III CR 238/57
PostanowienieIzba Cywilna1959-02-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma procesowego osobie zatrudnionej w lokalu zespołu adwokackiego, w tym sekretarzowi, jest skuteczne, gdy adresat – adwokat – był nieobecny, a czynność ta była sprzeczna z wewnętrznym porządkiem zespołu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że doręczenie pisma procesowego przeznaczonego dla adwokata-członka zespołu adwokackiego, dokonane przez organ doręczający osobie zatrudnionej w lokalu zespołu (sekretarzowi) w związku z nieobecnością adresata, jest skuteczne na podstawie art. 147 § 2 k.p.c. Nawet jeśli czynność ta była sprzeczna z wewnętrznym porządkiem zespołu, decydujące znaczenie mają przepisy prawa, a nie wewnętrzne regulacje. W przypadku nieobecności adwokata w lokalu biurowym, doręczenie każdej innej osobie zatrudnionej w tym lokalu jest skuteczne, chyba że adwokat ustanowił osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych.Stan faktyczny
Pełnomocnik pozwanej wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego. Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję, uznając ją za wniesioną po terminie, przyjmując datę nadania z prezentaty biura podawczego. Pełnomocnik pozwanej w zażaleniu zarzucił, że rewizja została nadana na pocztę wcześniej, o czym świadczy stempel pocztowy na kopercie. Podniósł, że termin do wniesienia rewizji należy liczyć od dnia, w którym osobiście odebrał odpis wyroku z uzasadnieniem od sekretarza zespołu adwokackiego, a nie od daty, gdy sekretarz pokwitował odbiór pisma w jego imieniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu rewizji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S. Gross.Sędziowie: Z. Masłowski, T. Byliński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powszechnej Spółdzielni Spożywców w O. przeciwko Janinie B. o 6.526,83 zł, po rozpoznaniu zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 22 listopada 1956 r., zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneOd wyroku Sądu Wojewódzkiego zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki resztę należności z tytułu niedoboru w kwocie 5.301,74 zł, a doręczonego stronom w dniu 8 kwietnia 1957 r., pełnomocnik pozwanej wniósł rewizję, domagając się w niej zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa bądź jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 2 maja 1957 r. rewizję odrzucił uznając, że wniesiona ona została po upływie terminu przewidzianego w art. 373 § 1 k.p.c. Jako datę wniesienia rewizji Sąd Wojewódzki, zgodnie z prezentatą biura podawczego, przyjął dzień 25 kwietnia 1957 r.W zażaleniu pełnomocnik pozwanej wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że Sąd Wojewódzki przeoczył fakt, iż rewizja nadana została na pocztę w dniu 24 kwietnia 1957 r., o czym świadczy znajdująca się na k. 152 akt sprawy koperta z odciśniętą na niej datą stempla pocztowego. Dwutygodniowy termin do wniesienia rewizji został przeto, zdaniem skarżącego, zachowany, albowiem bieg tego terminu rozpoczął się dla niego nie od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem do zespołu adwokackiego, jak to przyjął Sąd Wojewódzki, lecz od dnia 10 kwietnia 1957 r., w którym to dniu skarżący z okazji pełnienia dyżuru w zespole adwokackim otrzymał od sekretarza tegoż zespołu zaadresowane do niego pismo.W uzasadnieniu swego stanowiska pełnomocnik pozwanej powołuje się na załączone do zażalenia zaświadczenie kierownika Zespołu Adwokackiego w W. stwierdzające, że wspomniany adwokat pełni dyżury w Zespole w środy i piątki każdego tygodnia i że " (...) każdy adwokat-członek Zespołu, podczas swego dyżuru, zgodnie z ustalonym porządkiem, osobiście odbiera i kwituje swoją korespondencję, czego nie ma prawa czynić sekretarz Zespołu, chyba że zajdzie nagła i uzasadniona potrzeba, co sekretarz czyni na wyraźne polecenie kierownika Zespołu lub zainteresowanego adwokata". Z załączonego zaś na piśmie oświadczenia sekretarza Zespołu wynika, że odbiór odpisu wyroku z uzasadnieniem przeznaczonego dla pełnomocnika pozwanej pokwitował on "bez wiedzy i zgody kierownika Zespołu i zainteresowanego adwokata" w dniu 8 kwietnia 1957 r., a doręczył go temuż adwokatowi dopiero w dniu 10 kwietnia tegoż roku, tj. w środę, w czasie pełnienia przez niego dyżuru.