IV KR 149/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak (sprawozdawca).Sędziowie: K. Dobesz, L. Chmielewski.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wacława K. i Jerzego R., oskarżonych z art. 45 § 1 w związku z art. 49 § 1 i art. 25 § 1 lit. c) u.k.s., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 16 maja 1966 r., na zasadzie art. 375, 383 pkt 3, 384 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o przepadku majątku oskarżonych i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Opolu do ponownego rozpoznania;2. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o ściągnięciu od obu oskarżonych solidarnie kwoty 170.400 zł jako równowartości 7.100 dolarów USA;3. zmienił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze łącznej pozbawienia wolności w ten sposób, że każdemu z oskarżonych wymierzył nową karę łączną 2 lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania (...).Sąd Wojewódzki w Opolu wyrokiem z dnia 16 maja 1966 r. uznał oskarżonych Wacława K. i Jerzego R. za winnych tego, że w okresie od 1959 r. do końca 1963 r. w O., nie mając na to zezwolenia:1) nabyli od Pawła A. 7.100 dolarów USA złożonych w banku w Szwajcarii;2) będąc krajowcami dewizowymi, dokonywali zakupów octanu celulozy w firmach zagranicznych, płacąc zań dolarami USA w kwocie około 6.600 dolarów nabytymi od Pawła A. i uczynili sobie z tego źródło dochodu, i w związku z tym:- za czyn opisany w punkcie pierwszym - na mocy art. 45 § 1, art. 25 § 5 pkt 1 i art. 25 § 6, art. 21 § 1 i 3, art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) - skazał Wacława K. i Jerzego R. na kary po 2 lata więzienia, po 50.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na więzienie, przyjmując 1 dzień więzienia za równoważnik 250 zł grzywny, oraz przepadek: części majątku Wacława K., a mianowicie nieruchomości wraz z zabudowaniami, wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w N., i samochodu osobowego Opel-Record, oraz części majątku Jerzego R., a mianowicie nieruchomości wraz z zabudowaniami, wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w N., samochodu osobowego marki Opel-Kapitan i 21 dolarów USA, a ponadto orzekł od obu oskarżonych solidarnie ściągnięcie równowartości 7.100 dolarów USA w kwocie 170.400 zł;- za czyn opisany w punkcie drugim - na mocy art. 49 § 1, art. 25 § 5 pkt 1, art. 13 § 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy skazał obu oskarżonych na kary po 2 lata więzienia i po 50.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na więzienie, przyjmując 1 dzień więzienia za równoważnik 250 zł grzywny.Na mocy art. 6 § 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. Sąd wymierzył obu oskarżonym kary łączne po 2 lata i 6 miesięcy więzienia i na ich poczet na zasadzie art. 58 k.k. zaliczył areszt tymczasowy.Od tego wyroku obaj oskarżeni założyli rewizję, zarzucając wyrokowi obrazę prawa procesowego, błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, obrazę prawa materialnego oraz rażąco niewspółmierny wymiar kary w stosunku do przypisanego im czynu.1. Zarzut obrazy prawa procesowego, mającej - zdaniem rewizji - wpływ na treść wyroku, polega na naruszeniu:- art. 290 w związku z art. 8 k.p.k. przez odstąpienie od przesłuchania świadka Zofii A., mimo że jej przesłuchanie przez Sąd, ze względu na wagę jej zeznań, było dla sprawy konieczne,- art. 299 § 1 k.p.k. przez odczytanie bez zgody oskarżonych wyjaśnień Janiny K.,- art. 