VI KO 5/62

UchwałaIzba Karna1962-06-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe skazanie, które w chwili wniesienia rewizji nadzwyczajnej lub wyrokowania w jej wyniku należy uważać za niebyłe w myśl art. 64 k.k., może uzasadniać stosowanie art. 6 lub 7 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko własności społecznej?
Ratio decidendi
Warunkowe skazanie, które w chwili wniesienia rewizji nadzwyczajnej lub wyrokowania w jej wyniku należy uważać za niebyłe w myśl art. 64 k.k., nie stanowi przeszkody do zastosowania obostrzeń przewidzianych w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., jeżeli przestępstwo przewidziane w tym przepisie kwalifikowane jest ze względu na zagarnięcie mienia, a oskarżony w czasie popełnienia ponownego przestępstwa był skazany w rozumieniu art. 6 tej ustawy. Okres dodatkowy przewidziany w art. 64 k.k. nie jest wliczany do okresu próby, ale stanowi okres, w którym oskarżony jest uważany za osobę skazaną.
Stan faktyczny
Oskarżony został prawomocnie skazany z warunkowym zawieszeniem kary. W okresie próby popełnił nowe przestępstwo, za które został skazany z surowszych przepisów. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną. W międzyczasie upłynął okres do zarządzenia wykonania pierwszej kary, co zgodnie z art. 64 k.k. czyniło ją niebyłą. Powstała wątpliwość prawna, czy takie niebyłe skazanie może uzasadniać stosowanie surowszych przepisów w kontekście rewizji nadzwyczajnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że warunkowe skazanie, które stało się niebyłe w myśl art. 64 k.k., może uzasadniać stosowanie art. 6 lub 7 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), J. Zembaty, M. Bogusławski (współsprawozdawca), Z. Chełmicki, Z. Kubec, E. Binkiewicz.Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana G. oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez zwykły skład Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy warunkowe skazanie, które w chwili bądź wniesienia rewizji nadzwyczajnej, bądź też wyrokowania wskutek tej rewizji należy uważać za niebyłe w myśl art. 64 k.k. - może uzasadniać stosowanie art. 6 lub 7 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOskarżony Jan G. w dniu 18 grudnia 1959 r. wyrokiem Sądu Powiatowego w Chodzieży został prawomocnie skazany na podstawie art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 69) na dwa miesiące aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres dwóch lat.W okresie trwania warunkowego zawieszenia kary oskarżony w dniach 29 i 30 czerwca 1960 r. popełnił nowe przestępstwo tego samego rodzaju, za które wyrokiem Sądu Powiatowego w Chodzieży z dnia 26 sierpnia 1960 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu jako rewizyjnego z dnia 8 grudnia 1960 r., został skazany z mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) zamiast z art. 6 lit. a) tejże ustawy.Minister Sprawiedliwości wniósł w sprawie rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego.Tymczasem w pierwszej z powyższych spraw upłynął bezskutecznie okres do zarządzenia wykonania kary dwóch miesięcy aresztu, wobec czego skazanie Jana G. w tej sprawie - stosownie do art. 64 k.k. - uważać należy za niebyłe.Okoliczność powyższa nie stanowi jednak przeszkody do zastosowania do oskarżonego obostrzeń przewidzianych z art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228), skoro przestępstwo przewidziane w tym przepisie kwalifikowane jest ze względu na zagarnięcie mienia (strona przedmiotowa przestępstwa), a oskarżony w czasie popełnienia ponownego przestępstwa był skazany w rozumieniu art. 6 wyżej powołanej ustawy.Sąd Najwyższy w powiększonym składzie, w uchwale z dnia 28 kwietnia 1960 r. VI KO 11/60 (OSN 47/60) orzekł, że "przewidziane w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. zaostrzenie odpowiedzialności w wypadku popełnienia kradzieży w ciągu 5 lat od daty poprzedniego prawomocnego skazania nie odnosi się do wypadków, gdy poprzednie skazanie nastąpiło z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres krótszy od lat pięciu, który w chwili popełnienia drugiej kradzieży mienia społecznego już upłynął". A contrario więc - jeśli w dacie drugiego czynu okres ten nie minął, to art. 6 ma zastosowanie.Taka właśnie sytuacja istniała w sprawie niniejszej. Okoliczność, że w okresie zawisłości sprawy w Sądzie Najwyższym oskarżony - w związku z bezskutecznym upływem terminu do zarządzenia wykonania zawieszonej kary - przestał być uważany za skazanego już poprzednio, nie może mieć znaczenia, skoro w dacie wyrokowania w sądzie I instancji istniały warunki do skazania oskarżonego z art. 6 lub 7 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), a to ze względu na to, że czyn dający podstawę do skazania z tych surowszych przepisów został popełniony w okresie zawieszenia wykonania kary łącznie z okresem wymienionym w art. 64 k.k.Podobnie nie miałaby znaczenia dla podważenia kwalifikacji z art. 6 tejże ustawy okoliczność skazania oskarżonego przez sąd z tego przepisu jeszcze w okresie zawieszenia kary za poprzednie przestępstwo a następnie niezarządzenia w terminie wskazanym w art. 64 k.k. wykonania zawieszonej kary.Tego dodatkowego okresu trzymiesięcznego przewidzianego w art. 64 k.k. nie zalicza się wprawdzie do okresu próby wynikającego z zawieszenia wykonania kary w myśl art. 61 k.k., jednakże stanowi on okres, w czasie którego oskarżony uważany jest za osobę skazaną.Z tych zasad Sąd Najwyższy na przedstawione pytanie udzielił odpowiedzi jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 64 KKart. 6art. 61 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.