II KZ 148/61
PostanowienieIzba Karna1961-07-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania karnego powinny być pokrywane z zabezpieczonych sum przed karami grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie ma przepisu w kodeksie postępowania karnego uzasadniającego tezę, iż z sum będących do dyspozycji sądu należy przede wszystkim uregulować koszty postępowania karnego, a w dalszej kolejności grzywny. Grzywna, jako kara pieniężna, stanowi represję natury majątkowej i powinna być zaspokajana w pierwszej kolejności, ustępując pierwszeństwa jedynie odszkodowaniu należnemu osobie pokrzywdzonej. Zabezpieczenie poczynione w toku postępowania sądowego może dotyczyć kary grzywny lub konfiskaty, a nie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Oskarżona została skazana za szereg przestępstw. Sąd Wojewódzki w postanowieniu uznał, że z zabezpieczonych sum należy najpierw pokryć koszty postępowania, a następnie grzywny. Oskarżona wniosła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSN w sprawie Anieli K., oskarżonej z art. 235 § 1 k.k., art. 287 § 1 k.k., art. 1 § 3 ukd z 28 marca 1952 r., art. 1 § 1 dekretu z 4 marca 1953 r. (poz. 68), art. 1 § 3 lit. a dekretu z 4 marca 1953 r. (poz. 68), art. 286 § 1 k.k. i art. 259 k.k. po rozpoznaniu zażalenia oskarżonej na postanowienie S. Woj. w B. z 20 marca 1961 r. na mocy art. 353 § 2, 358, 416 § 2 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePogląd prawny wyrażony przez S. Woj. w zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu z 8 maja 1961 r., mocą którego zażalenie uznane zostało za bezzasadne - jest błędny. Nie ma przepisu w k.p.k. uzasadniającego tezę, że z sum będących do dyspozycji sądu należy przede wszystkim uregulować koszty postępowania karnego, a w dalszej dopiero kolejności grzywny. Grzywna stanowi najbardziej dolegliwy dług osoby skazanej, a ponadto z istoty kary grzywny wynika, że ma to być represja natury majątkowej. Skoro więc istnieją możliwości realizacji tej represji, należy je wyczerpać przede wszystkim. Ustawodawca w szeregu przepisów (art. 410, 411, 414, 460 § 2 k.p.k.), dotyczących ściągania należności w postępowaniu wykonawczym wymienia na pierwszym miejscu grzywnę, która ustępuje pierwszeństwa tylko odszkodowaniu, należnemu z wyroku osobie pokrzywdzonej za krzywdę wyrządzoną przestępstwem (art. 460 § 2 k.p.k.). W sprawie niniejszej kwota 60.000 zł została zabezpieczona w toku postępowania sądowego. Zabezpieczenie takie dotyczyć może tylko kary pieniężnej bądź konfiskaty (art. 53 § 1 i § 3 k.p.k.), a nie kosztów postępowania, bowiem trybu zabezpieczenia kosztów postępowania karnego k.p.k. nie zna. Zatem, bez względu na treść postanowienia S. Woj. z 30 kwietnia 1960 r., dotyczyć ona może tylko zabezpieczenia kary grzywny, w związku z czym niezależnie od wyżej przytoczonych argumentów, grzywna w sprawie niniejszej powinna być pokryta z zabezpieczającej ją kwoty, a do sumy pozostałej po zapłaceniu grzywny może być skierowana egzekucja z tytułu opłat i kosztów postępowania.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 60/68 1968-08-17Czy postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania wydane przez sąd pierwszej instancji w składzie jednoosobowym, bez uzasadnienia i bez uwzględnienia indywidualnej roli stron w procesie, jest prawidłowe?
- VI KZP 33/65 1965-08-20Jaka jest kolejność zaspokajania należności Skarbu Państwa (grzywny i kosztów sądowych) w przypadku, gdy wpłacona przez skazanego do kasy sądowej suma jest niewystarczająca do pokrycia wszystkich tych należności?
- IV KO 65/55 1956-07-26Czy w przypadku prawomocnego wyroku skazującego w sprawie prywatno-skargowej, w którym sąd nie zasądził kosztów postępowania od oskarżonego na rzecz oskarżycieli prywatnych, można zasądzić te koszty postanowieniem, czy t…
- I KZ 73/22 2023-05-09Czy w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego, obciążenie oskarżonej kosztami postępowania odwoławczego, w tym kosztami zastępstwa procesowego, jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania karnego?
- III KR 243/75 1975-10-30Czy sąd jest zobowiązany do uzasadnienia orzeczenia o zwolnieniu oskarżonego od kosztów sądowych w całości lub części?
Powołane przepisy
art. 235 § 1 KKart. 287 § 1 KKart. 1 § 3art. 1 § 1art. 286 § 1 KKart. 259 KKart. 353 § 2art. 410art. 460 § 2 KPKart. 53 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.