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez pominięcie analizy zeznań świadka K. z oczywistą niekorzyścią dla oskarżonego Jerzego R. oraz przez dowolne ustalenie, że zeznania świadka Pawła A. są jednolite,- art. 8 i 266 k.p.k. z powodu niedopuszczenia pytania obrony co do znajomości przez oskarżonych konkretnych przepisów dewizowych.2. Zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, polega na:- błędnym ustaleniu, że oskarżony Jerzy R. współdziałał z Janiną K. w adresowaniu koperty do zagranicznego bankiera,- niedopuszczalnym wykroczeniu poza ramy oskarżenia i zebrany materiał dowodowy sprawy na skutek stwierdzenia, że "machinacje dolarowe oskarżonych (...) zostały tylko częściowo rozpracowane",- ustaleniu - niezgodnie z całokształtem ujawnionych okoliczności - że oskarżeni, "działając w porozumieniu, nabyli od Pawła A. 7.100 dolarów, za które zapłacili mu 710.000 zł" i że oskarżony Wacław K. działał w imieniu spółki,- nielogicznym wyprowadzeniu wniosku z faktu znajomości przez Jerzego R. języka francuskiego i wysłania przez niego ostatniego listu, że Jerzy R. kontrolował i wysyłał pisemne zlecenia Pawła A.,- sprzecznym z dowodami ustaleniu, że oskarżony Wacław K; nie pozostawał wobec Pawła A. nawet w stosunku powinowactwa, mimo że żona wymienionego jest ciotką oskarżonego Wacława K., a nadto że fakt załatwienia lekarstw nie ma żadnego znaczenia dla sprawy,- bezkrytycznym stwierdzeniu, że wiarogodne są pisemne zeznania i że tłumaczenie utrwalonych na taśmie dowodów nie ma znaczenia przy ocenie protokołów zeznań bądź wyjaśnień Pawła A.,- ustaleniu sprzecznym z materiałem dowodowym, że oskarżeni, działając w celu wzbogacenia się, w sposób przestępczy skupowali dolary i w ten sposób pozbawiali gospodarkę dewiz potrzebnych do wykonania ustalonych planów gospodarczych.3. Obraza prawa materialnego polega - według rewizji - na błędnej wykładni przepisów art. 45 § 1 i 49 § 1 u.k.s., albowiem czyny przypisane oskarżonym można zakwalifikować jedynie z art. 26 k.k. w związku z art. 60 § 1 u.k.s., co z kolei na podstawie przepisu § 3 wymienionego artykułu powoduje bezkarność oskarżonych, oraz na błędnym zastosowaniu art. 25 § 1 lit. d) i e) u.k.s.4. Rażąco surowy wymiar kary jest - zdaniem oskarżonych - wynikiem nieuwzględnienia następujących okoliczności:- niemożności uzyskania w warunkach krajowych octanu celulozy, niezbędnego do produkcji,- zużycia nabytego octanu na produkcję eksportową, w wyniku czego Państwo uzyskało dewizy,- niemożności nabycia octanu celulozy za pośrednictwem Prodimexu,- działania oskarżonych z innych pobudek, a nie tylko z chęci zysku,- zapłacenia przez oskarżonych wysokich podatków, pobytu oskarżonych przeszło 1 rok i 6 miesięcy w areszcie tymczasowym, choroby oskarżonego Jerzego R. oraz stosunków rodzinnych obu oskarżonych.W konkluzji rewizji oskarżeni wnoszą o uchylenie wyroku i uniewinnienie przy przyjęciu kwalifikacji czynu przypisanego Wacławowi K. z art. 26 k.k. w związku z art. 60 § 1 u.k.s. i tej samej kwalifikacji do czynu oskarżonego Jerzego R. co do ostatniej, nie zrealizowanej transakcji na 500 dolarów USA, bądź też o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o przepadku majątku oraz ściągnięcia solidarnie kwoty 170.000 zł lub o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kar wydatnie łagodniejszych w wymiarze już odcierpianym i zawieszenie ich wykonania na zasadzie art. 61 k.k.