym pociągiem co i pozwany, lecz do Zakładu przyjechał później innym środkiem lokomocji miejskiej. Ze sprawozdania Zakładu wynika, że przed pobraniem krwi ustalono tożsamość pozwanego na podstawie jego dowodu osobistego. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki był władny uznać, że nie zachodzi potrzeba ponowienia dowodu z grupowego badania krwi (art. 286 k.p.c).Wreszcie zarzuty rewizji dotyczące rzekomych ustaleń zaskarżonego wyroku, odnoszących się do pożycia małżonków Ł. oraz zdolności pozwanego do zapłodnienia żony, są oczywiście bezzasadne, skoro zaskarżony wyrok ustaleń takich w ogóle nie zawiera, a okoliczności te, wobec wyniku grupowego badania krwi, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 387 k.p.c).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 117/66 1966-04-10Czy sąd procesowy powinien sam zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla małoletniego pozwanego w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, czy też powinien zobowiązać powoda do przedstawienia postanowienia sąd…
- C 316/49 1950-02-28Czy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, w której orzeczono wyrokiem zaocznym, sąd opiekuńczy powinien z urzędu ustanowić kuratora dla małoletniego dziecka w celu obalenia tego wyroku, nawet jeśli wnioskodawca nie miał leg…
- 1 CR 1045/55 1956-07-17Czy sąd powinien przeprowadzić szersze postępowanie dowodowe w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, nawet jeśli strony uznają powództwo i kurator małoletniego również je uznał?
- V CSK 283/11 2012-06-22Czy niewzięcie udziału przez małoletniego uczestnika postępowania w rozprawie odwoławczej przez nieuprawnionego kuratora stanowi nieważność postępowania?
- C 691/52 1952-04-23Czy zwrot pozwu o zaprzeczenie ojcostwa jest zasadny, jeśli strona powodowa nie uzupełniła braków formalnych w postaci braku postanowienia o ustanowieniu kuratora dla małoletniego, mimo że sąd nie zakreślił terminu do uz…
Powołane przepisy
art. 368 pkt 4art. 178 § 2art. 203art. 286 KPcart. 387 KPc§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.