1 CZ 55/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer (sprawozdawca). Sędziowie: L. Konic, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wincentego B. przeciwko BGK i Skarbowi Państwa o umorzenie egzekucji, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 24 listopada 1961 r. i w związku z postanowieniem z dnia dzisiejszego,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneWincenty B., twierdząc, że zobowiązanie wygasło i nie może być egzekwowane, wytoczył powództwo przeciwko Bankowi Gospodarstwa Krajowego i Skarbowi Państwa o umorzenie egzekucji prowadzonej przez Skarbowy Urząd Komorniczy Wydziału Finansowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. na podstawie tytułów wykonawczych Banku Gospodarstwa Krajowego w W. Nr 15/12/1960 i Nr 10/13/1960.Sąd Powiatowy w Lublinie postanowieniem z dnia 24 listopada 1961 r. przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy według właściwości przytaczając, że stosownie do art. 22 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym (Dz. U. Nr 20, poz. 121) powództwo przeciwko bankowi państwowemu wytacza się przed Sąd właściwy w miejscu siedziby banku, a więc w danym wypadku przed Sąd w m. st. Warszawie.W zażaleniu powód wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że art. 573 § 2 k.p.c. ustanawia szczególną właściwość sądu, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, oraz że obowiązkiem Sądu Powiatowego było rozstrzygnąć, w jakim stosunku pozostają do siebie właściwości określone w prawie bankowym i w przepisie szczególnym k.p.c., stanowiącym wyjątek od zasad ogólnie regulujących właściwość sądu.Rozpoznając zażalenie powoda, Sąd Wojewódzki przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Jaki sąd jest miejscowo właściwy w sprawie z powództwa przeciwko bankowi państwowemu o umorzenie egzekucji?"Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu podnosi, że wyłaniające się w sprawie zagadnienie właściwości miejscowej sądu sprowadza się do tego, czy dać tu pierwszeństwo art. 573 § 2 k.p.c., czy też art. 22 ustawy z dn. 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym, albowiem szczególny charakter obu tych przepisów sprawia, że zagadnienie to budzi poważne wątpliwości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył, co następuje:Skarżący twierdzi, że obowiązkiem Sądu Powiatowego było rozstrzygnąć, w jakim stosunku pozostają do siebie właściwości określone w art. 22 prawa bankowego i w art. 572 § 2 k.p.c.W związku z takim zarzutem skarżącego należy stwierdzić, że powództwo o umorzenie egzekucji przewidziane w art. 21 ust. 4 prawa bankowego opiera się na przesłankach sformułowanych w tym właśnie przepisie, a nie na przesłankach, o których wspomina art. 573 k.p.c., gdy jest mowa o powództwie o umorzenie egzekucji. Art. 21 ust. 4 prawa bankowego przewiduje jako przesłankę powództwa o umorzenie egzekucji wykazanie, że egzekwowana wierzytelność nie istnieje lub istnieje w kwocie mniejszej, albo zgłoszenie przez dłużnika wzajemnego roszczenia nadającego się do potrącenia z wierzytelności egzekwowanej, a zatem przesłanki, które uzasadnienia powództwa o umorzenie egzekucji w świetle art. 573 § 1 k.p.c. nie stanowią.Niezależnie od tego art. 22 prawa bankowego przewiduje właściwość sądu w miejscu siedziby banku jako właściwość wyłączną, podobnie jak przepisy art. 35, 36, 37, 39 k.p.c. traktujące o właściwości wyłącznej, podczas gdy przepis art. 573 § 2 k.p.c. nie wskazuje na właściwość wyłączną w przeciwieństwie do art. 22 prawa bankowego i w przeciwieństwie do art. 35, 36, 37 i 39 k.p.c. Skoro więc art. 22 prawa bankowego uznaje tylko jedyny wyjątek od przewidzianej w nim właściwości wyłącznej dla roszczeń wynikających ze stosunku pracy i umieszczony został bezpośrednio po artykule 21 prawa bankowego, na którym opiera się roszczenie powoda, to nie było żadnej podstawy do uznania, że w sprawie o umorzenie egzekucji wytoczonej przeciwko bankowi państwowemu nie może mieć zastosowania art. 22 prawa bankowego, i dlatego Sąd Powiatowy słusznie uznał za miejscowo właściwy sąd w miejscu siedziby pozwanego banku.W tym stanie rzeczy zażalenie, jako bezzasadne, podlega oddaleniu, przy czym na pytanie Sądu Wojewódzkiego należy odpowiedzieć, że sądem miejscowo właściwym w sprawie z powództwa przeciwko bankowi państwowemu o umorzenie egzekucji jest wyłącznie sąd rzeczowo właściwy w miejscu siedziby pozwanego banku państwowego.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.