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja oskarżonych jest częściowo zasadna.Słuszne są również niektóre zarzuty obrońcy oskarżonego, podnoszone względem zaskarżonego wyroku w toku rozprawy rewizyjnej. Kwestionowały one w szczególności współmierność kary przepadku majątku oskarżonych w stosunku do przypisanych im czynów oraz brak uzasadnienia w motywach wyroku wymierzenia tej kary.1. Słuszny jest zarzut obrońcy oskarżonego co do obrazy przepisu art. 225 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 299 § 1 k.p.k., której dopuścił się Sąd Wojewódzki, zarządzając odczytanie na rozprawie protokołu zeznań Zofii A., złożonych w toku postępowania przygotowawczego, mimo że protokół ten nie był podpisany przez przesłuchującego oficera dochodzeniowego MO. Protokoły przesłuchań świadków, stanowiące podstawowe dowody w sprawie, powinny być sporządzone zgodnie z wymaganiami obowiązujących w tej mierze przepisów procedury, a zwłaszcza art. 225 § 2 k.p.k. Dokument nie odpowiadający tym wymaganiom nie może stanowić podstawy do wydania wyroku, ponieważ może to naruszać zasady praworządności i ograniczać prawa oskarżonego do obrony. Braku podpisu na protokole nie uzupełniło potwierdzenie przez świadka - w czasie poprzedniej rozprawy sądowej - wszystkich okoliczności podanych w nie podpisanym protokole, ponieważ ten właśnie protokół z poprzedniej rozprawy sądowej nie został przez Sąd Wojewódzki zaliczony w poczet dowodów, na których Sąd oparł zaskarżony wyrok.W omawianej kwestii wypowiedział się już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 grudnia 1955 r. II K 1080/55 (OSN zesz. I/57, poz. 8), wyrażając pogląd, że protokół nie podpisany przez przesłuchującego prokuratora nie podlega odczytaniu na rozprawie sądowej.Częściowo tylko słuszny jest zarzut obrazy art. 8 i 266 k.p.k., polegający na niedopuszczeniu pytania obrony co do znajomości przez oskarżonych przepisów dewizowych. Sąd I instancji uchylił to pytanie bez dostatecznych podstaw. Jednakże uchybienie to nie ma wpływu na treść wyroku, bo gdyby nawet przyjąć, że oskarżeni stwierdziliby, iż nie znali przepisów dewizowych, to twierdzeniom takim nie można by dać wiary, gdyż obaj, prowadząc działalność importowo-eksportową, byli obznajmieni z obowiązującymi w tej mierze przepisami, co zresztą Sąd I instancji w motywach wyroku przekonywająco uzasadnił.2. Bezpodstawny jest natomiast zarzut obrazy art. 94 i 299 § 1 k.p.k. przez odczytanie bez zgody stron zeznań świadka Janiny K., złożonych w charakterze podejrzanej w toku postępowania przygotowawczego. Sąd Najwyższy wyraził już pogląd w uchwale z dnia 13 lipca 1961 r. VI KO 39/61 (OSN zeszyt I/1962, poz. 3), że można odczytywać w warunkach art. 299 § 1 k.p.k. zeznania świadka, który poprzednio na te same okoliczności składał je w charakterze podejrzanego. W tym więc zakresie odczytanie na rozprawie bez zgody stron fragmentu zeznań świadka Janiny K., która składała na te okoliczności wyjaśnienia w śledztwie w charakterze podejrzanej, nie stanowi obrazy art. 299 § 1 k.p.k.Nie stanowi to również obrazy art. 94 k.p.k.W warunkach określonych w art. 94 k.p.k. świadek może odmówić zeznań w wypadku, gdy złożył on zeznanie, ale następnie na przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczył, że chce z prawa odmowy skorzystać; wówczas poprzednie jego zeznanie nie może służyć za dowód i nie może być odczytane ani odtworzone (art. 95 k.p.k.). Prawo odmowy zeznań odnosi się jednak wyłącznie do osoby określonej w art. 94 § 1 i 2 k.p.k. W stosunku do innych oskarżonych występujących w danej sprawie prawo to nie przysługuje świadkowi. Świadek ma więc obowiązek składania zeznań na