Rw 1052/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: ppłk H. Kostrzewa (sprawozdawca), ppłk A. Kruszka.Prokurator: ppłk S. Wojtczak.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Koszalinie, sprawę Jana S. skazanego wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 1963 r. miedzy innymi za przestępstwo z art. 144 § 1 k.k. W.P. na karę 6 miesięcy więzienia za to, że "w dniach 29 i 30 czerwca 1963 r. dopuścił się naruszenia ogólnych przepisów o eksploatacji pojazdów mechanicznych w ten sposób, że jadąc jako kierowca samochodem ciężarowym prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, co mogło doprowadzić do uszkodzenia pojazdu i wypadku z ludźmi".W skardze rewizyjnej prokurator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.W.P. zamiast z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu oraz obrazę przepisu art. 31 § 1 cytowanej ustawy przez niewymierzenie oskarżonemu dodatkowej kary utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych. W konkluzji rewizja domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowił, w uwzględnieniu skargi rewizyjnej prokuratora, uchylić wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 1963 r. w sprawie Jana S. w części skazującej go z art. 144 § 1 k.k.W.P. oraz w części orzekającej o karze łącznej i w tym zakresie przekazać sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Wniosek skargi rewizyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania jest w pełni uzasadniony.Podstawową przyczyną powodującą takie właśnie rozstrzygnięcie sprawy jest uchybienie Sądu I instancji, które polega na niewykonaniu konkretnej normy prawa materialnego (art. 31 § 1 ustawy antyalkoholowej), nakazującego orzeczenie kary dodatkowej w postaci utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych w razie skazania prowadzącego pojazd mechaniczny za przestępstwo pozostające w związku z naruszeniem w stanie nietrzeźwości obowiązków kierowcy.Na podstawie przeprowadzonych na rozprawie dowodów Sąd I instancji trafnie ustalił, że oskarżony Jan S. w czasie bezpośrednio poprzedzającym prowadzenie samochodu ciężarowego oraz w czasie okolicznościowego postoju wypił pewną ilość wina, a następnie wódki, przez co wprawił się w stan nietrzeźwości. Znajdując się w takim stanie, oskarżony prowadził pojazd mechaniczny na drogach publicznych. Ustalenie to, będące podstawą skazania oskarżonego za czyn z art. 144 § 1 k.k.W.P. powinno również spowodować orzeczenie obligatoryjnej kary dodatkowej przewidzianej w przepisie art. 31 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Sąd I instancji nie wykonał tego ustawowego obowiązku i dlatego - wobec niemożności naprawienia tego błędu w postępowaniu rewizyjnym - wyrok podlega uchyleniu z jednoczesnym skierowaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Odrębnym zagadnieniem jest kwestia zastosowania właściwej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Jana S.Prokurator ma niewątpliwie rację, gdy twierdzi, że "przepis art. 144 § 1 k.k.W.P. wymaga - oprócz naruszenia stosownych przepisów o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach - także zaistnienia skutków tego naruszenia w postaci wypadku z ludźmi lub uszkodzenia maszyny albo też niebezpieczeństwa zaistnienia tych skutków".Do przypisania kierowcy wojskowego pojazdu mechanicznego winy z art. 144 § 1 k.k.W.P. nie wystarcza samo tylko ustalenie, że kierowca ten w czasie prowadzenia pojazdu znajdował się w stanie nietrzeźwości. Niezbędne jest ponadto stwierdzenie, w jakiej mierze stan nietrzeźwości wpływał na nieprawidłowości w prowadzeniu przez takiego kierowcę pojazdu mechanicznego, oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy znalazło to swój wyraz w naruszeniu konkretnych zakazów i nakazów, przewidzianych w przepisach o ruchu pojazdów.Kryteria te mają szczególne znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy, w której nie zaistniał przewidziany w przepisie art. 144 § 1 k.k.W.P. skutek przestępny w postaci uszkodzenia lub zniszczenia maszyny, nieszczęśliwego wypadku z ludźmi etc. i w której zachodzi konieczność rozważenia, czy zachowanie się sprawcy było tego rodzaju, iż mogło spowodować powstanie takich skutków. Dopiero przeprowadzone w tej drodze rozumowanie, oparte na zebranych w sprawie dowodach, może stworzyć przesłanki do przyjęcia, że zachowanie się nietrzeźwego kierowcy w czasie prowadzenia pojazdu mechanicznego zagrażało bezpieczeństwu na jezdni i powodowało realną możliwość powstania wypadku drogowego.Sąd I instancji nie rozważył przedstawionych wyżej aspektów sprawy, co niewątpliwie miało wpływ na ocenę prawną przypisanego oskarżonemu czynu przestępnego.Wobec uchylenia wyroku Sąd I instancji będzie miał możność ustosunkować się do omówionych zagadnień w czasie ponownego rozpoznania sprawy. W zależności od wyników ponownej rozprawy, Sąd I instancji rozstrzygnie, czy oskarżony winien jest popełnienia przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.W.P., czy też - jak twierdzi w rewizji prokurator - przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu. Niemałe znaczenie w tej mierze odegrać mogą zeznania świadków, których należy zbadać na okoliczności związane z zachowaniem przez oskarżonego zasad jazdy. Słusznie bowiem podkreślono w rewizji, że w obecnym stanie sprawy brak jest dowodów na to, aby oskarżony Jan S. podczas prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwym stworzył realne niebezpieczeństwo określone w przepisie art. 144 § 1 k.k.W.P.