III K 58/59
WyrokIzba Karna1959-05-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obraza przepisów postępowania karnego, takich jak art. 226 k.p.k. (poprawki do protokołu), art. 306 k.p.k. (oględziny miejsca przestępstwa), art. 371 k.p.k. (ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku), art. 339 § 1 k.p.k. (nieujawnienie zamiaru sprawcy w uzasadnieniu wyroku) oraz błędna ocena okoliczności faktycznych i niewspółmierna kara, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku skazującego w postępowaniu rewizyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty rewizji nie były uzasadnione. Wskazał, że oskarżony miał możliwość sprostowania protokołu w trybie art. 227 k.p.k., a okoliczność zmiany wyjaśnień oskarżonego miała drugorzędne znaczenie. Potrzeba dokonania oględzin miejsca przestępstwa nie była wykazana, a wniosek w tym zakresie nie został zgłoszony przed wydaniem wyroku. Ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku nie stanowi uchybienia w rozumieniu art. 371 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia Sądu Wojewódzkiego dotyczące zamiaru sprawcy, wygaszenia światła i obrażeń pokrzywdzonej były wystarczająco uzasadnione w materiale dowodowym. Kara wymierzona oskarżonemu nie została uznana za rażąco niewspółmierną.Stan faktyczny
Oskarżony Zdzisław A. został skazany przez Sąd Wojewódzki za rabunek, polegający na uderzeniu pracownicy Krystyny G. i kradzieży pieniędzy. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania karnego dotyczących protokołu, oględzin miejsca przestępstwa, prawa do obrony, uzasadnienia wyroku, a także błędną ocenę okoliczności faktycznych i niewspółmierną karę. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława A. oskarżonego z art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Kaliszu z dnia 14 października 1958 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Poznaniu, Ośrodek Zamiejscowy w Kaliszu, wyrokiem z dnia 14 października 1958 r. skazał oskarżonego Zdzisława A. na podstawie art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) na 10 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 3 za to, że dopuścił się rabunku kwoty 23 353,25 zł na szkodę Przedsiębiorstwa Wylęgu Drobiu w ten sposób, że wchodząc oknem do lokalu Przedsiębiorstwa uderzył kilkakrotnie w głowę bliżej nieustalonym twardym przedmiotem pracownicę Przedsiębiorstwa Krystynę G., mającą wtedy służbę nocną, przez co spowodował u niej rany tłuczone głowy, złamanie czaszki i wstrząs mózgu, które to obrażenia zagrażały jej życiu, po czym po wyważeniu drzwi szafy zabrał znajdujące się tam pieniądze w wymienionej kwocie.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony, w której wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Treść rewizji sprowadza się do zarzutów:1)obrazy art. 226 k.p.k. przez wprowadzenie poprawek do protokołu rozprawy przez Przewodniczącego kompletu sądzącego w sposób niezgodny z treścią powyższego przepisu,2)obrazy art. 306 k.p.k. przez nieprzeprowadzenie oględzin miejsca dokonania przestępstwa,3)ograniczenia prawa oskarżonego do obrony, której dopuścił się Sąd Wojewódzki odmawiając obrońcy oskarżonego po wydaniu wyroku dokonania oględzin pomieszczeń biurowych i miejsca dokonania przestępstwa,4)obrazy art. 339 § 1 k.p.k., której dopuścił się Sąd Wojewódzki, nie wskazując w uzasadnieniu wyroku "jaki zamiar przyjął... po stronie sprawcy",5)błędnej oceny okoliczności faktycznych, polegającej na dokonaniu bezpodstawnego ustalenia że światło w wylęgarni wygasił oskarżony,6)obrazy art. 339 § 1 k.p.k., której dopuścił się Sąd Wojewódzki nie wyjaśniając, jakich obrażeń doznała G. i czy mogły one pochodzić o uderzenia wyklujnikami, którymi miał sprawca uderzyć pokrzywdzoną,7)błędnej oceny okoliczności faktycznych, polegającej na dokonaniu bezpodstawnego stwierdzenia, że oskarżony zmienił swe wyjaśnienia w związku z uzyskaniem informacji, że G. żyje i w przeświadczeniu, że potwierdzi ona jego bytność w wylęgarni, skoro stwierdzenie to znajduje oparcie tylko w ręcznym dopisku, sporządzonym w protokole przez Przewodniczącego kompletu sądzącego, a uzupełniającym zeznania świadków P. i S.,8)wymierzenie oskarżonemu kary rażąco niewspółmiernej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Rewizja nie jest uzasadniona.ad 1. Rewizja nie neguje uprawnień Przewodniczącego do dokonania uzupełnień lub poprawek do protokołu przyznając jednocześnie, że zostały one dokonane przez Przewodniczącego.Oskarżony i jego obrońca miał możność żądania sprostowania protokołu w trybie art. 227 k.p.k. jeśli uważał iż treść dokonanych przez Przewodniczącego uzupełnień nie odpowiada treści zeznań złożonych przez świadków.Niezależnie od tego stwierdzić należy, że okoliczność przyjęta przez Sąd I instancji, iż oskarżony zmienił swe wyjaśnienia dowiedziawszy się iż G. żyje i rozpoznając w nim napastnika, którą to okoliczność w związku z tym kwestionuje rewizja, ma