okoliczności wiążące się z zarzutami osób współoskarżonych pod rygorem art. 106 § 1 i 2 k.p.k., a sąd ma prawo odczytać w trybie art. 299 § 1 k.p.k. zeznania świadka złożone na te okoliczności w toku postępowania przygotowawczego.Należy jednak podkreślić, że dowodu takiego nie wolno wykorzystać względem oskarżonego, w stosunku do którego świadek skorzystał z prawa odmowy zeznań (podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w sprawach IV K 396/59 i II K 224/64).Nieuzasadniony jest zarzut obrońcy oskarżonego podniesiony w toku rozprawy rewizyjnej, mianowicie zarzut obrazy art. 324 § 2 k.p.k., przez nieuprzedzenie oskarżonych o możliwości przypisania im dwóch czynów, mimo że akt oskarżenia zarzucał im jeden czyn przestępczy.Przewidziane w art. 324 § 2 k.p.k. wymaganie ma zastosowanie wówczas, gdy w czasie narady sąd dojdzie do przekonania, że na podstawie okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozprawy, zachodzi możliwość zakwalifikowania czynu oskarżonego pod surowszy przepis karny. Wówczas sąd wznawia przewód i uprzedza o tym strony.W jednej konkluzji aktu oskarżenia przeciwko Wacławowi K. i Jerzemu R. prokurator opisał zarówno przestępstwo kupna dewiz bez zezwolenia, jak również przestępstwo nabywania w firmie zagranicznej - także bez zezwolenia - octanu celulozy, przy czym prokurator zakwalifikował to przestępstwo z art. 45 § 1 w związku z art. 49 § 1 i 25 § 1 lit. d) u.k.s. Na początku przewodu sądowego odczytany został poprzedni wyrok Sądu Najwyższego, zawierający w uzasadnieniu pogląd o możliwości przypisania oskarżonym dwóch odrębnych czynów z art. 45 § 1 i art. 49 § 1 u.k.s. w związku z art. 25 § 1 lit. d) u.k.s.Skoro więc oskarżeni wiedzieli o możliwości przypisania im dwóch odrębnych czynów i skoro czyny te nie zostały przez Sąd zakwalifikowane z surowszego przepisu, niż podawał to w konkluzji akt oskarżenia, to brak było podstaw do zastosowania w tym wypadku art. 324 § 2 k.p.k.Niezasadne są zarzuty błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, przez uznanie, że oskarżeni, działając w porozumieniu, nabyli od Pawła A. 7.100 dolarów, za które zapłacili mu 710.000 zł, mimo iż brak na to dowodów, oraz że tłumaczenie utrwalonych na taśmie magnetofonowej dowodów nie ma znaczenia przy ocenie protokołów zeznań i wyjaśnień Pawła A.Wbrew temu, co twierdzi rewizja, Sąd I instancji miał dostateczne podstawy i dowody na przypisanie oskarżonym zakupu od Pawła A. 7.100 dolarów USA. Dowodami w tym zakresie są:a) wyjaśnienia Pawła A., który szczegółowo wyjaśnił fakt posiadania dolarów w banku szwajcarskim oraz przyznał wielokrotność transakcji kupna-sprzedaży tych dolarów w okresie od 1959 r. do końca 1963 r.,b) zeznania świadków H. i B., od których Wacław K. nabywał drobne kwoty w dolarach,c) wkłady w kwocie 750.000 zł na książeczkach oszczędnościowych małżeństwa Zofii i Pawła A.,d) odpis listu z dnia 8 stycznia 1963 r. zawiadamiającego o przekazaniu na rzecz Jerzego R. 500 dolarów USA,e) sprowadzenie octanu celulozy przez Wacława K. w ilości przeszło 800 kg oraz przez Jerzego R. - przeszło 1.000 kg.Sąd Wojewódzki wyraził słuszny pogląd, że utrwalone na taśmie magnetofonowej zeznania Pawła A. nie mają wartości z powodu licznych przerw i zniekształceń. Ponadto treść utrwalonych zeznań na tej taśmie w części, jaką udało się odtworzyć, nie różni się w sposób istotny od zeznań utrwalonych w protokole przesłuchań Pawła A., zwłaszcza gdy w protokole tym uwzględni się treść sprostowania protokołu przez świadka co do tego, że