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest nieuzasadnione.Słusznie wprawdzie zauważa skarżący, że Sąd Wojewódzki błędnie przyjął jako datę wniesienia rewizji dzień 25 kwietnia 1957 r., a nie 24 kwietnia, co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie, jednakże i w tym wypadku termin z art. 373 § 1 k.p.c. nie został przez pełnomocnika pozwanej zachowany. Mylny jest bowiem pogląd tegoż pełnomocnika, że bieg terminu do wniesienia rewizji należy liczyć od chwili doręczenia mu przez sekretarza zespołu adwokackiego odpisu wyroku z uzasadnieniem. Przyjęcie takiego stanowiska napotykałoby w praktyce duże trudności przy ustaleniu rzeczywistej daty doręczenia przez personel kancelaryjny zespołu pisma zainteresowanemu adwokatowi, mogłoby przyczynić się do stanu niepewności w tym względzie, a przede wszystkim, co najważniejsze, sprzeczne byłoby z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami o doręczeniu (art. 139-158 k.p.c.).Zespół adwokacki jest szczególnego rodzaju zrzeszeniem przewidzianym w ustawie o ustroju adwokatury, skupiającym adwokatów "w celu wykonywania zawodu" (art. 3 i 64 ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. - Dz. U. z 1957 r. Nr 13, poz. 74). Jest on jak gdyby zakładem pracy adwokata-członka zespołu oraz miejscem wykonywania czynności zawodowych. Wynika to z § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1950 r. w sprawie zespołów adwokackich (Dz. U. z 1950 r. Nr 35, poz. 318), który stanowi, że członkowie zespołu przyjmują swych klientów w lokalu zespołu. Lokal ten jest więc lokalem biurowym zespołu oraz poszczególnych jego członków.Z powyższych względów, jeśli chodzi o doręczenie pism przeznaczonych dla adwokata-członka zespołu adwokackiego, ma tu w pełni zastosowanie przepis art. 147 § 2 k.p.c., który upoważnia organ doręczający - w razie niezastania adresata w lokalu biurowym - do doręczenia przeznaczonych dla niego pism osobie zatrudnionej w tymże lokalu. Osobą taką jest niewątpliwie urzędujący stale sekretarz zespołu.Wbrew stanowisku skarżącego bieg terminu przewidzianego w art. 373 § 1 k.p.c. rozpoczął się zatem dla niego w omawianej sprawie nie od dnia wręczenia mu przez sekretarza Zespołu odpisu wyroku z uzasadnieniem, lecz od dnia, w którym sekretarz Zespołu z powodu nieobecności skarżącego pokwitował organowi doręczającemu odbiór tego pisma, zwłaszcza że skarżący wskazał Sądowi adres zespołu, prosząc o przysyłanie mu na ten adres wezwań oraz "wszelkich pism".Podniesiona w zażaleniu okoliczność, że czynność sekretarza sprzeczna była z "ustalonym (w Zespole) porządkiem", nie ma żadnego wpływu na skuteczność doręczenia pisma. Decydujące w tym względzie znaczenie ma bowiem nie panujący w danym zespole "porządek", lecz porządek ustanowiony przez obowiązujące przepisy prawa, które powinny być znane zarówno kierownikowi zespołu, jak i pełnomocnikowi pozwanej - z tytułu wykonywania przez nich zawodu adwokata.Jeśli bowiem w myśl istniejących w zespole wewnętrznych zarządzeń sekretarz nie ma prawa odbierać od organu doręczającego korespondencji przeznaczonej dla adwokatów, to każdy z nich powinien na czas swojej nieobecności w zespole ustanowić osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych (art. 140 § 2 k.p.c.), którą organ doręczający będzie mógł w każdym czasie zastać w lokalu biurowym, w przeciwnym natomiast wypadku doręczenie pisma każdej innej osobie zatrudnionej w lokalu zespołu jest z mocy art. 147 § 2 k.p.c. skuteczne.Z zasad powyższych zażalenie należało oddalić (art. 383 w związku z art. 394 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- 1 CZ 238/57 1958-01-21Czy doręczenie pisma procesowego osobie zatrudnionej w lokalu zespołu adwokackiego, w tym sekretarzowi, jest skuteczne, jeśli adresat – adwokat – był nieobecny, a czynność ta była sprzeczna z wewnętrznym porządkiem zespo…
- IV CZ 151/59 1960-01-20Czy doręczenie pisma procesowego osobie zatrudnionej w biurze zespołu adwokackiego, która nie jest bezpośrednio upoważniona do odbioru korespondencji, lecz posługuje się stemplem zespołu, jest skuteczne w świetle przepis…
- II CR 556/76 1976-12-21Czy doręczenie pisma sądowego adwokatowi w kancelarii zespołu adwokackiego jest skuteczne, jeśli osoba odbierająca nie posiada formalnego upoważnienia do odbioru pism, a opóźnienie w nadaniu pisma procesowego było następ…
- I CZ 192/04 2005-01-07Czy doręczenie pisma procesowego osobie upoważnionej do odbioru pism w kancelarii adwokata wykonującego zawód indywidualnie jest skuteczne, jeśli pełnomocnik nie przekazał informacji o tym piśmie swojemu mocodawcy w term…
- I UZ 2/11 2011-02-04Czy doręczenie pisma sądowego osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w kancelarii adwokackiej, która nie powiadomiła sądu o zmianie swojej siedziby, jest skuteczne?
Powołane przepisy
art. 373 § 1 KPCart. 139art. 3art. 147 § 2 KPCart. 140 § 2 KPCart. 383art. 394 § 3 KPC§ 1§ 12§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.