I CR 299/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kałamajski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Grudziński, J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Zakładu Społecznego dla Dorosłych w C. przeciwko Tadeuszowi K. o zapłatę 1.650 zł, na skutek rewizji pozwanego na postanowienie Sądu Powiatowego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 1963 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePaństwowy Zakład Specjalny dla Dorosłych w C. dochodzi sumy 1.650 zł, wyłożonej na utrzymanie i leczenie pensjonariusza Józefa K. od brata pozwanego, Tadeusza K., obowiązanego do alimentacji z mocy ustawy.Sąd Powiatowy pozew odrzucił z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Sąd Powiatowy powołał się na § 1 pkt 7 rozp. Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 roku w sprawie przymusowego ściągania niektórych należności państwowych (Dz. U. Nr 32, poz. 193 z późniejszymi zmianami).Orzeczenie Sądu Powiatowego zaskarżył pozwany, który twierdzi, że powołane przez Sąd Powiatowy rozporządzenie Ministra Finansów nie ma w sprawie zastosowania, gdyż pozwany nie zobowiązał się pisemnie do ponoszenia kosztów pobytu jego brata w powodowym zakładzie.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 28 lutego 1964 roku odroczył rozpoznanie sprawy i na podstawie art. 388 k.p.c. przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy w razie dochodzenia przez państwowy zakład leczniczy kosztów leczenia i utrzymania pacjenta od osoby zobowiązanej do alimentacji z tytułu pokrewieństwa - dopuszczalna jest droga sądowa?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy postanowieniem z dnia 1 czerwca 1964 r. przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył co następuje:W świetle uchwały Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1960 r. (OSN, poz. 62/61) powodowy zakład na mocy art. 37 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 49, poz. 452) oraz § 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie przymusowego ściągania niektórych należności państwowych (Dz. U. Nr 32, poz. 193) w brzmieniu rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1960 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 51) jest uprawniony do ściągania przypadającej mu od pensjonariusza należności w drodze egzekucji administracyjnej i nie może dochodzić tych należności przed sądem powszechnym w drodze powództwa. Ale nie tej materii dotyczą wątpliwości Sądu Wojewódzkiego.Należność powodowego Zakładu dotyczy kosztów utrzymania brata pozwanego i powód dochodzi tej należności od pozwanego, jako od osoby obowiązanej do alimentacji pensjonariusza Zakładu na podstawie art. 71 k.r. Wątpliwości Sądu Wojewódzkiego dotyczą kwestii, czy przedstawiona wyżej zasada ma zastosowanie wtedy, gdy uprawniony wierzyciel dochodzi swej należności nie od bezpośredniego dłużnika, lecz od osoby zobowiązanej do alimentacji dłużnika z tytułu pokrewieństwa na mocy art. 71 k.r.Na pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.Do zapłacenia należności wymienionych w cytowanym rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r. na podstawie art. 37 ust. 2 cytowanego dekretu o zobowiązaniach podatkowych mają analogiczne zastosowanie przepisy tegoż dekretu. Z przepisów tych wynika, że do zapłacenia podatku może być pociągnięty nie tylko dłużnik, w stosunku do którego zobowiązanie podatkowe powstało, lecz również inna osoba. Tą inną osobą może być podmiot wymieniony w artykułach 15-24, a prócz tego osoba, na którą po śmierci podatnika przechodzi spadek (art. 2).Zarówno wtedy, gdy do odpowiedzialności podatkowej pociągnięta jest osoba, w stosunku do której zobowiązanie spadkowe powstało, jak i wówczas, gdy do odpowiedzialności pociągnięta jest "inna osoba" w rozumieniu wyżej podanym, tryb postępowania jest taki sam, mianowicie administracyjny, a więc z wyłączeniem drogi sądowej.Stosując odpowiednio przepisy o pociąganiu "innej osoby" do zapłacenia zobowiązania podatkowego, a zatem również zasadę, że do pociągnięcia innej osoby do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe służy tylko droga administracyjna, stwierdzić trzeba, że do zapłacenia należności wymienionych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r., a więc również do zapłacenia należności z tytułu świadczeń społecznej służby zdrowia na rzecz pensjonariusza, może być pociągnięta osoba, na której w myśl art. 71 k.r. z tytułu pokrewieństwa ciąży obowiązek alimentacji wobec owego pensjonariusza, oraz że może to nastąpić tylko w trybie administracyjnym, z wyłączeniem drogi sądowej.Z powyższego wynika, że zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego jest trafne i zgodne z prawem.Zasada przedstawiona wyżej pozbawia powoda drogi sądowej, ale nie pozbawia możliwości obrony przed sądem pozwanego. Pozwany ma prawo obrony przed sądem w trybie § 2 cytowanego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 1955 r. oraz ma możność wykazania, że dochodzona od niego wierzytelność powodowi nie przysługuje w całości lub w części.Odmiennego poglądu wyrażonego w wytycznych Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1962 r. Sąd Najwyższy nie podziela.