II CR 560/61

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa P.E.A. przeciwko Skarbowi Państwa o wydanie nieruchomości na skutek rewizji powódki od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 24 stycznia 1961 r. rewizją oddalił.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa w pozwie z dnia 31.XII.1955 r. wnosiła o zobowiązanie Skarbu Państwa do wydania dwu morgów ziemi, oznaczonej według pomiarów nr 215 wraz z domem i działki ziemi o powierzchni 1.248 sążni kwadratowych, oznaczonej nr 10/9 według tabeli likwidacyjnej dla wsi Jurydyka pod nr policyjnym 525. Jako dowody strona powodowa załączyła do pozwu wypis działu I i II wykazu hipotecznego księgi hipotecznej oznaczonej nr 352.Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i powołała się na złożone do akt sprawy orzeczenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 3.II.1959 r. o przejściu na własność Państwa ww. nieruchomości.Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 24.I.1961 r. Nr C 633/00 umorzył postępowanie w sprawie. Ustalił na podstawie orzeczenia Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej z dnia 3.II.1959 r., że sporna nieruchomość przeszła na własność Państwa na podstawie art. 7, 17 i 18 ustawy z 25.II.1958 r. o uregulowaniu stosunku prawnego mienia - pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). W związku z tym Sąd Wojewódzki uznał, że sądy powszechne nie są właściwe do rozstrzygnięcia kwestii zwrotu mienia, o którym mowa w art. 17 cyt. wyżej ustawy i dlatego postępowanie sądowe umorzył (art. 13 ww. ustawy, art. 2 i 207 § 1 k.p.c.).Wymienione postanowienie zaskarżyła strona powodowa rewizją, którą oparła na podstawie art. 371 § 1 ust. 1, 3 i 4 k.p.c. i wniosła o jego zmianę i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów procesu za obie instancje.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Najdalej idący jest zarzut skarżącej powódki kwestionujący ważność orzeczenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 3.II.1963 r., z powodu niezastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów art. 22, 23, 46, 47, 68 i 80 o postępowaniu administracyjnym i dlatego orzeczenie to zdaniem skarżącego nie wiąże Sądu.Zarzut powyższy nie jest zasadny.Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądy powszechne nie są związane decyzją władzy administracyjnej, jedynie w przypadku, gdy została ona wydana przez władzę oczywiście niewłaściwą lub bez zachowania jakichkolwiek przepisów postępowania lub bez podstawy prawnej, a więc gdy zachodzi tzw. bezwzględna nieważność (zob. w tej materii orzeczenie SN zamieszczone w OSP z. 1, 1947, poz. 25 i z. 3, 1952, poz. 75).Te przesłanki w sprawie nie zachodzą.Dana nieruchomość była oddana w zarząd Wydziałowi Opieki i Pomocy Społecznej Prez. WRN w Łodzi. Znajdowała się więc w gestii Ministra Pracy i Opieki Społecznej. Minister ten, działając w oparciu o wymienione w tym orzeczeniu przepisy, art. 7 i 17 ustawy z dnia 25.II.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), stwierdził przejście tejże nieruchomości na własność Państwa.Skoro sporna nieruchomość znajdowała się w gestii Ministra Pracy i Opieki Społecznej nie można więc przyjąć, by Minister ten był rzeczywiście niewłaściwy do jej wydania i by nie było żadnej podstawy prawnej do wydania orzeczenia. Brak również podstaw do przyjęcia, by niezachowanie przepisów w postępowaniu administracyjnym wymienionych w skardze rewizyjnej powódki upoważniało Sąd do wniosku, że orzeczenie to jest bezwzględnie nieważne i że nie wiąże sądów powszechnych, skoro mogłoby to mieć miejsce jedynie w przypadku niezachowania żadnych form postępowania - a tego nawet sam skarżący nie twierdzi.Skoro więc zarzut bezwzględnej nieważności orzeczenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 3.II.1959 r. nie jest trafny, rozważanie dalszych zarzutów skarżącej odnośnie braku podstaw do wydania decyzji w trybie administracyjnym o przejściu danej nieruchomości na własność Państwa i nienależytego rozważenia zarzutu wysokości nakładów Państwa na daną nieruchomość stało się bezprzedmiotowe. Niezasadny jest w końcu zarzut, że skoro Sąd Wojewódzki uznał, iż spór ten nie podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny, to powinien był pozew odrzucić, a nie umorzyć postępowanie.Spór niniejszy został wszczęty w 1955 r. i stosownie do art. 13 ustawy z dnia 25.11.1958 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 37) postępowanie sądowe i egzekucyjne w sprawach o zwrot spornej nieruchomości, która przeszła na własność Państwa, ulega umorzeniu z mocy samego prawa. Sąd Wojewódzki nie mógł więc pozwu w tym sporze odrzucić.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 383 k.p.c. orzekł jak wyżej.