VI KO 33/59

UchwałaIzba Karna1959-09-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego na podstawie art. 64 k.p.k., jeżeli strony zawarły pojednanie, oskarżyciel odstąpił od oskarżenia za zgodą oskarżonych, a następnie strony rozwiązały pojednanie i wniosły o dalsze prowadzenie sprawy?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania na podstawie art. 64 k.p.k. następuje wskutek złożenia przez oskarżyciela prywatnego oświadczenia o odstąpieniu od oskarżenia i wyrażenia zgody przez oskarżonego na to odstąpienie. Oświadczenia te muszą być wyrazem rzeczywistej woli stron, wolnej od wad, co sąd ocenia, biorąc pod uwagę okoliczności towarzyszące ich złożeniu. Po złożeniu takich oświadczeń, które są wiążące, postępowanie umarza się z chwilą ich złożenia, a postanowienie sądu ma charakter deklaratywny, co oznacza, że nie mogą być one cofnięte.
Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia wykładni art. 64 k.p.k. w sprawie z oskarżenia prywatnego. W toku postępowania strony zawarły pojednanie, w wyniku czego oskarżyciel prywatny odstąpił od oskarżenia za zgodą oskarżonych. Następnie jednak strony rozwiązały zawarte pojednanie i wniosły o dalsze prowadzenie sprawy. Zwykły skład Sądu Najwyższego przedstawił tę kwestię do rozstrzygnięcia zasadniczej wykładni ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że postępowanie w opisanej sytuacji nie powinno zostać umorzone na podstawie art. 64 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu przedstawionej przez zwykły skład Sądu Najwyższego kwestii, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, mianowicie:"Czy należało umorzyć postępowanie w oparciu o przepis art. 64 k.p.k., w sprawie z oskarżenia prywatnego, jeżeli wskutek zawarcia pojednania oskarżyciel prywatny za zgodą oskarżonych odstąpił od oskarżenia, następnie jednak strony oświadczyły, że rozwiązują pojednanie i wniosły o dalsze prowadzenie sprawy”- uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Z brzmienia art. 64 k.p.k. wynika, że umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu następuje wskutek złożenia przez oskarżyciela prywatnego oświadczenia o odstąpieniu od oskarżenia i wyrażenia zgody przez oskarżonego na to odstąpienie. Jednakże oświadczenia te, aby mogły spowodować umorzenie toczącego się postępowania, muszą być wyrazem rzeczywistej woli stron, wolnej od wad.Sąd ocenia, czy wspomniane oświadczenia są stanowcze i wolne od wad, gdyż oświadczenia stron powzięte pod wpływem przymusu lub błędu nie mogą uzasadnić umorzenia postępowania na podstawie art. 64 k.p.k.Wspomnianej oceny sąd dokonuje, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczności towarzyszące złożeniu oświadczeń i zachowanie się stron przy ich składaniu na tle sytuacji zachodzącej w rozpatrywanej sprawie.Ocena sądu, że oświadczenie stron są wyrazem ich rzeczywistej i wolnej od wad woli mieści się implicite w postanowieniu o umorzeniu postępowania.II. Z faktu, że umorzenie postępowania na podstawie art. 64 k.p.k. następuje w wyniku złożenia przez strony oświadczeń odpowiadających wyżej przedstawionym warunkom - wynika, że takie oświadczenia są wiążące i nie mogą być cofnięte, albowiem umorzenie postępowania następuje z chwilą złożenia takich oświadczeń, a postanowienie sądu w przedmiocie umorzenia postępowania ma jedynie charakter deklaratywny.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 64 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.