bezpośrednio nie zawierał żadnych transakcji z Jerzym R.Błędny jest również zarzut obrazy przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 45 § 1, art. 49 § 1 i art. 25 § 1 lit. d) i e) u.k.s. przez zakwalifikowanie czynów przypisanych oskarżonym z tych przepisów, skoro czyny te - zdaniem rewizji - noszą znamiona występku tylko z art. 26 k.k. w związku z art. 60 § 1 u.k.s. i na skutek tego postępowanie powinno ulec umorzeniu na podstawie § 3 tego przepisu.Pomiędzy przestępstwem z art. 45 § 1 i 49 § 1 u.k.s. a art. 60 § 1 u.k.s. jest bardzo istotna i wyraźna różnica.Przestępstwo z art. 45 § 1 u.k.s. polega na kupowaniu lub sprzedawaniu bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom zagranicznych środków płatniczych, złota lub platyny w postaci nie stanowiącej wyrobu użytkowego. Przestępstwo z art. 49 § 1 u. k.s. polega na bezprawnym zawieraniu z cudzoziemcem dewizowym transakcji kupna - sprzedaży w obrocie z zagranicą.Natomiast występek z art. 60 § 1 u.k.s. polega na dysponowaniu bez zezwolenia majątkiem nabytym za granicą w sposób legalny, jak np. w drodze spadkobrania lub wynagrodzenia za pracę. Występkiem z art. 60 § 2 u.k.s. jest udzielanie bez zezwolenia pełnomocnictwa do odbioru lub przyjęcia za granicą wartości dewizowych, mienia albo praw przysługujących na mieniu, znajdującym się za granicą. O różnicy więc między tymi przestępstwami decyduje inna forma działania i odmienna w swoich rozmiarach szkoda dla interesów dewizowych Państwa.Opierając się na wynikach przewodu sądowego, nie można mieć wątpliwości, że kwalifikacja prawna czynów zastosowana przez Sąd Wojewódzki jest trafna.3. Kara powinna być współmierna do stopnia zawinienia oskarżonego. Sąd, wymierzając karę, ma obowiązek przestrzegania ścisłej równowagi pomiędzy karą a indywidualną winą przestępcy, stwierdzoną na podstawie wnikliwej oceny dowodów. Zasada ta powinna być brana pod uwagę przez sąd nie tylko przy wymiarze kary pozbawienia wolności, ale również przy wymiarze grzywny i kar dodatkowych.Niezależnie od tego przy wymiarze kar majątkowych, a więc grzywny i kary przepadku majątku, sąd powinien uwzględnić stosunki majątkowe oskarżonego, rozmiar wyrządzonej szkody oraz korzyści majątkowe, które sprawca osiągnął z przestępstwa.Współmierność między karą dodatkową przepadku majątku a winą i rozmiarem wyrządzonej przestępstwem szkody określa się między innymi przez porównanie rozmiarów szkody z wartością majątku, który ulega przepadkowi. W tym celu sąd ma obowiązek poddać oszacowaniu wartość takiego majątku, bez czego niemożliwe jest stosowanie zasady współmierności między karą a winą za wyrządzenie określonej szkody.Przepis art. 339 § 2 k.p.k. nakłada na sąd obowiązek przytoczenia w motywach wyroku okoliczności, które miał na względzie przy wymiarze kary. Obowiązek ten odnosi się również do wymiaru kary dodatkowej przepadku majątku. Zaniechanie tego obowiązku stanowi obrazę art. 339 § 2 k.p.k., mającą wpływ na treść wyroku.Konieczność przytoczenia w motywach wyroku okoliczności uzasadniających celowość wymiaru kary dodatkowej przepadku majątku nakłada na sąd obowiązek ustalenia - już w czasie przewodu sądowego - okoliczności, które mają wpływ na wymiar tej kary, a w szczególności na określenie wartości majątku, który powinien ulec przepadkowi.Istotną w tym zakresie okolicznością, którą należy ustalić, jest w szczególności: zbieżność w czasie popełnienia przestępstwa i zdobycia całego lub części majątku, stan majątkowy oskarżonego przed popełnieniem