V K 58/60
WyrokIzba Cywilna1960-02-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony usprawiedliwił swoją nieobecność na rozprawie przedstawiając zaświadczenie lekarskie o obłożnej chorobie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok zaoczny, uznając, że nie było podstaw do jego wydania, gdy oskarżony przedstawił wiarygodne usprawiedliwienie nieobecności w postaci zaświadczenia lekarskiego o obłożnej chorobie. Wydanie wyroku zaocznego w takiej sytuacji stanowi obrazę przepisów postępowania karnego i narusza zasadnicze prawo oskarżonego do obrony.Stan faktyczny
Oskarżony Franciszek K. został skazany zaocznie za przejazd koleją bez biletu i znieważenie funkcjonariuszy PKP. Oskarżony przed rozprawą zawiadomił sąd o swojej obłożnej chorobie, dołączając zaświadczenie lekarskie, jednak sąd wydał wyrok zaoczny. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując prawidłowość wyroku z powodu naruszenia praw oskarżonego do obrony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka K. skazanego z art. 265 i 255 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od zaocznego wyroku Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 1959 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 4, 383 pkt 3, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna wywodzi:Powyższym zaocznym wyrokiem Sąd Powiatowy w Bydgoszczy skazał oskarżonego Franciszka K. z art. 265 k.k. za przejazd koleją bez biletu na 300 zł grzywny oraz z art. 255 § 1 k.k. za znieważenie funkcjonariuszów PKP w liście do Dyrekcji PKP na miesiąc aresztu i 200 zł grzywny, łącznie na miesiąc aresztu i 500 zł grzywny. Jak wynika z rezultatów reklamacji pocztowej, wyrok ten można uważać za prawomocny, mimo że oskarżony nie podpisał zwrotnego poświadczenia odbioru odpisu wyroku zaocznego.Wyrok ten nie jest prawidłowy z powodu obrazy art. 347 § 1 w związku z art. 350 k.p.k., a więc z powodu pogwałcenia zasadniczych praw oskarżonego do swej obrony.Oskarżony jeszcze przed rozprawą z dnia 6 lutego 1959 r. w swym piśmie z dnia 2 lutego 1959 r., które zostało odczytane na tej rozprawie, zawiadomił sąd o swej obłożnej chorobie, udokumentowanej zaświadczeniem lekarskim, z którego wynika, że oskarżony powinien leżeć w łóżku również w dniu rozprawy.Wyrok zaoczny, jak wiadomo, wolno, wydać tylko wtedy, gdy istnieje domniemanie, że nieobecność oskarżonego na rozprawie jest nieusprawiedliwiona. Wymóg ten wprawdzie nie został wyrażony expressis verbis w art. 347 § 1 k.p.k., lecz wynika on w sposób oczywisty z zestawienia tego przepisu z art. 350 k.p.k. Nie można bowiem wydawać wyroku zaocznego, o którym z góry już wiadomo, że ulegnie on uchyleniu w trybie sprzeciwu. Oskarżony w swym piśmie z dnia 2 lutego 1959 r., do którego dołączył zaświadczenie lekarskie, w sposób zupełnie wiarygodny usprawiedliwił swą nieobecność na rozprawie, a tym samym obalił domniemanie, że jego nieobecność na rozprawie jest nieusprawiedliwiona. W tych okolicznościach nie było podstaw do rozpoznania sprawy zaocznie.Uchybienie to jest pogwałceniem zasadniczego prawa oskarżanego do obrony, zwłaszcza że oskarżonemu z uwagi na dopuszczalne w tej sprawie postępowanie uproszczone z art. 5 § 1 i art. 8 lit. e ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie k.p.k. z uwzględnieniem późniejszych nowel nie doręczono aktu oskarżenia oraz nie uwzględniono jego wniosku, zgłoszonego w piśmie z dnia 2 lutego 1959 r. o przesłuchanie świadków na swą obronę.Sąd Najwyższy uznał słuszność powyższych wywodów, które popiera także wykładnia art. 349 k.p.k., wobec czego orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KK 154/13 2013-07-04Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli oskarżony przebywa w zakładzie karnym i nie miał możliwości odebrania wezwania na rozprawę?
- III KRN 314/56 1956-05-05Czy sąd może wydać wyrok zaoczny, jeśli nieobecność oskarżonego na rozprawie była usprawiedliwiona chorobą, o czym sąd wiedział?
- V KRN 81/68 1968-03-14Czy sąd może prowadzić rozprawę w nieobecności oskarżonego, jeśli jego niestawiennictwo jest usprawiedliwione, a uchybienie to może mieć wpływ na treść wyroku?
- V KK 483/18 2018-10-24Czy rozprawa główna i wydanie wyroku pod nieobecność oskarżonego, który prawidłowo usprawiedliwił swoją nieobecność zaświadczeniem lekarskim i wniósł o odroczenie, narusza prawo do obrony?
- II KK 337/19 2019-11-28Czy sąd odwoławczy naruszył prawo do obrony oskarżonego, przeprowadzając rozprawę pod jego nieobecność, pomimo przedstawienia przez niego zaświadczenia lekarskiego o niemożności stawienia się?
Powołane przepisy
art. 265art. 394art. 265 KKart. 255 § 1 KKart. 347 § 1art. 350 KPKart. 347 § 1 KPKart. 5 § 1art. 8art. 349 KPK§ 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.