II PO 5/65

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1965-09-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, bez wskazania konkretnych sędziów i uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie, podlega oddaleniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa nie przewiduje możliwości wyłączenia sądu, a jedynie wyłączenie sędziego. Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest w istocie wnioskiem o wyłączenie sądu. Strona domagająca się wyłączenia sędziego musi imiennie wskazać sędziego, którego dotyczy wniosek, oraz podać okoliczności uprawdopodabniające przyczyny wyłączenia. Wniosek nieodpowiadający tym wymogom podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Powód Władysław W. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w O. w sprawie o odszkodowanie przeciwko Państwowej Komunikacji Samochodowej. Powód nie wskazał konkretnych sędziów ani nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających ich wyłączenie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek powoda o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w O.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rejman.Sędziowie SN: W. Glabisz, S. Graban.Protokolant: K. Kowalska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 września 1965 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Władysława W. przeciwko Państwowej Komunikacji Samochodowej - Oddział w O. o odszkodowanie na skutek wniosku powoda z dnia 3.IX.1965 r. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w O.postanawia:oddalić wniosek.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 49 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego.Przepis ten - poza zmianami natury redakcyjnej - odpowiada treści art. 50 § 1 k.p.c., obowiązującego do dnia 1.I.1965 r. Nadal więc zachowały aktualność poglądy judykatury i doktryny na temat wyłączenia sędziego na wniosek strony, a w szczególności orzecz. SN z dnia 21.XI.1957 r., I CO 27/57 (O.S.P. 5/1958 poz. 141), aprobowane przez prof. Siedleckiego (P. i Nr I/1959 r. str. 120 in fine ) oraz z dnia 10.XI.1958 r. 3 Co. 20/58 (O.S.P. 7-8/1959 poz. 208).Ustawa nie przewiduje możliwości wyłączenia sądu, a tylko wyłączenie sędziego. Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest jednak w istocie wnioskiem o wyłączenie sądu. Wyłączenie sądu miałoby więc miejsce wówczas, gdyby między jedną ze stron lub jej przedstawicielem a wszystkimi sędziami danego sądu zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności każdego z nich.Żądając wyłączenia sędziego, strona musi po pierwsze wskazać imiennie, kogo wniosek dotyczy, a po drugie podać okoliczności uprawdopodabniające przyczyny wyłączenia (art. 50 § 1 k.p.c.).Wniosek nie odpowiadający tym wymogom podlega oddaleniu. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Twierdzenie natomiast, że sędzia nie będzie obiektywny i dlatego powinien być wyłączony, nie uzasadnia oczywiście wniosku.Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że między jedną ze stron lub jej przedstawicielem a sędzią, którego wyłączenia się on domaga, zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, iż celowe jest jego wyłączenie od udziału w sprawie. Nie uzasadnia natomiast wniosku z art. 49 k.p.c. okoliczność, że sędzia orzekający w sprawie pozostaje z innymi osobami, np. sędziami tego sądu, w przyjacielskich stosunkach. Nie jest bowiem istotne, co łączy sędziego orzekającego z innymi osobami, ale to co ewentualnie łączy go z jedną ze stron lub jej przedstawicielem. Gdy wnioskodawca złoży umotywowany wniosek o wyłączenie konkretnego sędziego (sędziów), to dopiero wtedy sąd zażąda od niego (nich) wyjaśnień, zgodnie z treścią art. 52 § 2 k.p.c.Wniosek powoda o wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w O. jest oczywiście bezpodstawny.Nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 48 i 49 k.p.c., a osobiste przeświadczenie wnioskodawcy o stronniczości sędziów jest pozbawione uzasadnienia. Nawet gdyby jeden z nich odniósł się do powoda niewłaściwie, nie uzasadniałoby to jeszcze wniosku, iż trzej sędziowie, którzy będą rozpoznawać jego sprawę w postępowaniu rewizyjnym, nie będą bezstronni. Jednak samo twierdzenie o nieżyczliwości jednego z wiceprezesów musi budzić wątpliwości, jeśli się zważy wysoce napastliwą postawę powoda w stosunku do Sądu Wojewódzkiego w O.Błędne jest też przeświadczenie wnioskodawcy o zależności sędziów od swych przełożonych, gdyż w sprawach, w których orzekają, są oni niezawiśli i podlegają tylko ustawie.Powód nie konkretyzuje swoich zarzutów pod adresem poszczególnych sędziów Sądu Wojewódzkiego w O. i dlatego nie ma ani potrzeby, ani nawet możliwości żądania wyjaśnień, o których mowa w art. 52 § 2 k.p.c.Z tych też względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 50 § 1 KPCart. 52 § 2 KPCart. 48§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.