przestępstwa, tryb życia oskarżonego i jego rodźmy oraz ustalenie ewentualnych czynności oskarżonego, dokonanych w celu ukrycia bądź uszczuplenia należącej do niego lub jego bliskich substancji majątkowej.Wobec nieustalenia przez Sąd I instancji wartości majątku oskarżonych, który ulega przepadkowi, oraz niepodania okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze tej kary, należało w tej części zaskarżony wyrok uchylić i przekazać w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.4. Przedmiotem występku skarbowego są wszelkie przedmioty pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z występku. Przedmiotem przestępstwa skarbowego przypisanego oskarżonym w punkcie pierwszym sentencji wyroku jest kwota 7.100 dolarów USA, którą oskarżeni nabyli od Pawła A., płacąc mu po 100 zł za dolara. Przedmiotem tego samego występku jest również kwota 710.000 zł uzyskana za sprzedane dolary, która na mocy postanowienia prokuratora uległa przepadkowi. Przedmiotem przestępstwa skarbowego przypisanego oskarżonym w drugim punkcie sentencji wyroku był octan celulozy, nabywany bez zezwolenia, przez oskarżonych w firmach zagranicznych za zakupione przez nich poprzednio dolary. Z surowca tego oskarżeni wytwarzali okulary przeciwsłoneczne, które następnie eksportowali za pośrednictwem centrali handlu zagranicznego. Uwzględniając tę okoliczność oraz fakt przepadku 710.000 zł uzyskanych za dolary i wymierzenia oskarżonym trzech kar majątkowych, a mianowicie wysokich grzywien, przepadku majątku i orzeczenia dotyczącego ściągnięcia solidarnie kwoty 170.400 zł jako równowartości 7.100 dolarów USA, należało podzielić pogląd wyrażony w rewizji oskarżonych, że suma kar majątkowych wymierzonych oskarżonym jest rażąco niewspółmierna do stopnia ich winy i rozmiarów wyrządzonej przez nich szkody. Z tych względów Sąd Najwyższy, mając na uwadze fakultatywny warunek przepisu art. 21 § 1 u.k.s., uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o ściągnięciu od obu oskarżonych solidarnie kwoty 170.400 zł jako równowartość 7.100 dolarów USA.5. Sąd Najwyższy złagodził do dwóch lat karę łączną pozbawienia wolności, wymierzoną obu oskarżonym w rozmiarze po 2 lata i 6 miesięcy więzienia, kierując się przy tym następującymi przesłankami:Obaj oskarżeni przebywali przez dłuższy czas w areszcie tymczasowym i od dnia 3 lipca 1965 r. przebywają na wolności. Oskarżony Wacław K. przebywał w areszcie 1 rok, 5 miesięcy i 27 dni, a oskarżony Jerzy R. 1 rok, 6 miesięcy i 15 dni. Po dłuższym okresie przebywania na wolności powrót do więzienia w tych warunkach stanowiłby dla oskarżonych dolegliwość zbyt surową, zwłaszcza że pozostaje do wykonania kara stosunkowo wysokiej grzywny.Przestępstwa przypisane obu oskarżonym różnią się swym charakterem od typowych przestępstw kwalifikowanych z art. 45 § 1 i 49 § 1 w związku z art. 25 § 5 u.k.s. Różnice polegają na tym, że przedmiot przestępczych transakcji, a mianowicie dolary, pozostawał poza granicami kraju, że do kraju sprowadzony został cenny surowiec, wykorzystany następnie do produkcji eksportowej, że obaj oskarżeni podejmowali również próby nabycia tego surowca za dolary w Prodimeksie.Są to wprawdzie okoliczności, które nie ekskulpują oskarżonych, mają one jednak wpływ na ocenę stopnia ich winy i rozmiaru szkody wyrządzonej interesom dewizowym Państwa, a tym samym rzutują na potrzebę złagodzenia kary pozbawienia wolności, która została wymierzona oskarżonym przez Sąd I instancji.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.