w rzeczywistości w całokształcie dowodów znaczenie drugorzędne. Zresztą podstawę do stwierdzenia, zakwestionowanego przez rewizję, daje również zachowanie się oskarżonego w czasie śledztwa w powiązaniu z okolicznościami, dotyczącymi przebiegu śledztwa. Oskarżony w pierwszej fazie śledztwa nie przyznawał się do bytności w wylęgarni, a uczynił to dopiero wtedy gdy został rozpoznany przez męża pokrzywdzonej.W tych warunkach uznać należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie, zarzucone przez rewizję mogło mieć wpływ na treść wyroku.ad 2. Rewizja dopatrując się uchybienia w zaniechaniu dokonania oględzin miejsca przestępstwa twierdzi, że w ten sposób Sąd Wojewódzki nie skorzystał z możliwości lepszego zorientowania się w położeniu poszczególnych ubikacji zakładowych.Argumenty rewizji nie świadczą jeszcze, iż w sprawie niniejszej zachodziła rzeczywiście potrzeba dokonania oględzin na miejscu, co zgodnie z art. 306 k.p.k. uzasadniałoby dokonanie takich oględzin w czasie postępowania sądowego.Skoro również z materiału dowodowego nie wynika, by potrzeba taka rzeczywiście zachodziła - zarzut rewizji nie może być uznany za zasadny.Podkreślić przy tym należy, że ani oskarżony ani jego obrońca przed wydaniem wyroku przez Sąd Wojewódzki odpowiedniego wniosku w tym przedmiocie nie zgłaszała.ad 3. Z treści art. 371 k.p.k. wynika, że podstawę rewizji mogą stanowić zarzuty dotyczące uchybień odnoszących się do wyroku i postępowania do chwili wydania wyroku. Skoro okoliczność, na którą powołuje się rewizja, nie odnosi się do takiego uchybienia, zarzut rewizji należy uznać za bezzasadny.ad 4. Sąd Wojewódzki przyjął, że oskarżony uderzył G. kilka razy w głowę, aby przez obezwładnienie jej dokonać rabunku kasetki z zawartością gotówki. Stwierdzenie to znajduje dostateczne uzasadnienie w zachowaniu się oskarżonego, ustalonym przez Sąd Wojewódzki.W tych warunkach powoływanie się rewizji na ustalenie, dokonane przez Sąd Wojewódzki, mogące świadczyć, że oskarżony mógł działać z zamiarem dalej idącym i w związku z tym mogące stanowić podstawę do poczynienia niekorzystniejszych dla oskarżonego ustaleń daje podstawę do przyjęcia, że uchybienie zarzucane przez rewizję, nie byłoby uchybieniem, które obrażałoby prawa oskarżonego.ad 5. Biorąc pod uwagę treść zeznań świadka S., przebieg wydarzeń i udział w nich oskarżonego oraz okoliczności, że zgaszenie światła w wylęgarni było czynnością, która w znacznym stopniu powiększyła szansę dokonania rabunku w okolicznościach, w których sprawca mógł nie zostać rozpoznany, jak również fakt, że oskarżony był dobrze zorientowany w urządzeniach wylęgarni, a decydując się na dokonanie rabunku działał niewątpliwie z góry obmyślonym planem działania - uznać należy, że Sąd Wojewódzki miał dostateczne podstawy do poczynienia ustalenia zakwestionowanego przez rewizję.ad 6. Sąd Wojewódzki powołując się na dowody wskazał obrażenia, jakich doznała G.Na podstawie materiału dowodowego nie można wykluczyć, że obrażeń tych G. doznała od uderzenia wyklujnikami. Zresztą nie wydaje się, by okoliczność ta miała istotne znaczenie, skoro w każdym razie jest rzeczą pewną, że oskarżony uderzył G. twardym przedmiotem - jak to przypisał oskarżonemu Sąd Wojewódzki w sentencji wyroku.ad 7. Odpowiedź na powyższy zarzut wynika z tego, co powiedziano wyżej ad 1.ad 8. Biorąc pod uwagę okoliczności, na które powołał się Sąd Wojewódzki, kary wymierzonej oskarżonemu nie sposób uznać za niewspółmierną w sensie niekorzystnym dla oskarżonego.Z tych więc powodów należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 54/58 1958-11-09Czy sąd rewizyjny, rozpoznając rewizję prokuratora wniesioną wyłącznie na niekorzyść oskarżonego co do wymiaru kary, może uchylić zaskarżony wyrok również w części dotyczącej winy, jeśli ma wątpliwości co do istnienia wi…
- V KRN 561/68 1968-10-24Czy Sąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę w postępowaniu rewizyjnym, naruszył przepisy prawa procesowego poprzez niezawiadomienie organu finansowego o terminie rozprawy i nierozważenie wszystkich istotnych dowodów, co mogło…
- IV KKN 122/97 2000-05-17Czy rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie, bez udziału oskarżonego i jego obrońcy, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i może mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- V K 610/61 1961-12-14Czy sąd rewizyjny, uniewinniając oskarżonego, może pominąć zeznania świadków przesłuchanych na rozprawie głównej, które mogłyby wpłynąć na ocenę winy lub niewinności?
- II KO 34/55 1955-10-27Czy sąd rewizyjny ma podstawę prawną do uchylenia wyroku z urzędu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd I instancji naruszył przepis art. 310 § 2 k.p.k. (uchybienie zasadzie bezpośredniości i koncentra…
Powołane przepisy
art. 2 § 2art. 375 KPKart. 226 KPKart. 306 KPKart. 339 § 1 KPKart. 227 KPKart. 371 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.