I CR 827/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Walentego i Jadwigi małż. S. przeciwko Krystynie S. o rozwiązanie przysposobienia, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 1962 r.,zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym postanowieniem z dnia 30.XI.1960 r. Sąd Powiatowy w Janowie Lubelskim orzekł przysposobienie Krystynie B., ur. w 1943 r., przez małżonków Walentego i Jadwigę S.W sprawie niniejszej małż. S. domagali się rozwiązania powyższego stosunku przysposobienia.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył, co następuje:Powodowie prowadzą gospodarstwo rolne o obszarze 6,87 ha. Stosunki między powodami a pozwaną układały się początkowo poprawnie. Pozwana wykonywała prace w polu i domu. Na noc przychodziła spać do swych rodziców, gdyż powodowie mają tylko 1 małą izbę (kuchnię), natomiast rodzice pozwanej, którzy w tej samej wsi gospodarują na 12 morgach ziemi, mają dom składający się z kilku izb. Po pewnym czasie stosunki między powodami a pozwaną uległy pogorszeniu. Powodowie bowiem nalegali na pozwaną, aby wykonywała wszystkie prace, jakie zazwyczaj na wsi wykonują mężczyźni (np. oranie, sianie i koszenie). Ponieważ pozwana jest młoda i słaba, nie była w stanie wykonywać tych prac i w sierpniu 1961 r. (po żniwach) odeszła od powodów do swych rodziców.Sąd Wojewódzki uznał, że wobec naruszenia przez powodów obowiązków rodzinnych przez niewłaściwe traktowanie pozwanej jako córki i dążenie ich do wykorzystania jej w maksymalny sposób, a zatem wobec sprzecznego z zasadami współżycia społecznego ich postępowania, należało z mocy art. 70 kod. rodz. rozwiązać przysposobienie.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji pozwanej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca trafnie podnosi, że prawidłowo dokonane przez Sąd Wojewódzki ustalenia faktyczne nie usprawiedliwiają rozwiązania stosunku przysposobienia wobec braku ważnych powodów.W orzeczeniu z dnia 2.III.1955 r. II CR 1749/54 (OSN/1956, poz. 36) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 70 § 2 kod. rodz. powinien być tłumaczony w ścisłym powiązaniu z § 1 tego artykułu, jako ciąg dalszy tej samej myśli. Konsekwencją takiego tłumaczenia będzie uznanie, że stosunek przysposobienia może być rozwiązany jedynie z ważnych powodów, nawet już po dojściu przysposobionego do pełnoletności. Ustawa nie zawiera bliższego wyjaśnienia ważnych powodów rozwiązania stosunku przysposobienia. Biorąc pod uwagę istotę i skutki przysposobienia, za usprawiedliwioną w wyniku płynących stąd konsekwencji należy uznać ocenę, że rozwiązanie przysposobienia osób pełnoletnich może nastąpić w razie ciężkiego naruszenia obowiązków rodzinnych, a także w razie popełnienia czynów rażąco sprzecznych z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym.Wskazane przyczyny nie uzasadniają jednak rozwiązania przysposobienia, jeżeli zachodzą wyłącznie po tej stronie, która wystąpiła z takim żądaniem. Uwzględnienie powództwa w takim wypadku byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym.Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powodowie - z poważnym naruszeniem obowiązków rodzinnych - zmuszali pozwaną do pracy w ich gospodarstwie ponad jej siły i możliwości. Skoro zaś - przy rażąco sprzecznym z zasadami współżycia społecznego ich postępowaniu - brak jest podstaw do przypisania pozwanej niewłaściwego stosunku do powodów, to usprawiedliwiony jest w świetle wyżej przytoczonych wyjaśnień jej zarzut, że wobec braku ważnego w rozumieniu art. 70 § 1 k.r. powodu rozwiązania stosunku przysposobienia powództwo podlegało oddaleniu.Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 386 k.p.c. zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.